Кіріспе

Перт, Батыс Австралиядағы аспан қырқасы

Орталық парк – Батыс Австралиядағы Перт қаласында орналасқан 51 қабатты кеңсе мұнарасы. Ғимараттың биіктігі негізінен, St Georges Terrace көшесіндегі тұғырынан бастап шатырына дейін, ал байланыс мастысының ұшына дейін өлшенген. 1992 жылы құрылысы аяқталғаннан кейін бұл мұнара Перттегі ең биік ғимарат атанды және 2005 жылға дейін Австралиядағы төртінші биік ғимарат болды. Қазіргі таңда Австралиядағы он алтыншы биік ғимарат (Infinity Tower мұнарасымен бірдей биіктікте) және Австралияның батыс жартысындағы ең биік ғимарат. Мұнараны мақұлдау Перт қалалық кеңесінің жер учаскесінің мөлшері бойынша жасаған жеңілдіктеріне байланысты даулы болды. Бұл жеңілдіктер құрылысшыларға бұл жерде рұқсат етілген биіктіктен екі еседен астам биіктікте мұнара салуға мүмкіндік берді. Сондай-ақ, Кеңестің өз қала құрылысы сарапшыларының пікірін ескермеуіне қатысты қарсылықтар туды, себебі олар жер астында үлкен тұрақ салуға рұқсат берді. Ғимараттың құрылысында композиттік болат және бетон қаңқасы қолданылған, профилі әртүрлі деңгейлерде кері шегіндірілген, яғни жоғарғы қабаттары төменгі қабаттарға қарағанда әлдеқайда кішкентай. Мұнараның жоғарғы жағындағы және кері шегіндірілген бөліктердегі арқалық конструкциялар ғимараттың темір бетоннан жасалған негізгі бөлігін аймақта жиі кездесетін күшті желдерден қорғауға көмектеседі. Ғимараттың негізінде кішкентай саябақ орналасқан, осы саябақтың атымен мұнара аталған.

Сауда дүкендері

1930 жылдардан бастап бұл жерде Foy & Gibson универмагы орналасқан, жергілікті тұрғындар оны Foy's деп атаған. Дүкен Сент-Жорж террасасынан Хей-стритке дейін созылып, танымал кафетерийі мен "көше жағынан тысқары арал тәрізді терезелері бар кең жарықтандыру алаптарына" ие болған. Кейіннен бұл жерді Батыс Австралия зейнетақы қорының, Bond Corporation және L. R. Connell & Partners бірлескен кәсіпорны Central Park Developments сатып алды және 1986 жылы оның құны 20 миллион австралиялық долларды құрады. Жоспарларға 45 қабатты кеңсе ғимараты, жер асты паркингі, көгалдандырылған саябақ және Хей-стрит сауда орталығын батысқа қарай, құрылысқа іргелес кеңейту кірген. Жоба бойынша, бұл учаскеге тек 300 автотұрақ орыны берілген. Құрылыс салушылар 1175 автотұрақ орынына рұқсат сұрады, бірақ Кеңес жоспарлау сарапшыларының пікірінше, бұл Кинг-стритке дейін көлік қозғалысын тоқтатып, кіре берісте кептеліс тудырар еді. Кеңес құрылыс салушылардан мұнара маңындағы қозғалысты азайту үшін Маунтс-Бей жолынан жер асты паркингіне дейін туннель салуды қарастыруды сұрады, бірақ құрылыс салушылар Сент-Жорж террасасының астында жаяу өткел салуды қарастыруға ғана келісті.

Құрылыстан кейінгі кезең

Құрылысы аяқталғаннан бері Central Park Перт қаласының ең бағалы кеңсе мұнараларының бірі саналады. Мұнарада 51 қабатқа тараған кеңсе және сауда алаңы орналасқан. Қазіргі кездегі ірі арендаторлар – Rio Tinto және WeWork. St George Bank та ғимараттың бір бөлігін пайдаланады. 2007 жылдың ортасында мұнараның үстіне St George логотипі орнатылып, 2014 жылдың ортасында алынып тасталды. 2015 жылдың ортасында Rio Tinto логотипі мұнараның төрт жағына орнатылды. 1999 жылдың қыркүйек айындағы қатты дауыл кезіндегі жоғары жел жылдамдығы ғимарат алдындағы шатырдың бірнеше күмбездерінің құлауына себеп болды. Бұл қауіпсіздік шаралары ретінде St Georges Terrace кіреберісінің жабылуына әкелді. Ғимараттың сол кездегі иесі – Мемлекеттік қызметкерлер зейнетақы қоры – мұнараны салған Multiplex компаниясына қарсы сот процесін бастады. 2008 жылы өткізілген іс-шарадан MS Австралияға 103 719 доллар жиналды. Central Park құрылысы аяқталғаннан бері Перт қаласының ең биік ғимараты болып табылады.