Кіріспе

Женева епископы және католиктік әулие (1567–1622) католиктік әулие Франциск де Сейлс, К. О., О. М. (;; 21 тамыз 1567 – 28 желтоқсан 1622) – Женева епископы қызметін атқарған савойялық католик дін қызметкері және католик шіркеуінің әулиесі. Ол терең иманымен және еліндегі протестанттық реформацияның нәтижесінде туған діни бөліністерге деген ыстық қанатымен танымал болды. Ол рухани басшылық және рухани даму тақырыбындағы еңбектерімен, әсіресе "Иманды өмірге кіріспе" және "Құдайға деген махаббат туралы трактат" атты еңбектерімен белгілі.

Алғашқы жылдар

Франциск де Сальс 1567 жылғы 21 тамызда Савойя герцогтығының ақсүйек Сальс отбасында, қазіргі Торренс-Глиер, Жоғарғы Савойя, Францияда екі ай бұрын дүниеге келді. Оның әкесі Франсуа де Сальс, Сальс және Ровель лорды, сондай-ақ неке бойынша де Бойзи болған. Оның анасы ақсүйек әйел, Франсуаза де Сионназ, көрнекті судья Мельхиор де Сионназдың жалғыз баласы, Валье, ла Туиль және де Боизи иесі болды. Бұл Савойядағы ең беделді отбасылардың бірі болғандықтан, Францисктің әкесі көбінесе М. де Бойзи деп танылған. Ол Франсуа де ла Флешер мен Дамоизель Бонавентура де Шеврон Виллеттің шақыруымен Франциск Бонавентура деген атпен крещениеден өтті, сондай-ақ ол анасының жесір әжесі де еді. Әкесі алты ұлының ағасы болғандықтан, оны сот саласында жұмыс істеуге дайындау үшін ең жақсы мектептерге оқуға жібергісі келді. Сондықтан ол жақын жердегі Ла-Рош-сюр-Форон қаласында, ал сегіз жасында Ансидегі капуцин колледжінде артықшылықты білім алды.

Білім беру және өзін-өзі бағыштау

1578 жылы де Сальс реторика және гуманитарлық ғылымдарды оқу үшін сол кезде иезуиттер мекемесі болған Клермон колледжіне барды. Парижге алғаш келгенде ол үш туысымен бірге Église Sainte Geneviève шіркеуінің жанында тұрды. Ол ақсүйек болғандықтан, онымен бірге оның қызметшісі және жетекшісі, дін қызметкері Деаж әпкесі де болды. Әкесінің қалауымен, ол міне-құлық пен әдептілік саналатын атпен жүру, билеу және қылышпен сайысу сабақтарын алды. Де Сальс ақылды әрі сұлу, бойы биік, денесі келген, көк-сұр көзді, біршама тартымсыз және тыныш, сондай-ақ оның әкесі байланыста болған ақсүйектердің үйлерінде құрметті қонақ ретінде сипатталды. 1586 жылы Франциск де Сальс тағдыр туралы діни пікір-таластың куәсі болды, ол оны тозаққа кесілетініне сендірді. Осыдан кейін үлкен күйзеліс пен отырықсыздық сезімі пайда болды. Бұл сенім 1586 жылдың желтоқсанына дейін сақталды. Оның үлкен қайғысы оны физикалық жағдайға түсірді және бір кезде төсекке жатқызып қойды. 1587 жылдың желтоқсан айының соңында немесе қаңтар айының басында ол Париждегі Сент-Этьен-де-Грес ескі шіркеуіне барып, "Жақсы құтқарылу анасының" белгілі қара мадонна мүсіні алдында "Естелік" дұғасын оқыды. Ол өзін Құдайға арнап, тазалыққа серт берді. Оған 12 жасар інісі Галлой да еріп жүрді, ол да Падуада студент болған. Де Сальс рухани жетекшісі ретінде Иса қоғамының дін қызметкері Антонио Посевиноны таңдады.

