Абрахам Шарп: Англиялық математик және астроном өмірі мен еңбектері
Abraham Sharp
Абрахам Шарп (1653-1742) – ағылшын математигі, астрономы. Гринвич обсерваториясында жұмыс істеп, аспаптарды жетілдірді, математикалық кестелер жариялады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
А. Шарп (1653 – 18 шілде 1742) – ағылшын математигі және астрономы.
English mathematician
Abraham Sharp (1653 – 18 July 1742) was an English mathematician and astronomer.
Өмір
Шарп Брэдфордтың Литтл-Хортон қаласындағы Хортон-Холлде дүниеге келді. Ол жақсы саудагер Джон Шарп пен Мэри (Кларксон) Шарптың ұлы болып, Брэдфорд грамматикалық мектебінде білім алды. 1669 жылы ол саудагердің шәкірті болды, ал кейін Ливерпульде мектеп мұғалімі, содан соң Лондонда бухгалтер болып жұмыс істеді. Оның математика және астрономия саласындағы терең білімі Фламстидтің назарын аударды, және Фламстид арқылы Шарп 1688 жылы Гринвич корольдік обсерваториясына шақырылды. Ол онда құралдарды жетілдіріп, калькулятор ретінде үлкен шеберлігін көрсетті, сондай-ақ «Geometry Improved» және логарифмдік кестелерді жариялады. Шарп арктангенс тізбегін қолданып, пи санын 72 ондық таңбаға дейін есептеді, 1706 жылы Джон Мачин 100 таңбаны есептегенге дейін бұл көрсеткіш рекордты қысқа мерзімге ұстады. Ол 1694 жылы Кіші Хортонға оралды. «Atlas Coelestis» – сол кездегі ең ірі жұлдыз картасы – жарық көрген кезде, онда Гринвичтен көрінетін негізгі шоқжұлдыздардың 26 картасы және Шарп жасаған екі планисферасы кірді. Шарп 1742 жылы Кіші Хортонда қайтыс болды. Ол ешқашан үйленбеген. Ол ғылыми құралдар жасаушы Джесси Рамсденнің әйелінің ағасы болды. Питер Шеймейкерс жасаған Брэдфорд соборындағы латын тіліндегі ескерткіш тақташаның ағылшын тіліне аудармасы: «Ол өз заманындағы ең білікті математиктердің қатарында дұрыс есептелді. Ол өте танымал, осындай беделді адамдармен, атап айтқанда Фламстид пен көрнекті Ньютонмен берік достық қарым-қатынаста болды. Ол осылардың біріншісі (Фламстид) жасаған аспанның сипаттамасын ең жоғары дәлдіктегі (астрономиялық) кестелерде жасады; сонымен қатар ол өзі жетілдірген құралдар туралы әртүрлі жазбаларды және сипаттамаларды анонимді түрде жариялады». Ай бетіндегі Шарп кратері оның құрметіне аталған.
Sharp was born in Horton Hall in Little Horton, Bradford, the son of well to do merchant John Sharp and Mary (née Clarkson) Sharp and was educated at Bradford Grammar School. In 1669 he became a merchant's apprentice before becoming a schoolmaster in Liverpool and subsequently a bookkeeper in London. His wide knowledge of mathematics and astronomy attracted Flamsteed's attention and it was through Flamsteed that Sharp was invited, in 1688, to enter the Greenwich Royal Observatory. There he did notable work, improving instruments and showing great skill as a calculator, publishing Geometry Improved and logarithmic tables. Sharp calculated pi to 72 decimal places using an arctan sequence, briefly holding the record until John Machin calculated 100 digits in 1706. He returned to Little Horton in 1694. When the Atlas Coelestis – the largest star map at the time – was published, it contained 26 maps of the major constellations visible from Greenwich, and two planispheres designed by Sharp. Sharp died in Little Horton in 1742. He had never married. He was a great uncle of Jesse Ramsden, the scientific instrument maker. An English translation of a memorial tablet in Latin in Bradford Cathedral carved by Peter Scheemakers translates as " He was rightly counted among the most accomplished mathematicians of his day. He enjoyed constant friendship with the very famous men of the same repute, notably Flamsteed and the illustrious Newton. He drew up the description of the heavens made by the former of these (Flamsteed) in (astronomical) tables of the greatest accuracy; he also published anonymously various writings and descriptions of instruments perfected by himself
The crater Sharp on the Moon is named after him.