Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Білікті жұмысшы
Skilled worker
Желі жұмысшысы (немесе желіші, электр желісі жұмысшысы деп те аталады) өнеркәсіптік, коммерциялық және тұрғын үйлерге электр энергиясын жеткізетін электр беру және тарату жүйелерін құрастырады және күтіп ұстайды. Желі жұмысшысы найзағай, жел, мұз жауын немесе жердің қирауы сияқты жағдайларда электр желілерін орнатады, қызмет көрсетеді және шұғыл жөндеу жұмыстарын жүргізеді. Ғимараттардың ішіндегі электр сымдарын орнату және күтіп ұстау электриктердің жұмысы болса, желі жұмысшылары көбінесе ашық ауадағы жүйелермен жұмыс істейді.
A lineworker (also called a lineman or powerline worker) constructs and maintains the electric transmission and distribution facilities that deliver electrical energy to industrial, commercial, and residential establishments. A lineworker installs, services, and emergency repairs electrical lines in the case of lightning, wind, ice storm, or ground disruptions. Whereas those who install and maintain electrical wiring inside buildings are electricians, lineworkers generally work at outdoor installations.
Тарих
1844 жылы Вашингтон мен Балтимор қалалары арасында алғашқы телеграф сымдары тартылып, Сэмюэл Морздің "Құдай не жасады?" деген танымал хабары жіберілді. 1848 жылы Чикагода алғашқы телеграф станциясы салынды, 1861 жылға қарай желілердің торы бүкіл АҚШ-ты жапты, ал 1868 жылы Атлант мұхиты арқылы алғашқы тұрақты телеграф кабелі сәтті төселді.
The occupation had begun in 1844 when the first telegraph wires were strung between Washington, D. C., and Baltimore carrying the famous message of Samuel Morse, "What hath God wrought?" The first telegraph station was built in Chicago in 1848, by 1861 a web of lines spanned the United States and in 1868 the first permanent telegraph cable was successfully laid across the Atlantic Ocean.
Америка Құрама Штаттары
Жаңа келісім кезінде ауылды электрлендіруге бағытталған жұмыстар электр энергетикасы саласындағы жұмыс орындарының кеңейіп өсуіне әкелді. Сол кезде көптеген электр желісі жұмысшылары мұнаралар құрылысы, подстанциялар салу және сымдар тарту сияқты жұмыстарға байланысты елдің әр жерін аралап саяхат жасады. Олар көбінесе жұмыс істеп жатқан жобаның жанындағы уақытша лагерьлерде немесе қалалардағы пансионаттарда тұрып, бірнеше апта немесе ай сайын көшіп-қонып отырды. Бұл мамандық сол кезде жоғары табыс әкелсе де, қауіп-қатерлер мен көп саяхаттар оның тартымдылығын шектеді. АҚШ-тың Шығыс жағалауындағы бірқатар теміржолдарды электрлендіруге жасалған тымырлы күш-жігер электр желісі жұмысшыларының мамандануына алып келді, олар тікелей желілерді орнатып, күтіп ұстады. Алайда, көптеген теміржолдар дизельді локомотивтерді бу машиналарының орнына таңдағаннан кейін осы саланың өсуі баяулады. 1940-1950 жылдары тұрғын үйлерді электрлендірудің кеңеюімен мамандық өрістеді. Бұл электр тарату желілерін күтіп ұстау және авариялық жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін қажет жұмысшылар санын арттырды. Желіні күтіп ұстау жұмыскерлері көбінесе бір орында тұратын, бірақ кейде жөндеу жұмыстарына көмектесу үшін басқа жерге шақырылатын. 1950 жылдары кейбір электр желілері туннельдерге орнатыла бастады, бұл жұмыстың көлемін кеңейтті.
The rural electrification drive during the New Deal led to a wide expansion in the number of jobs in the electric power industry. Many powerline workers during that period traveled around the country following jobs as they became available in tower construction, substation construction, and wire stringing. They often lived in temporary camps set up near the project they were working on, or in boarding houses if the work was in a town or city, and relocating every few weeks or months. The occupation was lucrative at the time, but the hazards and the extensive travel limited its appeal. A brief drive to electrify some railroads on the East Coast of the US led to the development of specialization of powerline workers who installed and maintained catenary overhead lines. Growth in this branch of linework declined after most railroads favored diesel over electric engines for replacement of steam engines. The occupation evolved during the 1940s and 1950s with the expansion of residential electrification. This led to an increase in the number of powerline workers needed to maintain power distribution circuits and provide emergency repairs. Maintenance powerline workers mostly stayed in one place, although sometimes they were called to travel to assist repairs. During the 1950s, some electric lines began to be installed in tunnels, expanding the scope of the work.