Савойяға оралу

1592 жылы де Сальс заң және теология ғылымдарының докторы атанды және дін қызметкері болуға шешім қабылдады. Ол Италиядағы Базилика Делла Санта Каса (Киелі үйдің қасиетті орны) атақты Лорето қаласына қажылық жасап, содан кейін Савойяға қайтып келді. Еңбекқор ұлы және мұрагер ретінде ол Villeroget мырзасы атағын алды. Шамбери Сенаты оны адвокат ретінде қабылдады. Осы уақытта оның әкесі Франциске түрлі лауазымдарды, соның ішінде сенаторлық қызметке тағайындалуын ұйымдастырды. Әкесі оған бай ақсүйек қызды әйел ретінде таңдап берді, бірақ Франциск үйленуден бас тартты, өйткені ол өзі таңдаған жолына ден қоюды жөн көрді. Бастапқыда әкесі Францисктің саяси-әскери мансапты таңдамай, дін қызметкері болуын қабылдағысы келмеді. Оның туысы, канон Луи де Сальс, Женева епискобы Клод де Граниерді Франциске Женева соборының провисты лауазымын алуға көндірді, бұл лауазым Папаның қамқорлығында болды. Бұл епархиядағы ең жоғары лауазым еді; М. де Бойзи келісім берді. Франциск өзінің атағы мен мұрагерлік құқығын кіші інісі Людовикке өткізгеннен кейін, 1593 жылы дін қызметкері болып тағайындалды. Олар Францияға Тереза Авильскаяның кармелит орденін енгізу және монастырьлар мен шіркеулерді реформалау жоспарлары сияқты мәселелер бойынша оның пікірін сұрады. Сарайдағы адамдар оған ар-ұждан мәселелері бойынша кеңес алды.

Женеваның епискобы

1602 жылы епископ Граниер қайтыс болды, ал Сальс Веспасиан Грибальди қолдауымен, Томас Побель және Жак Мастрет, О. Карм., бірге қасиеттілік берушілер ретінде Женева епископы болып тағайындалды. Женева кальвинистердің бақылауында болғандықтан және оған кіруге рұқсат болмағандықтан, ол Ансиде (қазіргі Францияда) тұрды. Оның епархиясы тиімді ұйымдастырылуы, ынталы дін қызметкерлері және жақсы білім алған мирянтар арқасында бүкіл Еуропаға танымал болды, сол кезде бұл үлкен жетістік еді. Ол өзінің епархиясында католик дінін уағыздауда өте белсенді болған Капуцин орденімен тығыз байланыста жұмыс істеді. Ол оның көмегіне осыншалықты риза болды, сондықтан 1617 жылы оны орденнің ресми серігі етіп тағайындады, бұл орден мүшесі емес адамға берілетін ең жоғары награда. Женева көлінің оңтүстік жағалауындағы Эвианда Ассизилік Франциск оған көрініп: "Сен де бір кезде оған ұмтылғандай, шейіттікке ұмтыласың. Бірақ мен сияқты, сен де оны жеңе алмайсың. Сен өз шейіттігіңнің құралы боласың" деді. Епископтық қызметін атқару жылдарында де Сальс керемет уағыздаушы және сонымен қатар аскетизмге бейім адам ретінде танылды. Оның ұраны: "Сүйіспеншілікпен уағыздаған адам тиімді уағыздайды" деді. Оның мейірімділігі, шыдамдылығы және шамалы мінезі халық арасында мәшһүр болды.

Құрылтайшысы

Шантальмен бірге де Сальс 1610 жылғы 6 маусымда Аннесиде қасиетті Марияның Қонақтары (Визитанкалар) әйелдер орденін құрды. Архиепископ Дени Симон де Маркемон орден мүшелерінің қатаң оқшаулықта өмір сүруін талап етті. Сальс сондай-ақ Тхонон-ле-Бенде әйелдерге арналмаған, әйелдер орденінен тәуелсіз, Әулие Филипп Нери Орденін құрды, және өзі оның басшысы, немесе провосты болды. Алайда, оның қайтысы осы іске нұқсан келтірді, және бұл негіз көп ұзамай жойылды.

