Кіріспе
Американдық блюз гитарисі Эрл Зебеди Хукер (15 қаңтар 1930 жылы - 21 сәуір 1970 жылы) – Чикаго блюз гитарисі, слайд-гитарамен ойнауымен танымал. "Музыканттардың музыканты" деп есептелетін ол Сонни Бой Уильямсон II, Джуниор Уэллс және Джон Ли Хукер сияқты блюз әртістерімен бірге өнер көрсетті және өзінің топтарын басқарды. Электр гитараны ерте ойнағандардың бірі Хукерге T-Bone Walker және Роберт Найтхок-тың қазіргі заманғы қалалық стильдері әсер етті. Ол бірнеше сингл мен альбомдарды топ жетекшісі ретінде және басқа белгілі әртістермен бірге жазды. Оның "Blue Guitar" атты слайд-гитарадағы инструменталды синглы Чикаго аймағында танымал болды, кейіннен Мадди Уотерс оған вокал қосып, "You Shook Me" деп қайта жазды. 1960 жылдардың соңында Хукер колледждер мен концерттерде өнер көрсетуге кірісті және бірнеше жазба шарты жасады. Мансабы дамып келе жатқанда, ол 1970 жылы 40 жасында туберкулезбен ұзақ күресінен кейін қайтыс болды. Оның гитарада ойнауын көптеген әріптестері мойындады, соның ішінде Б.Б. Кинг: "Мен үшін ол қазіргі заманғы гитаристердің ең жақсысы. Нүкте. Слайд-гитарамен ол ең жақсысы еді. Ондай ешкім болған емес, ол бірегей еді".
Earl Zebedee Hooker (January 15, 1930 – April 21, 1970) was a Chicago blues guitarist known for his slide guitar playing. Considered a "musician's musician", he performed with blues artists such as Sonny Boy Williamson II, Junior Wells, and John Lee Hooker and fronted his own bands. An early player of the electric guitar, Hooker was influenced by the modern urban styles of T Bone Walker and Robert Nighthawk. He recorded several singles and albums as a bandleader and with other well known artists. His "Blue Guitar", a slide guitar instrumental single, was popular in the Chicago area and was later overdubbed with vocals by Muddy Waters as "You Shook Me". In the late 1960s, Hooker began performing on the college and concert circuit and had several recording contracts. Just as his career was on an upswing, he died in 1970, at age 40, after a lifelong struggle with tuberculosis. His guitar playing has been acknowledged by many of his peers, including B. B. King, who commented, "to me he is the best of modern guitarists. Period. With the slide he was the best. It was nobody else like him, he was just one of a kind".
Басшы, профиль және жас жазбалары
1956 жылы ауруханаға жатқызуды қажет еткен туберкулездің күшті шабуылына қарамастан, Хукер Чикаго клубтарында өнер көрсетуге және Оңтүстікке гастрольдік сапарларға қайта оралды. 1959 жылдың соңында Джуниор Уэллс Хукерді Chief–Profile–Age лейблінің тобына әкелді, осы лейблмен ол өзінің жазу карьерасының ең жемісті кезеңдерінің бірін бастады. Олардың бірінші бірлескен жазбасы "Little by Little" (Profile 4011) келесі жылы хитке айналып, Billboard Hot R&B Sides тізімінде 23-орынға жетті. Осы жетістік пен Chief-тің иесі және продюсері Мел Лондонмен жақсы қарым-қатынас орнату арқасында Хукер Chief лейблінің штаттық гитарисі болды. 