Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық дипломат
American diplomat
Елиху Бьюритт (8 желтоқсан 1810 – 6 наурыз 1879) – американдық дипломат, қайырымдылық жасаушы, әлеуметтік белсенді және темірші. Ол Америка Құрама Штаттары мен Еуропа бойынша көп саяхаттаған, көп жазған лектор, журналист және жазушы болған.
Elihu Burritt (December 8, 1810March 6, 1879) was an American diplomat, philanthropist, social activist, and blacksmith. He was also a prolific lecturer, journalist and writer who traveled widely in the United States and Europe.
Ерте өмір
Елиуй Бьюритт 1810 жылдың 8 желтоқсанында Коннектикут штатының Нью-Британия қаласында дүниеге келген. Ол Коннектикут штатының Стратфорд қаласынан шыққан Уильям мен Элизабет Бьюритттердің ұрпағы. Алғашқыда ол темірші болып жұмыс істеді. Ересек болған соң, ол көптеген мәселелер бойынша лекциялар оқыды, құлдыққа қарсы күресті, тыйымшылықты қолдады және әлемдік бейбітшілікке қол жеткізуге тырысты. 1840 жылдардың басында Бьюритт Жаңа Англияны аралап, соғысқа қарсы сөздер айтып, бауырластықты насихаттады. Оның "Білімді темірші" деген лақап аты Массачусетс штатының Вурстер қаласында темірші болып жұмыс істеген кезінде пайда болды. 1844 жылы Вурстерде ол апталық "Christian Citizen" газетін құрды.
Elihu Burritt was born December 8, 1810, in New Britain, Connecticut. He was a descendant of William and Elizabeth Burritt from Stratford, Connecticut. He first worked as a blacksmith. As an adult he was active as a lecturer in many causes, opposing slavery, working for temperance, and trying to achieve world peace. In the early 1840s Burritt began to tour New England, speaking against war and promoting brotherhood. His sobriquet "Learned Blacksmith" arose from a period when he earned a living as a blacksmith in Worcester, Massachusetts. He founded a weekly paper, the Christian Citizen, in Worcester in 1844.
Англияға көшу
1846 жылдың жазында, көңілі толмаған Бьюрит сақ Беквитті тастап, Англияға кетті. Ол бастапқыда Джозеф Стерджбен бірге болды. Шілде айында ол жаяу саяхаттап, Вустер қаласына – осы атпен аталатын қалаға сөз сөйлеу үшін барды. Харборндағы жаңа үйінің маңында, сол кездегі ауылдық ауылда, көбінесе жаяу жүріп, көп саяхат жасады. Ол Бирмингемнің өндірістік және саяси мәдениетіне ықылас білдірді және оның көптеген көрнекті азаматтарымен дос болды, сондықтан ол туралы жазғандары көбінесе жағымды болды. Бьюритт жергілікті қоғамдық өмірге белсенді қатысты, Харборндағы Санкт-Петер шіркеуін қайта жаңарту комитетінің жұмысына қатысты. 1846-1847 жылдары шетелге саяхат жасағанда Бьюритті ирланд шаруаларының ауыр хал жағдайы терең қозғалтты. "Бейбітшілік қозғалысы" термині, Уильям Ллойд Гаррисонның жақтастары мен "адамгершілік күш" Чартистерін, сондай-ақ лига мен Бейбітшілік қоғамының радикалдарының барлығын қамтыды және 1847 жылдан бастап Бьюрит тарапынан танымал болды. Бьюритт 1848 жылдың қыркүйегінде Брюссельде өткен Бейбітшілік достарының бірінші халықаралық конгресін ұйымдастырды. 1849 жылы Парижде Виктор Гюго төрағалығымен екінші "Бейбітшілік конгресі" өтті. Бьюритт 1850 жылы Франкфуртта, 1851 жылы Лондонда, 1852 жылы Манчестерде және 1853 жылы Эдинбургте өткен "Бейбітшілік конгрестеріне" қатысты. Қырым соғысының және одан кейін Американдық Азамат соғысының басталуы оның көзқарасын өзгертті.
In the summer of 1846, the disillusioned Burritt left the cautious Beckwith, and went to England. He stayed initially with Joseph Sturge. Setting off in July on a walking tour, he went to Worcester, the namesake town, to speak. He travelled widely around a new home in Harborne, then a rural village, largely on foot. He was sympathetic to the industrial and political culture of Birmingham, and became a friend of many of its leading citizens, so that what he wrote about it was largely positive. Burritt was actively involved the local community, taking part in the committee for the rebuilding of St. Peter's Church, Harborne. During a trip abroad in 1846–47, Burritt was touched by the suffering of the Irish peasantry. "The peace movement", as an umbrella term that included supporters of William Lloyd Garrison and the "moral force" Chartists, as well as the league and Peace Society radicals, was popularized by Burritt from 1847. Burritt organized the first international congress of the Friends of Peace, which convened in Brussels in September 1848. A second "Peace Congress" met in Paris in 1849, presided over by Victor Hugo. Burritt attended the "Peace Congresses" at Frankfurt in 1850, London in 1851, Manchester in 1852 and Edinburgh in 1853. The outbreak of the Crimean War and then the American Civil War jolted his views.
Мұра
Әр тамыз айында Нью-Марлборо, Массачусетс, Елиху Бьюриттің құрметіне жыл сайынғы қолөнер және қоғамдық жәрмеңке өткізеді. Бьюритт 1830 жылы Беркшир графтығының қаласында тұрған. Ол Генри Уодсворт Лонгфеллоудың "Ауылдық темірші" поэмасына шабыттанған болуы мүмкін бірнеше теміршінің бірі. 1848 жылдан 1939 жылға дейін Теннесси штатының Спенсер қаласында жұмыс істеген Бьюрит колледжі оның құрметіне аталған. Коннектикут штатының Орталық Коннектикут мемлекеттік университетінің Нью-Британиядағы кітапханасы оның құрметіне аталған – Елиху Бьюрит кітапханасы. Онда оның еңбектері мен хат алмасуларының архиві сақталады. Тағы бір архив Свартмор колледжінің Бейбітшілік қорының құрамында сақталады.
Each August, New Marlborough, Massachusetts, hosts an annual crafts and community fair in honor of Elihu Burritt. Burritt resided in the Berkshire County Town in 1830. He is one of several blacksmiths who may have inspired the poem "The Village Blacksmith" by Henry Wadsworth Longfellow. Burritt College, which operated in Spencer, Tennessee, from 1848 to 1939, was named in his honor. The library at the Central Connecticut State University in New Britain, Connecticut is named in his honor – The Elihu Burritt Library. It holds an archive of his work and correspondence. Another archive is held as part of the Swarthmore College Peace Collection.