Өлім

1622 жылдың желтоқсанында де Сальс Савой герцогы Карл Эммануэль I-нің сүйемелдемесімен герцогтың өзінің иелігіндегі Рождестволық саяхатына баруға міндетті болды. Лионға келген соң, де Сальс сол қаладағы Визитандин монастырындағы бағбанның қабылдауында тұруды жөн көрді. Сол жерде ол инсульт алды және 1622 жылдың 28 желтоқсанында дүниеден өтті.

Өлгеннен кейін құрметті

Де Сальс сабырлылығы мен мейірімділігі үшін "әдепті қасиетті" деп аталады. Оның қасиетті орнында көптеген кереметтер тіркелген. Оның жүрегі Лион қаласында сақталды, бұл қала тұрғындарының оның денесін сақтау туралы өтінішіне жауап болды. Бірақ Франция революциясы кезінде оны Лионнан Венецияға визиттік монахтар алып шығып, революционерлерден аман сақтады. Рим-католик шіркеуі де Сальстің мерекесін 24 қаңтарда тойлайды, ол 1624 жылы Аннесиде жерленген күні. 1666 жылдан бастап, оның мерекесі Жалпы Рим күнтізбесіне енгізілгеннен кейін 1969 жылға дейін, ол 29 қаңтарда тойланды. Франциск Англия шіркеуінде 24 қаңтарда кіші мерекемен еске алынады. 2022 жылы Франциск де Сальс Епископальдық шіркеудің діни күнтізбесіне ресми түрде қосылды, оның мерекесі 12 желтоқсанда Жан Франсис де Шантальмен бірге аталады.

Қамқорлық

1923 жылы папа Пий XI оны жазушылар мен журналистердің қамқоршысы деп жариялады, себебі де Сальс рухани бағыт беруде және аймақтағы кальвинистерді дінге көндіру үшін үлкен мөлшерде парақтар мен кітаптарды пайдаланды. Сальс және Шанталь де Сальс құрған Visitation Sisters-пен әрекеттенгеннен кейін, алғашқы жабылмаған әйелдер қауымы ретінде құрылған Сент-Жозеф әйелдер қауымы (1650 жылы Францияның Ле-Пуйс қаласында құрылған) де Сальсті өз қамқоршыларының бірі деп есептейді. 1838 жылы Пьер Мермиер құрған Сент-Франциск де Сальс миссионерлері 19 ғасырда оның руханилығын қабылдаған алғашқы діни қауым болды. Джон Боско 1859 жылы құрған (1874 жылы Ватикан мақұлдаған) Дон Босконың салезиандары діни институты сондай-ақ Қасиетті Франциск де Сальс қоғамы деп танылады және оның қамқорлығында. Сент-Франциск де Сальс облаттық сестерін Леони Авиат пен Луи Бриссон 1866 жылы Мари-де-Сальс Шаппуидің рухани жетекшілігімен құрды. Бриссон, Мари-де-Сальс жетекшілігімен, ерлерге арналған Сент-Франциск де Сальс орденін кейіннен 1875 жылы құрды.

Басқа әулиелерге әсер ету

1618 немесе 1619 жылы Винсент де Пауль Парижде Франциск де Салеске кездесті, оның руханилығы мен жазбалары, әсіресе "Иманды өмірге кіріспе" және "Құдайға деген махаббат туралы" трактаты Винсентке зор әсер етті. Оның Мәриям жүрегінің қасиеттері туралы жазғандары, Құдайға деген махаббаттың үлгісі ретінде, Джон Эудсты Иса мен Мәриям жүректеріне бағынушылықты дамытуға баулыды.