1959 жылдан 1963 жылға дейін ол қырыққа жуық Chief жазбасында пайда болды, оның ішінде Уэллс, Лилиан Оффит, Magic Sam, A. C. Reed, Рикки Аллен, Реджи "Гитара" Бойд, Джонни "Биг Моус" Уокер және Джеки Бренстон үшін жазылған синглдар, сондай-ақ Хукердің өзінің танымал әртіс ретінде жазылған синглдары бар еді. Ол Уэллстің "Come On in This House", "Messin' with the Kid" және "It Hurts Me Too" сияқты көптеген шығармаларын орындады, бұл әндер Уэллстің репертуарында оның өмірінің соңына дейін сақталды. Хукер 1960 жылдың соңында және 1961 жылдың көп бөлігінде Уэллспен үнемі бірге өнер көрсетті. Хукер Chief лейблі үшін бірнеше инструменталды әндерді жазды, оның ішінде 1960 жылы шыққан және оның слайд-гитарада ойнауын көрсеткен "Calling All Blues" (Chief 7020) баяу блюзі, сондай-ақ 1960 жылы жарық көрген "Blues in D Natural" (Chief 7016) әні, онда ол фретті және слайд-гитараны кезекпен пайдаланды. Бір жазу сессиясының алдындағы кездейсоқ жазба Хукердің ең танымал композициясын (басқа атаумен болса да) түсірді. 1961 жылдың мамыр айындағы сессияға дайындалу кезінде Хукер және оның тобы слайд-гитарамен импровизацияланған баяу блюз орындады. Бұл ән бір рет ғана орындалды, ал Хукер оның жазылғанын білмеген. Продюсер Мел Лондон жазбаны сақтап алып, келесі көктемде шығаратын материал іздегенде оны "Blue Guitar" (Age 29106) деп жариялады. "Эрлдің әні инструменталды блюз жанрындағы әндердің ішінде ерекше жақсы сатылды", – делінген мәліметтерде, және Чикаго аймағындағы блюзшілер оны өз концерттеріне қосты. Хукердің "Blue Guitar" әнінің үлкен коммерциялық әлеуетін сезінген Леонард Чесс оны келесі Muddy Waters альбомында пайдалану туралы Лондонмен келісімге келді. Келісімге қол жеткізілді, ал 1962 жылдың шілдесінде Уотерс Хукердің сингліне (әуенін Уилли Диксон жазған) вокал қосты. "You Shook Me" деп аталған ән сәтті болды, содан кейін Чесс Хукерді Уотерс үшін тағы үш инструменталды ән жазуға шақырды. Әндердің бірі "You Need Love", оның мәтінін де Диксон жазған, ол да сәтті болды және "Маддидің алтымысыншы жылдардың басындағы жазбаларынан жақсы сатылды". Кейіннен Led Zeppelin рок-тобы Хукер мен Уотерстің "You Shook Me" және "You Need Love" әндерін өңдеу арқылы үлкен жетістікке жетті. Chief лейблімен жұмыс істеген кезеңде Хукер Бобби Сакстон мен Бетти Эверетт үшін, сондай-ақ Bea & Baby, C. J. және Checker лейблдері үшін жеке әндер жазды. 1964 жылы Chief лейблінің соңғысы жұмысын тоқтатты, осылайша ол рекордтық лейблмен ең ұзақ қарым-қатынасын аяқтады. Көптеген адамдар үшін оның Chief–Profile–Age тобындағы жазбалары оның ең үздік туындылары болып саналады.
