Кіріспе

1984 жылы Landsat бағдарламасының аясында ұшырылған америкалық Жерді бақылайтын спутнигі – Landsat 5. Жер бетінің суреттерін алу үшін 1984 жылдың 1 наурызында Жердің төменгі орбитасына ұшырылды. Landsat 5 бағдарламасын АҚШ Геологиялық қызметі (USGS) және Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы (NASA) бірлесіп басқарды. Landsat 5-тен алынған деректер USGS-тің Жер ресурстарын бақылау және ғылым орталығынан (EROS) жиналып, таратылды. 29 жыл ғарышта болғаннан кейін, Landsat 5 спутнигі 2013 жылдың 5 маусымында ресми түрде қызметтен тоқтатылды. Ғылыми мамандар бұл спутниктің 2034 жыл шамасында Жер атмосферасына қайта кіріп, ыдырайтынын күтіп отыр.

Сипаттамалар

Landsat 5 ұшағының ең жоғары тарату ені 85 Мбит/с құрады. Ол , биіктігінде орналастырылды және бүкіл Жерді сканерлеуге шамамен 16 күн кетті. Бұл спутник Landsat 4 спутнигінің толықтай бірдей көшірмесі болды және бастапқыда қосалқы ретінде жоспарланған. Сондықтан Landsat 5 та тематикалық карта жасаушы және көп спектрлі сканер сияқты бірдей құралдармен жабдықталды. Көп спектрлі сканер 1995 жылы өшірілді, бірақ 2012 жылы қайта іске қосылды.

Миссия тарихы

Landsat 5 ұшағын 1984 жылғы 1 наурызда НАСА Ванденберг әуе күштері базасынан ұшырды. 2005 жылдың желтоқсанында бір ай бойы жүргізілген зерттеулер мен 2006 жылдың қаңтарында жүргізілген сынақтардан кейін Landsat 5 спутнигінің қалыпты жұмысын жалғастыруға мүмкіндік беретін жаңа жұмыс процедуралары әзірленді. 2009 жылдың 18 желтоқсанында Landsat 5 спутнигінің хабар таратушысы техникалық қиындықтарға ұшырады. 2010 жылдың 7 қаңтарында Солтүстік Американың суретін сәтті алу арқылы деректерді жіберу қайта жаңартылды. Бұл сынақ қалған жалғыз Traveling Wave Tube Amplifier (TWTA) құрылмын сынап көрді. Қалған TWTA, шын мәнінде, Landsat 5 спутнигі 1984 жылы ұшырылған кезде жұмыс істеп тұрған негізгі TWTA болып табылады. 1986 және 1987 жылдардың соңында туындаған бірнеше мәселелерден кейін негізгі TWTA өшіріліп, қосымша TWTA пайдаланылды. USGS ұшу операциялары тобы, артық TWTA-ны пайдалану тәжірибесін негізгі TWTA-ға қолданып, 22 жылдан астам уақыттан кейін алғашқы сәтті таратуды жүзеге асырды. 2011 жылдың 18 қарашасында спутниктің тарату жүйесіндегі маңызды күшейткіштің жұмысындағы ауытқуларға байланысты суреттерді түсіру 90 күнге тоқтатылды. USGS спутниктің ғарышта 27 жылдан астам болғаннан кейін қызмет ету мерзіміне жақындап қалғанын мәлімдеді.

Ұзақ өмір сүру

Landsat 5 бастапқы үш жылдық миссиясынан әлдеқайда ұзақ, бірнеше онжылдық бойы жұмыс істеді. Landsat 5 ұзақ қызмет етуіне себеп, ғарыш шаттлымен болашақта қайта алу мүмкіндігі үшін артық отынның болуы болды. Қажет болған жағдайда, Landsat 5 артық отынды төменгі орбитаға түсу үшін пайдалана алатын еді. Бірақ, артық отын мүмкіндігінше қазіргі орбитасын сақтау үшін қолданылды.

Миссияның аяқталуы

2012 жылдың ортасында спутниктің бірнеше механикалық бұзылыстары болған кезде, USGS Landsat тобы спутниктің қызметтен шығарылуы халықаралық келісімдерде белгіленген талаптарға сай келетінін қамтамасыз ету үшін күрделі қадамдарды жоспарлай бастады. Landsat 5 соңғы суретін 2013 жылдың 6 қаңтарында берді. Тоғыз күннен кейін USGS Миссиялық операциялар спутникті 438 мильдік (705 км) операциялық орбитадан төменгі орбитаға жылжыту процесін бастады. 2013 жылдың 5 маусымында Landsat 5 отын қоры толықтай таусылғанда, USGS Ұшу операциялары тобы барлық қозғалыс механизмдерін өшіруге және ғарыш аппаратының күн батареяларынан қуат өндіру және сақтау мүмкіндігін тоқтатуға бұйрық берді. Соңғы команда Landsat 5 трансляторын өшіріп, миссияны толығымен тоқтатты және миссияны іске қосылғаннан кейін 29 жыл, 3 ай және 4 күннен кейін тиімді аяқтады. Landsat 5 қызметтен шығарылған кезде Landsat 7 (1999 жылы ұшырылған) және Landsat 8 (2013 жылы ұшырылған) орбитада болды. Landsat 8 Landsat 5 қызметтен шығарылуына бірнеше апта бұрын қолданысқа енгізілді.