Міндеттер
Электр желілері жұмысшылары электр тогы бар (қуатты) және электр тогы жоқ (қуатсызданған) электр желілерінде жұмыс істейді. Олар электр желілерімен байланысты бірнеше жұмыстарды орындай алады, соның ішінде конденсаторлық батареялар, полюстердегі тарату трансформаторлары, изоляторлар және сақтандырғыштар сияқты тарату жабдықтарын орнату немесе ауыстыру. Бұл міндеттерге арқандарды, түйіндерді және көтеру құралдарын пайдалану кіреді. Жабдыру қиын болған жағдайларда, бұл жұмыстар қарапайым қол құралдарымен орындалуы мүмкін. Мұндай жағдайлар көбінесе ауылдық немесе таулы аймақтарда кездеседі, онда жүк көліктері бара алмайды. Жоғары кернеулі тарату желілері тиісті шаралар қабылданған жағдайда тікелей қосылған күйде жұмыс істеуге болады. Желіде жұмыс істейтін адам жерден оқшаулануы керек. Желідегі жұмысшы электр желісіне қосылған арнайы өткізгіш киім киеді, сонда желі мен жұмысшы бірдей потенциалда болады, бұл жұмысшыға сымды ұстауға мүмкіндік береді. Егер жұмысшы электр тізбегін жапса, мысалы, бұзылған өткізгіштің екі ұшын ұстаса, электр тоғына соқтығу қаупі бар. Мұндай жұмыстар көбінесе арнайы даярланған электр желілері жұмысшылары тікұшақ көмегімен орындайды. Оқшауланған желілік жұмыс тек тарату деңгейіндегі кернеулерге және кейде жоғары тарату кернеулеріне қолданылады. Ұлыбритания мен Австралиядағы төмен кернеулі тарату жүйелерінде тірі сыммен жұмыс істеу кең таралған, өйткені барлық желішілер "тірі" жұмыс істеуге оқытылған. Ұлыбритания мен Австралиядағы жоғары кернеулі тарату жүйелерінде тірі сыммен жұмыс істеуді мамандандырылған топтар жүзеге асырады.
Powerline workers work on electrically energized (live) and de energized (dead) power lines. They may perform several tasks associated with power lines, including installation or replacement of distribution equipment such as capacitor banks, distribution transformers on poles, insulators and fuses. These duties include the use of ropes, knots, and lifting equipment. These tasks may have to be performed with primitive manual tools where accessibility is limited. Such conditions are common in rural or mountainous areas that are inaccessible to trucks. High voltage transmission lines can be worked live with proper setups. The lineworker must be isolated from the ground. The lineworker wears special conductive clothing that is connected to the live power line, at which point the line and the lineworker are at the same potential, allowing the lineworker to handle the wire. The lineworker may still be electrocuted if he completes an electrical circuit, for example by handling both ends of a broken conductor. Such work is often done by helicopter by specially trained powerline workers. Isolated line work is only used for transmission level voltages and sometimes for the higher distribution voltages. Live wire work is common on low voltage distribution systems within the UK and Australia as all linesmen are trained to work 'live'. Live wire work on high voltage distribution systems within the UK and Australia is carried out by specialist teams.
Оқыту
Желі жұмысшысы болу әдетте, "саяхатшы желі жұмысшысы" болу үшін шәкірттікпен басталып, төрт жылдық оқу бағдарламасын аяқтауды қамтиды. Шәкірт электр желі жұмысшылары жабдықты пайдалану және шығудан бастап, дұрыс техника мен қауіпсіздік стандарттарына дейін барлық жұмыс түрлерін меңгереді. АҚШ-тың әртүрлі мектептерінде, мысалы, Оңтүстік-Шығыс Желі Жұмысшыларын Даярлау Орталығы және Солтүстік-Батыс Желі Колледжі сияқты, желі жұмысшысының алдын ала тәжірибелік оқу бағдарламалары ұсынылады.
