Көрнеулік сауаттылық: мағынаны түсіну және жасау өнері
Visual literacy
Визуальдық сауаттылық – суреттер арқылы ақпаратты түсіну, талдау қабілеті. Оқу, жазумен қатар маңызды, есте сақтауға көмектеседі. Тарихы ежелгі дәуірге дейін барады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көрнекі сауаттылық – бұл сурет түрінде ұсынылған ақпаратты түсіну, оны талқылау және мағынасын табу қабілеті. Бұл, әдетте жазба немесе басылған мәтінді түсінуді білдіретін сауаттылық ұғымын кеңейтеді. Көрнекі сауаттылықтың негізінде суреттерді "оқуға" болатыны және мағынаны оқу процесі арқылы ашуға болатыны туралы идея жатыр.
Visual literacy is the ability to interpret, negotiate, and make meaning from information presented in the form of an image, extending the meaning of literacy, which commonly signifies interpretation of a written or printed text. Visual literacy is based on the idea that pictures can be "read" and that meaning can be discovered through a process of reading.
Тарихи негіздер
Көрнекі сауаттылық туралы түсінік көптен бері бар. Мысалы, классикалық және орта ғасырлық есте сақтау және оқыту теориялары сөздер мен жолдардың көрінетін пішінінің санадағы ақпаратты реттеуге қалай әсер ететініне ерекше мән берді. Ағарту дәуірінде баспа және қолжазба технологиялары арқылы сезімдерді дамытуға жаңа басымдық берілді, бұл өсіп келе жатқан орта тапқа тиімді болды. Көптеген мектеп оқушылары кестелер мен суреттер сияқты көрнекі материалдарды оқумен қатар, жазбаларын түсінікті және қолжетімді ететін графикалық үлгілермен жазу және салуды үйренді. XIX ғасырға қарай, көрнекі сауаттылық Еуропа мен Солтүстік Америкада құрылып келе жатқан ұлттық білім беру жүйелерінің маңызды бөлігіне айналды, ал Сэр Джон Любок сияқты білім беру реформаторлары сыныпта қолданылатын диаграммалар мен модельдер сияқты көрнекі құралдарды пайдалануды қолдады.
The notion of visual literacy has been around for quite some time. Classical and Medieval theories of memory and learning, for instance, placed a strong emphasis on how the visual format of words and lines affected the ordering of information in the mind. During the Enlightenment new emphasis was placed on training the senses through print and manuscript technologies in a way that benefitted the rising middle class. In addition to learning to read visual material like tables and figures, many schoolchildren learned how to write and draw in graphic patterns that made their notes more accessible and easier to access. By the nineteenth century visual literacy was a core component of the national educations systems that were emerging in Europe and North America, with educational reformers like Sir John Lubbock arguing for visual tools like diagrams and models to be used in the classroom.
