Кіріспе

Нюрнберг ойыншық мұражайы (сонымен қатар Лидия Байер мұражайы деп белгілі) – 1971 жылы Баварияның Нюрнберг қаласында құрылған қалалық мұражай. Ол әлемдегі ең танымал ойыншық мұражайларының бірі саналады және ежелгі заманнан бүгінгі күнге дейінгі ойыншықтардың мәдени тарихын көрсетеді.

Хэллерш Хаус

Karlstraße 13–15 үйінде орналасқан ойыншық музейінің ғимараты 1517 жылы патшалық отбасының мүшесі Вильгельм Галлер ағаның меншігі болған деп саналады. 1611 жылы зергер Пол Кандлер үйді сатып алып, алдыңғы жағын алғаш рет қайта салдырды (вероятно, Якоб Вольф ағаның қатысуымен). Ориел (осы типтегі ориелдерді chörlein деп атайды) шамамен 1720 жылы салынған. Халлерш Хаустың, сондай-ақ Нюрнбергтегі көптеген басқа үйлердің ерекшелігі – Доккенгалерия, ол ішкі ауланың айналасына салынған ағаш галерея және көршілес ғимараттарды байланыстырады. "Docken" термині құрылыс галереяларында қолданылатын бұралған ағаш балластар мен аяқтары жоқ ағаш қуыршақтарды білдіреді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде мүлік қатты зақымдалды, бірақ кейіннен қайта жаңартылды. Бұдан өзге, ғимарат "Нюрнберг тарихи милясы" бағытындағы аялдамалардың бірі болып табылады.

Лидия мен Пол Байер

Музей коллекциясының ядросы шамамен 12 000 ойыншықтан тұрады, оларды ондаған жылдар бойы Лидия (1897–1961) және Пол Байер (1896–1982) жинаған. Байерлер 1920-жылдардың басында-ақ ойыншықтардың толыққанды жинағын құруға кіріскен, бірақ сол кезде ойыншықтар мәдени немесе тарихи құндылығы бар деп есептелмеген. Вирцбург қаласындағы Нойбаустрасседе орналасқан Лидия Байердің жеке мұражайы көпшілікке ашық болды.

Мұражай

1966 жылы Нюрнберг қаласы Байерс компаниясының акцияларын қабылдады. Көмек қорының қолдауының арқасында Карлштрасседегі Халлерш Хаус 1971 жылы ашылуға дайын болды. Ойыншық мұражайы халықаралық деңгейде танымал, өте сәтті музейге айналды. Шатыр құрылыстарына байланысты көрме аумағы 1989 жылы және 1998 жылы кеңейтілді. Нюрнбергтегі Ойыншық мұражайы және Неміс ойындары архиві 1994 жылы құрылған Нюрнберг қалалық мұражайлар желісінің құрамына кіреді. Желіге Дюрер Хаус, Қалалық музей Фембохаус, Тухер сарайы, Өнеркәсіптік мәдениет мұражайы, Нацистік партия жиналыстары орталығы және Нюрнберг процесінің естелік кешені де кіреді.

Гокельрейтербруннен (Тәтті салт атты бұлақ)

1971 жылы музейдің ашылуымен бірге, Дюрердің туғанына 500 жыл толуына орай, Нюрнберг суретшісі Майкл Матиас Прехтлдің жобалаған Gockelreiterbrunnen (Қоңыз мінген су тасқыны) ойыншық мұражайының алдына қойылды. Су тасқынының жуылған бетонды алабынан көтерілетін құбырдың үстінде әтеш мінген фигура орналасқан. Темір торлармен қоршалған түрлі-түсті керамикалық бұл фигура екі жағынан да орынға үйлесімді: оның пішіні музейдің мақсатын еске түсіретін ағаш ойыншыққа ұқсайды, сонымен қатар Нюрнбергті ойыншықтар қаласы екенін еске салады.

Көрмелер

Мұражайдағы жиынтық 87 000-ға жуық затты қамтиды, олардың бар болғаны шамамен бес пайызы ғана экспозицияда көрінеді. Ол ежелгі заманнан бастап қазіргі уақытқа дейінгі кезеңді қамтиды. Жиынтық соңғы екі жүз жылдағы ойыншықтардың даму тарихына баса назар аударады. Ойыншықтардың басым бөлігі мұражай қоймасында сақталады, бірақ оларды мұражайдың веб-сайтында да қарауға болады, онда ойыншықтың мәдени тарихы туралы толық мәлімет берілген. Нюрнбергтің өнеркәсіптік дәуірде ойыншықтардың ірі қаласы ретіндегі ерекше рөлі жергілікті ойыншық өнеркәсібі арқасында айқын көрінеді.