Кіріспе
Австриялық натуралист Иеремиас (Иоханн) Игнац Шиффермюллер (2 қараша 1727, Хеллмонсёт – 21 маусым 1806, Линц) – австриялық натуралист және иезуит мұғалімі, ол көбелектерге (Lepidoptera) ерекше қызығушылық танытты. Көбелектердің түстерін сипаттау мақсатында, ол табиғаттағы түстерді жүйелі түрде сипаттау және олардың атауларын біркелкілендіру жолдарын іздеді. Tinea schiffermullerella мотылы оның құрметіне аталған, бірақ қазіргі кезде бұл атау қолданылмайды.
Jeremias (Johann) Ignaz Schiffermüller (2 November 1727, Hellmonsödt – 21 June 1806, Linz) was an Austrian naturalist and Jesuit teacher who took a special interest in the Lepidoptera. In order to describe the colours of butterflies, he also looked for a systematic approach to describing colours in nature and to standardize their names. The moth Tinea schiffermullerella was named after him but the name is no longer valid.
Өмір және жұмыс
Шиффермюллер Линцке жақын Хеллмонсёт қаласында дүниеге келген. Шомылдыру тіркесінде оның есімі Еремиас Игнатиос деп жазылған. Ол шебер сыра қайнатқыш Леопольд Шиффермиллер мен Мария Марготиннің он баласының сегізіншісі болған. Оның құдасы ет сатушы Жеремиас Миттербауэр болды. Оның коллекциясы Kaiserlichen Hof Naturalienkabinett (қазіргі Naturhistorisches Museum Wien) мұражайында сақталады. 1775 жылы ол патша кеңесшісі болып тағайындалды және Линцке көшіп, қайтыс болғанға дейін сол жерде өмір сүрді. 1772 жылғы Versuch eines Farbensystems еңбегінде Шиффермюллер табиғаттың көптеген түстерін сипаттау үшін бірыңғай номенклатураның қажеттігін айтты. Бұл саладағы алдыңғы жұмыстар қанағаттандырмады: ол Джованни Антонио Скополидің (1723–1778) 1763 жылғы Entomologia Carniolica және Август Иоганн Розельдің (1705–1759) 1746–61 жылдардағы Insecten Belustigung еңбектеріндегі ұсыныстарды атады. Ол француз иезуиті Луи Бертран Кастельдің (1688–1757) "L'optique des couleurs" еңбегін пайдаланды. Ол қаныққан түстер үшін түстік шеңбер енгізді, оны "blühende Farben" (гүлді түстер) деп атады. Содан кейін ол әр түстің тондық өзгешеліктерін анықтауға тырысты. Мысал ретінде Шиффермюллер көк түстің тондық өзгешеліктерін жіктеу және оларды неміс, латын және француз тілдерінде атау кестесін ұсынды: барлығы 81 неміс термині тізімделген. Осы кестеге сәйкес келетін және бірдей әліпбилік белгілеуді қолданатын 3 x 12 матрицасы көк түстің түстік үлгілерін көрсетеді, сонымен қатар қолданылған пигменттер туралы да сөз болады.