Becoming a lineworker usually involves starting as an apprentice and a four year training program before becoming a "Journey Lineworker". Apprentice powerline workers are trained in all types of work from operating equipment and climbing to proper techniques and safety standards. Schools throughout the United States offer a pre apprentice lineworker training program such as Southeast Lineman Training Center and Northwest Lineman College.
Қауіпсіздік
Желішілер, әсіресе тікелей тоқпен жұмыс істейтіндер, кездейсоқ тігізуге қарсы жеке қорғаныш құралдарын (ЖҚҚ) пайдаланады. Оларға резеңке қолғаптар, резеңке жеңдер, платформаның астарлары және қорғаныш көрпелер жатады. Қуатты желілермен жұмыс істегенде, желішілер қуатты желіге кез келген тігізуді болдырмау үшін қорғаныс құралдарын қолдануы керек. ЖҚҚ-ға қойылатын талаптар және рұқсат етілген кернеу деңгейі қолданыстағы заңнамаға және компания саясатына байланысты. Қолғаптармен жұмыс істеуге болатын кернеуден жоғары кернеулерде «желілік таяқтар» немесе «ыстық таяқтар» деп аталатын арнайы таяқтар қолданылады, олармен қуат желілерін қашықтықтан қауіпсіз басқаруға болады. Желішілер тікелей тоқ сымдарымен жұмыс істегенде кездейсоқ тігізуден қорғану үшін арнайы резеңке оқшаулағыш жабдық киюі керек. Желішілердің кейде жұмыс істейтін платформалары да шыны талшығымен оқшауланады. Тоқтан өшірілген қуат желілері де қауіпті болуы мүмкін, себебі олар басқа көзден – мысалы, басқа схемамен байланыс немесе өзара әрекеттесу арқылы қуаттандырылуы мүмкін, тіпті өшірілгендей көрінсе де. Мысалы, жоғары кернеулі тарату желісі трансформаторлар арқылы бірнеше төмен кернеулі тарату желісін қуаттандыруы мүмкін. Егер жоғары кернеулі желі тоқтан өшірілсе, бірақ төмен кернеулі желілер қосылған күйде болса, жоғары кернеулі желі қуаттандырыла береді. Сондай-ақ, тоқтан өшірілген сымдар жақын маңдағы қуаттандырылған сымдардан электростатикалық немесе электромагниттік индукция арқылы қуаттандырылған кезде проблема туындауы мүмкін. Барлық тікелей тоқпен жұмыс істеуге арналған ЖҚҚ ластанудан таза ұсталуы керек және диэлектрлік қасиеттері тұрақты түрде тексерілуі керек. Бұл жоғары кернеулі электрлік сынау жабдықтарын пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Бас киім сияқты басқа да ЖҚҚ белгілі бір уақыт аралығында ауыстырылады.
Lineworkers, especially those who deal with live electrical apparatus, use personal protective equipment (PPE) as protection against inadvertent contact. This includes rubber gloves, rubber sleeves, bucket liners, and protective blankets. When working with energized power lines, powerline workers must use protection to eliminate any contact with the energized line. The requirements for PPEs and associated permissible voltage depends on applicable regulations in the jurisdiction as well as company policy. Voltages higher than those that can be worked using gloves are worked with special sticks known as hot line tools or hot sticks, with which power lines can be safely handled from a distance. Powerline workers must also wear special rubber insulating gear when working with live wires to protect against any accidental contact with the wire. The buckets powerline workers sometimes work from are also insulated with fiberglass. De energized power lines can be hazardous as they can still be energized from another source such as interconnection or interaction with another circuit even when they appear to be shut off. For example, a higher voltage distribution level circuit may feed several lower voltage distribution circuits through transformers. If the higher voltage circuit is de energized, but if lower voltage circuits connected remain energized, the higher voltage circuit will remain energized. Another problem can arise when de energized wires become energized through electrostatic or electromagnetic induction from energized wires nearby. All live line work PPE must be kept clean from contaminants and regularly tested for di electric integrity. This is done by the use of high voltage electrical testing equipment. Other general items of PPE such as helmets are usually replaced at regular intervals.