Кіріспе
Германияның Майнц қаласындағы мұражай Гутенберг мұражайы – әлемдегі ең көне баспа мұражайларының бірі. Ол Батыс Еуропада жылжымалы металл қаріптерден баспа өнерін ойлап тапқан Иоганн Гутенбергтің құрметіне аталған. Мұражай жинағында баспа жабдықтары мен түрлі мәдениеттерге тән баспа материалдарының мысалдары бар.
The Gutenberg Museum is one of the oldest museums of printing in the world, located opposite the cathedral in the old part of Mainz, Germany. It is named after Johannes Gutenberg, the inventor of printing from movable metal type in Western Europe. The collections include printing equipment and examples of printed materials from many cultures.
Тарих
Мұражай 1900 жылы, Иоганн Гутенбергтің дүниеге келгеніне 500 жыл толуына орай, оның өнертапқыштығын құрметтеу және оның техникалық және көркемдік жетістіктерін көпшілікке таныстыру мақсатымен құрылды. Сонымен қатар, олар мүмкіндігінше көптеген мәдениеттердің жазу және баспа өнерін көрсетуді көздеді. Баспагерлер, баспа машиналарын жасаушылар мен баспаханалар кітаптар, құрал-жабдықтар мен машиналарын сыйға тартты, олар мұражай жинағының негізін құрады. Алғашқы жылдары мұражай қалалық кітапхананың бөлігі болды, бұл кітапхананың бай жинағынан ең әдемі және ерекше кітаптарды мұражайға беруге мүмкіндік берді. Осылайша, келушілерге 500 жылға жуық басылған кітаптардың тарихы ұсынылды. Уақыт өте келе мұражай баспа техникасы, кітап өнері, жылдам баспа, экс-либристер, графика және плакаттар, қағаз, әлемнің барлық мәдениеттерінің жазу тарихы және заманауи суретшілердің кітаптарын қамту үшін кеңейді. Гутенберг мұражайы бастапқыда қалалық кітапханамен бірге Курфюрстлише Шлосс (Майнц сайлау сарайы) ішіндегі екі бөлмеде орналастырылды. 1912 жылы мұражай Rheinallee көшесіндегі жаңа кітапхана ғимаратына көшірілді. Сол жылы, 1925 жылы, Гутенбергтің шеберханасының реконструкциясы аяқталды, ол тез арада мұражайдың ең бағалы экспонаттарының біріне айналды. Қалыптар жасау, жинау және басып шығару процестерін көзбен көрсетеуге мүмкіндік болды. 15 және 16 ғасырлардағы ағаш кескіндеріне сәйкес қайта жаңартылған Гутенбергтің баспа машинасы келушілердің қызығушылығын тудырды және одан кейін әлемнің түкпір-түкпіріндегі көптеген көрмелерде көрсетілді. 1927 жылы мұражай Майнцтегі Zum Römischen Kaiser (1664) ғимаратына көшті. Қазір бұл ғимаратта мұражай әкімшілігі, реставрациялық шеберхана, кітапхана, Гутенберг қоғамы және Майнц қалалық хатшысының кеңсесі орналасқан. Кеш Ренессанс стиліндегі бұл ғимарат 1945 жылы ауыр бомбалаудан зардап шекті, бірақ мұражай коллекциясы қауіпсіз жерге көшірілгендіктен зақымдалмады. 1962 жылы Рёмишер Кайзердің қалпына келтіру жұмыстары аяқталды. Бұрын Англия королінің қонақ үйі болған жерде жаңа, заманауи көрме ғимараты ашылды.
Сатып алулар
Кейінгі жылдары мұражай бірнеше маңызды қосымшалар жасады, олардың ішінде екінші Гутенберг Киелі кітабы, екі томдық Шукбург Киелі кітабы (1978), және ағаш формаларды пайдаланып басылған, қазірде өте сирек кездесетін екі блок кітабы. Тағы бір маңызды өзгеріс – 1989 жылы мұражайдың оқу-ағарту бөлімінің құрылуы болды. 2000 жылы ескі мұражай ғимараты қайта жаңартылып, кеңейтілді.