Кука мен Архулидің жазбалары
Хукер гастрольдерді жалғастырып, Cuca Records, Jim Ko, C. J., Duplex және Globe компаниялары үшін жазбалар жаза бастады. 1964 және 1967 жылдар аралығында Cuca үшін жазылған бірнеше әндер оның алғашқы альбомына, “The Genius of Earl Hooker” енді. Альбом аспаптық туындылардан, соның ішінде баяу блюз “The End of the Blues” және соңғы танымал музыка бағыттарын қамтитын кейбір пьесалардан, мысалы, ерте фанк әсерімен жазылған “Two Bugs in a Rug” (туберкулезге, қысқасы, ТБ-ға сілтеме) кірді. 1967 жылдың соңында Хукер туберкулезге шалдығып, бір жылға жуық ауруханада жатты. 1968 жылы ауруханадан шыққаннан кейін Хукер жаңа топ құрып, дәрігердің кеңесіне қарамастан, Чикаго клубтарында өнер көрсетіп, гастрольдік сапарларға шықты. Пианист Пинетоп Перкинс, гармоникашы Кэри Белл, басист Гену Скаггс, вокалист Эндрю Одом және сталь-гитарашы Фредди Рулеттің қатысуымен құрылған бұл топ “жоғары бағаланды” және “Эрлдің ең жақсы топтарының бірі деп есептелді”. Бадди Гайдың ұсынысымен Arhoolie Records Хукер мен оның жаңа тобының “Two Bugs and a Roach” альбомын жазды. 1969 жылдың көктемінде жарық көрген альбомға Одом, Белл және Хукердің вокалымен орындалған әндер мен аспаптық туындылар енді. Хукер өзінің вокалының бірі үшін Роберт Найтхоктың 1949 жылғы “Annie Lee Blues” әніне негізделген “Anna Lee” әнін таңдады. Бұрын “Sweet Angel” әнімен жасағандай, Хукер ұстазының ықпалын мойындады, бірақ Найтхоктың нұсқасын толықтырып, өзіндік интерпретациясын жасады. “Тамаша бибоп әсерімен” жазылған “Off the Hook” аспаптық туындысы оның джазға бейімділігін көрсетті. “Two Bugs and a Roach” альбомы “сыншылар мен тыңдарман тарапынан зор ықыласқа ие болды” және “қазіргі күні Хукердің ең бағалы музыкалық мұрасының бір бөлігі болып саналады”.
Blue Thumb және Bluesway жазғандары
1969 жыл Хукердің мансабында маңызды кезең болды. Ол тағы да Джуниор Уэллспен бірге ойнап, жоғары төлемді колледж шараларында мен концерттерде өнер көрсетті, соның ішінде Чикаго қаласындағы Kinetic Playground-та. Бұл екеудің бірлескен жұмысы ұзаққа созылмады, ал 1969 жылдың мамырында жаңа музыканттарды жинағаннан кейін Хукер кейіннен Funk: Last of the Late Great Earl Hooker деп аталған материалды жазды. Сондай-ақ, мамыр айында Айк Тернердің (онымен 1952 жылы алғаш рет гастрольде болған) ұсынысымен Хукер Лос-Анджелеске барып, Blue Thumb Records лейблі үшін Sweet Black Angel альбомын жаздырды, аранжировкасы мен фортепианомен сүйемелдеуі Тернерге тиесілі болды. Альбомға Хукердің бірнеше классикалық блюз туындыларының интерпретациясы енді, мысалы, "Sweet Home Chicago" (Хукер вокалмен), "Drivin' Wheel", "Cross Cut Saw", "Catfish Blues" және тақырыптық ән. Лос-Анджелесте болғанда Хукер клубтарды аралап, Альберт Коллинспен бірнеше рет Ash Grove клубында бірге ойнады, сондай-ақ Джими Хендрикс сияқты басқа музыканттармен де джем-сессиялар өткізді. Blue Thumb студиясындағы жазбадан кейін Хукер және оның тобы туысы Джон Ли Хукерге Калифорниядағы клубтарда сүйемелдеді, содан кейін Джон Ли оларды Bluesway Records үшін жазба сессиясында пайдаланды. Нәтижесінде шыққан John Lee Hooker Featuring Earl Hooker – If You Miss 'Im I Got 'Im альбомы, ABC компаниясының еншілес кәсіпорны және B.B. King-тің үйі болған Bluesway лейблімен Эрл Хукерді таныстырды. 1969 жылы Bluesway үшін тағы алты альбом жазды: өзінің Don't Have to Worry альбомын, сондай-ақ Эндрю Одом, Джонни "Big Moose" Walker, Чарльз Браун, Джимми Witherspoon, және Brownie McGhee мен Sonny Terry-дің альбомдарын. Хукердің Don't Have to Worry альбомына оның, Walker мен Odom-ның вокалдық орындауларымен қатар, инструменталды туындылар да енді. Жазбаның "бірлігі мен тұрақтылығы" альбомды Хукердің "ең ұлы музыкалық мұрасының" бір бөлігіне айналдыруға көмектесті. Тобымен Калифорнияда гастрольде болған Хукер 1969 жылдың шілдесінде Сан-Франциско шығанағына жетті, онда ол клубтарда, колледж шараларында және The Matrix және Fillmore West сияқты рок орындарында өнер көрсетті. Берклиде ол және оның тобы, Earl Hooker and His Chicago Blues Band деп таныстырылған, Mandrake's клубында екі апта бойы өнер көрсетті, ол Arhoolie үшін екінші альбомды жазды. "Hooker and Steve" альбомы Луис Майерс гармоникада, Стив Миллер клавишаларда, Гено Скаггс бас-гитарада және Бобби Робинсон барабанда орындады. Хукер Миллер мен Скаггспен бірге вокалды бөлісті.