Қазіргі заманғы бейнелеу сауаттылығы
"Визуалды сауаттылық" термині 30-шы жылдардың соңы мен 60-шы жылдардың басында қолданылғанмен, осы терминді Халықаралық визуалды сауаттылық қауымдастығының негізін қалаушы Джон Дебеске жатқызады. 1969 жылы Дебес осы ұғымның алдын ала анықтамасын ұсынды: "Визуалды сауаттылық – адамның көру арқылы және басқа сезімдерді қабылдап, оларды біріктіре отырып дамыта алатын көру қабілеттерінің жиынтығы". 2004 жылғы қаңтарда жарық көрген ақ парақта визуалды сауаттылық "адамдардың заттарды қалай қабылдап, көргендерін қалай түсіндіріп, олардан нені үйренетіні" деп түсіндіріледі. Дегенмен, білім берудегі визуалды сауаттылық, өнер тарихы мен сын, риторика, семиотика, философия, ақпараттық дизайн және графикалық дизайн сияқты көптеген салалар осы терминді қолданатындықтан, кәсіби жарияланымдарда алғаш пайда болғаннан бері визуалды сауаттылықтың жалпы анықтамасын табу қиындыққа толы. Технологиялық прогресс бұрынғыдан да жылдам қарқынмен дамып жатқандықтан, білім берушілер ақпараттық дәуірде өмір сүру үшін визуалды сауаттылықты үйренуді маңызды деп есептейді. Мектептерде кеңінен оқытылатын тілдік сауаттылыққа (жазба немесе ауызша тіл арқылы мағына табу) ұқсас, көптеген педагогтар 21-ғасырдағы сауаттылықтың ауқымы кеңейгенін мойындайды. Білім берушілер оқушыларға күрделі әлемде өмір сүру және қарым-қатынас жасау үшін визуалды сауаттылықты дамытуға көмектесудің маңыздылығын атап өтеді. Нью-Лондон тобының мүшелері, мысалы Кортни Кэзден, Джеймс Джи, Гюнтер Кресс және Аллан Люк визуалды және тілдік сауаттылықтың қарама-қарсылығына қарсы тұрады. Олардың пікірінше, мағына жасау процесінде олар бір-бірін толықтыратын, өзара байланысты және өзара әрекеттесетін екі түрлі сауаттылықты қабылдау қажет. Визуалды сауаттылық заманауи бұқаралық ақпарат құралдарымен және жаңа технологиялармен ғана шектелмейді. Скотт МакКлаудтың "Comics туралы түсінік" атты графикалық романы көрнекі медиадағы повестің тарихын талқылайды. Сондай-ақ, Франциядағы Ласко үңгіріндегі ежелгі жануарлар суреттері визуалды сауаттылықтың ерте нысандары болып табылады. Демек, "визуалды сауаттылық" термині 1960 жылдардан бастап қолданылса да, белгілер мен символдарды оқу дағдысы тарихқа дейінгі дәуірге дейін жетеді. Визуалды сауаттылық – концептуалды көрнекі бейнелерді бағалау, қолдану немесе жасау қабілеті. Оған визуалды бейнелердің артықшылықтары мен кемшіліктерін бағалау, оларды жақсарту, білімді құру және тарату үшін пайдалану, немесе жаңа түсініктерді бейнелеудің жаңа тәсілдерін әзірлеу кіреді. Оқыту әдісі визуализацияны оның қолданылу контекстіне байланыстырудан тұрады, яғни нақты проблемаларды шешу үшін қажетті сындық ойлау, принциптер, құралдар мен кері байланыс беруді қамтамасыз ету (проблемалық оқу). Әртүрлі салалардағы жақсы визуализацияның ортақ белгілерін және мамандану саласындағы визуализацияның ерекшеліктерін зерттеу (нақты жағдайларды қарастыру арқылы). Жоғары білім беруде оқыту үшін визуалды сауаттылық стандарттары 2011 жылы Колледж және ғылыми кітапханалар қауымдастығы тарапынан қабылданды. Олар "19 ай бойы әзірленді, қазіргі әдебиеттерге сүйенді, көптеген қауымдастықтар мен ұйымдардың пікірлерімен толықтырылды, 50-ден астам мекеме өкілдері қарады және ACRL-дің 3 комитеті мен Директорлар кеңесі бекітті".