Соңғы орындалуы
Калифорнияда болғаннан кейін Хукер Чикагоға оралып, қалада үнемі өнер көрсетті. Ол 1969 жылғы 30 тамызда өткен алғашқы Чикаго блюз фестивалінде өнер көрсетіп, шамамен 10 000 адамды қызықтырды. 1969 жылдың қазан айында Хукер Америкалық халықтық блюз фестивалінің құрамында Еуропаға гастрольде болды, тоғыз елде жиырма үш күн ішінде жиырма концерт берді. Оның өнерлері жақсы қарсы алынып, мақтауға лайық пікірлер жинады. "Шетелге жасаған саяхат Хукер үшін бір түрлі апофеоз болды, ол оны Калифорниядағы жазуларымен бірге өмірінің ең жоғары нүктесі деп есептеді". Гастроль оны шаршатып жіберді, және "оның достары оның денсаулығының нашарлағанын байқады". Хукер 1969 жылдың қарашасынан желтоқсанның басына дейін Чикаго маңында бірнеше рет өнер көрсетті (соның ішінде Джуниор Уэллспен бірге), содан кейін ол ауруханаға түсті. Хукер 1970 жылғы 21 сәуірде 40 жасында туберкулезден туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Ол Чикагоның Алсип қалашығындағы Рествейл зиратына жерленген.
Ойын стилі мен танылуы
Өзінің замандастары Элмор Джеймс пен Мэдди Уотерстен айырмашылығы, Хукер слайд ойнау үшін гитарасының стандартты құрылымын қолданды. Ол қысқа болаттан жасалған слайдты пайдаланды, бұл оған ән кезінде слайд пен табақшалы ойнау арасында оңай ауысуға мүмкіндік берді. Оның слайд дыбысының бір бөлігі жеңіл тиісуіне, Роберт Найтхоктан үйренген әдісіне байланысты болды. "Толық аккордты глиссандо эффектілерін пайдаланудың орнына, ол стандартты құрылымда слайд ойнаған басқалардан мұра еткен, мысалы, Тампа Ред, Хьюстон Стакхаус және оның ұстазы Роберт Найтхок сияқты, әлдеқайда нәзік бір ноталық орындалуларды ұнатты". Слайд гитараны меңгергеннен басқа, Хукер стандартты гитарамен де шебер соло орындаушы және ырғақты ойнаушы болды. Көптеген блюз гитаристері B.B. King-ке еліктеген кезде, Хукер өзінің жеке жолын ұстады. Ол жан-дүниесімен блюзші болғанымен, бірнеше музыкалық стильді жақсы білді және оларды өзіне ұнайтын жағдайда ойнауға енгізді. Оның көңіл-күйіне және тыңдаушылардың реакциясына байланысты, Хукердің өнер көрсетуіне блюз, буги-вуги, R&B, соул, би-боп, поп және тіпті кантри-вестерн музыкасы да кіре берді. Хукер T-Bone Walker стиліндегі жарқын шоумен болды және Guitar Slim және Johnny "Guitar" Watson сияқты осыған ұқсас көрініспен басқаларға алғашқы жол көрсетті. Ол әдемі киім киіп, гитараны тістерімен немесе аяқтарымен тартып, немесе мойнының артында немесе аяқтарының арасында ойнады. Ол сонымен қатар екі мойынды гитарада да ойнады, бастапқыда алты және төрт ішекті гитара комбинациясында, кейіннен он екі және алты ішекті комбинациясында. 