Although there are previous well documented uses of the term "visual literacy" between the late 30s and early 60s, the term it is usually credited to John Debes, co founder of the International Visual Literacy Association. In 1969 Debes offered a tentative definition of the concept: "Visual literacy refers to a group of vision competencies a human being can develop by seeing and at the same time having and integrating other sensory experiences." A white paper drawn up in January 2004, defines visual literacy as "understanding how people perceive objects, interpret what they see, and what they learn from them". However, because multiple disciplines such as visual literacy in education, art history and criticism, rhetoric, semiotics, philosophy, information design, and graphic design make use of the term visual literacy, arriving at a common definition of visual literacy has been contested since its first appearance in professional publications. Since technological advances continue to develop at an unprecedented rate, educators are increasingly promoting the learning of visual literacies as indispensable to life in the information age. Similar to linguistic literacy (meaning making derived from written or oral human language) commonly taught in schools, most educators would agree that literacy in the 21st century has a wider scope. Educators are recognizing the importance of helping students develop visual literacies in order to survive and communicate in a highly complex world. Many scholars from the New London Group such as Courtney Cazden, James Gee, Gunther Kress, and Allan Luke advocate against the dichotomy of visual literacy versus linguistic literacy. Instead, they stress the necessity of accepting the co presence of linguistic literacies and visual literacies as interacting and interlacing modalities which complement one another in the meaning making process. Visual literacy is not limited to modern mass media and new technologies. The graphic novel Understanding Comics by Scott McCloud discusses the history of narrative in visual media. Also, animal drawings in ancient caves, such as the one in Lascaux, France, are early forms of visual literacy. Hence, even though the name visual literacy itself as a label dates to the 1960s, the concept of reading signs and symbols is prehistoric. Visual literacy is the ability to evaluate, apply, or create conceptual visual representations. Skills include the evaluation of advantages and disadvantages of visual representations, to improve shortcomings, to use them to create and communicate knowledge, or to devise new ways of representing insights. The didactic approach consists of rooting visualization in its application contexts, i. e. giving the necessary critical attitude, principles, tools and feedback to develop their own high quality visualization formats for specific problems (problem based learning). The commonalities of good visualization in diverse areas, and exploration of the specificities of visualization in the field of specialization (through real life case studies). Visual literacy standards for teaching in higher education were adopted by the Association of College & Research Libraries in 2011. They were "developed over a period of 19 months, informed by current literature, shaped by input from multiple communities and organizations, reviewed by individuals from over 50 institutions, and approved by 3 ACRL committees and the ACRL Board of Directors".
Білім
Көрнекі сауаттылықтың көптеген түрлері бар, сонымен қатар оқушыларды көрнекі сауаттылықты түсінуге үйретудің де көптеген жолдары бар. Көрнекі материалды қарастырғанда, мысалы, "Бұл фотосуретте не болып жатыр?" және "Бұл фотосуретті алғаш көргенде қандай ойлар туындайды?" сияқты сұрақтар қоюға болады. Бұл оқушыларға талдау процесін бастауға көмектеседі. Көрнекі материалды қарастырғанда, оқушылар көруге, түсінуге, ойлауға, жасауға және графикалық түрде жеткізуге қабілетті болуы керек. Мұның бәрін істеу үшін оқушы әрқашан мұқият бақылауы тиіс. Кинорежиссер Мартин Скорсезе балалардың визуалды сауаттылық дағдыларын ерте жастан бастап дамыту қажеттігін айтады. Бұл идеялар мен сезімдердің қалай берілетінін зерттеуді және эмоциялық немесе физиологиялық әсерді тудыру үшін жарықты пайдалануды қамтиды. Ол балалардың осы ұғымдарды түсінуінің маңыздылығын түсіндіреді. Көрнекі сауаттылық көптеген мектептерде оқытылады және жылдар өте келе осы пәнге қызығушылық артып келеді. Технологияның дамуымен суреттер мен көрнекі презентациялар бұрынғыдан да гүлденуде.
There are many different formats of visual literacy and also many different ways of teaching students how to interpret visual literacy. Questions to be asked when looking at visuals can be "What is going on in this photograph?" and "What comes to mind when you first look at this photograph?". This allows students to begin the analyzing process. When looking at visuals, students should be able to see, understand, think, create and communicate graphically. In order to do all, the student must always carefully observe. Film director Martin Scorsese emphasizes how children should begin developing visual literacy skills at an early age. This involves exploring how ideas and emotions are expressed and the use of lighting to create an emotional or physiological point. He explains how there is a need for children to understand these concepts. Visual literacy is taught in many schools and is becoming a more popular subject throughout the years. With technology, images and visual presentations are flourishing more than ever.