1967 жылы туберкулезден әлсірегеннен кейін ол кейде отырып ойнайтын және жеңіл, бір мойынды гитараны қолданды. Әдетте, гаджеттерден сақтанатын жанрда Хукер ерекше болды. Ол күшейткішпен тәжірибе жасады және эхо мен таспаны кешіктіруді пайдаланды, тіпті "бір ән кезінде ойнауын екі рет жазып алып, бір мезгілде екі солоны үйлесімде ойнайтын". Ол 1968 жылы кейбір сололарына вокалға ұқсас дыбыс беру үшін вах-вах педалін қолдана бастады. Хукер замандастарының кейбіреулері сияқты көпшілікке танылмаса да, музыканттар арасында жоғары бағаланды. Көптеген музыканттар оны ең ұлы қазіргі заманғы блюз гитаристерінің бірі деп санайды, соның ішінде Уэйн Беннетт, Бобби "Блю" Блэнд, Альберт Коллинз, Вилли Диксон, Ронни Эрл, Тинсли Эллис, Гитар Шорти, Бадди Гай, Джон Ли Хукер, Альберт Кинг, B.B. King, Литл Милтон, Луис Майерс, Лакки Петерсон, Отис Раш, Джо Луис Уокер және Джуниор Уэллс. 2013 жылы Хукер Блюз Даңқына енгізілді, онда "Эрл Хукер – "блюз гитаристерінің гитарисі", 1950-60 жылдары Чикаго блюз музыканттарының арасындағы ең құрметті алты ішекті шебер" деп атап көрсетілді.
Альбомның ішінара дискографиясы
Келесі тізімде Хукер өзінің мансабында шығарған альбомдар мен қазіргі уақытта қолжетімді жинақтар келтірілген.
Жыл Атауы Лейбл Түсініктемелер
1968 The Genius of Earl Hooker Cuca Висконсин штатының Саук Сити қаласында жазылған, 1964–67 жж.
1969 2 Bugs and a Roach Arhoolie Чикаго қаласында жазылған, 1968 ж.
1969 Sweet Black Angel Blue Thumb Лос-Анджелесте жазылған, 1969 ж.
1969 Don't Have to Worry BluesWay Лос-Анджелесте жазылған, 1969 ж.
1970 If You Miss 'Im I Got 'Im BluesWay Джон Ли Хукермен бірге жазылған.
1970 Hooker and Steve Arhoolie Берклиде жазылған, 1969 ж.
1972 Funk: The Last of the Great Earl Hooker Blues on Blues Чикаго қаласында жазылған, 1969 ж.
1972 His First and Last Recordings Arhoolie Sun және Arhoolie жазбалары, 1953, 1968–69 жж.
1972 There's a Fungus Amung Us Red Lightning Cuca жазбалары, 1964–67 жж. (1968 жылғы The Genius of Earl Hooker альбомының қайта шығарылуы)
1973 I Couldn't Believe My Eyes BluesWay Брауни МакГи және Сонни Терримен бірге жазылған. Лос-Анджелесте жазылған, 1969 ж.
1985 Play Your Guitar, Mr. Hooker! Black Magic Cuca жазбалары, 1964–68 жж.
1993 Play Your Guitar, Mr. Hooker! Black Top Cuca жазбалары, 1964–68 жж. (1985 жылғы Black Magic альбомының қайта шығарылуы)
1998 The Moon Is Rising Arhoolie Arhoolie, тікелей жазбалар, 1968–69 жж.
1999 Simply the Best: Earl Hooker Collection MCA Chess, Blue Thumb және Bluesway жазбалары, 1956–69 жж.
2003 Blue Guitar: The Chief and Age Sessions 1959–63 P Vine Chief, Profile және Age жазбалары, 1959–63 жж.
2006 An Introduction to Earl Hooker Fuel Chief және Age жазбалары, 1959–62 жж.
2020 Rockin' Wild: 1952 1963 Recordings Soul Jam Жазбалар, 1952–63 жж.