Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Философияның өнер, сұлулық және талғам табиғатымен айналысатын саласы.
Branch of philosophy dealing with the nature of art, beauty, and taste
Эстетика (эстетика деп те жазылады) – сұлулық және талғам табиғатымен айналысатын философия саласы; сондай-ақ, өнер философиясы ретінде танылады. Эстетика көркемдік құндылықтар философиясын зерттейді, ол көркемдік талғамға қатысты сындық бағалаулар арқылы анықталады; осылайша, эстетиканың міндеті – «өнер, мәдениет және табиғат туралы сынды ойлау». Эстетика табиғи және жасалған тәжірибелердің бастауларын және адамдардың осы тәжірибелер туралы қалай пікір қалыптастыратынын зерттейді. Ол біздің санамызда не болады, немесе қоршаған ортамен байланыс жасағанда, мысалы, бейнелеу өнерін тамашалау, музыка тыңдау, поэзия оқу, қойылымды көру, сән көрсетіліміне қатысу, фильм көру, спортпен айналысу немесе табиғаттың әртүрлі қырларын зерттеу сияқты жағдайларды қарастырады. Өнер философиясы суретшілердің өнер туындыларын қалай ойлап табуын, жасауын және орындауын, сондай-ақ адамдардың өнерді қалай пайдалануын, құрметтеуін және сынауын зерттейді. Эстетика адамдардың неліктен кейбір өнер туындыларын ұнататынын, ал басқаларын емес, сондай-ақ өнердің біздің көңіл-күйімізге және сенімдерімізге қалай әсер ететінін қарастырады. Эстетика да, өнер философиясы да өнердің мәнін және жақсы өнерді не анықтайтынын анықтауға тырысады.
Aesthetics (also spelled esthetics) is the branch of philosophy concerned with the nature of beauty and the nature of taste; and functions as the philosophy of art. Aesthetics examines the philosophy of aesthetic value, which is determined by critical judgements of artistic taste; thus, the function of aesthetics is the "critical reflection on art, culture and nature". Aesthetics studies natural and artificial sources of experiences and how people form a judgement about those sources of experience. It considers what happens in our minds when we engage with objects or environments such as viewing visual art, listening to music, reading poetry, experiencing a play, watching a fashion show, movie, sports or exploring various aspects of nature. The philosophy of art specifically studies how artists imagine, create, and perform works of art, as well as how people use, enjoy, and criticize art. Aesthetics considers why people like some works of art and not others, as well as how art can affect our moods and our beliefs. Both aesthetics and the philosophy of art try to find answers to what exactly is art and what makes good art.
Этимология
Эстетика сөзі ежелгі грек тілінен алынған αἰσθητικός ("сезгі қабілеті, сезімтал, сезімдік қабылдауға қатысты") сөзінен туындаған, ол өз кезегінде αἰσθάνομαι ("Мен сезінемін, түйсінемін, білемін") және αἴσθησις ("сезгі, сезім") сөздерімен байланысты. Эстетиканың осы түйіндік мағынасы журналист Джозеф Аддисонның 1712 жылы "The Spectator" журналының алғашқы нөмірлерінде жариялаған "Қиялдың ләззаты" атты мақалалар сериясымен басталды деп есептеледі. Эстетика терминін неміс философы Александр Баумгартен 1735 жылы "Meditationes philosophicae de nonnullis ad poema pertinentibus" диссертациясында жаңа мағынамен қабылдап, қолданды; Баумгартен өнер тәжірибесін білу құралы ретінде көрсету үшін "эстетиканы" таңдады. Баумгартеннің "Эстетика" (1750) фрагментіндегі эстетика туралы анықтамасы кейде қазіргі заманғы эстетиканың алғашқы анықтамасы деп саналады. Бұл терминды ағылшын тіліне Томас Карлайл 1825 жылы жазған "Фридрих Шиллердің өмірі" еңбегінде енгізді.
The word aesthetic is derived from the Ancient Greek αἰσθητικός (, "perceptive, sensitive, pertaining to sensory perception"), which in turn comes from αἰσθάνομαι (, "I perceive, sense, learn") and is related to αἴσθησις (, "perception, sensation"). Aesthetics in this central sense has been said to start with the series of articles on "The Pleasures of the Imagination", which the journalist Joseph Addison wrote in the early issues of the magazine The Spectator in 1712. The term aesthetics was appropriated and coined with new meaning by the German philosopher Alexander Baumgarten in his dissertation Meditationes philosophicae de nonnullis ad poema pertinentibus in 1735; Baumgarten chose "aesthetics" because he wished to emphasize the experience of art as a means of knowing. Baumgarten's definition of aesthetics in the fragment Aesthetica (1750) is occasionally considered the first definition of modern aesthetics. The term was introduced into the English language by Thomas Carlyle in his Life of Friedrich Schiller (1825).
Эстетика тарихы
Көркемөнер, әдеби өнер, музыкалық өнер және басқа да суретшілердің өнер шығармаларын қамтитын эстетика ретінде өнер философиясының тарихы кем дегенде Аристотель мен ежелгі гректерге дейін жетеді. Аристотель өзінің "Поэтика" атты еңбегінде әдеби өнер туралы жазғанда, эпикалық поэзия, трагедия, комедия, дитирамбалық поэзия, сурет салу, мүсін жасау, музыка және би – барлығы негізінен мимезис актілері екенін, олардың әрқайсысы орта, нысан және тәсіл бойынша еліктеуде өзгешеленетінін айтады. Аристотель мимезис терминін өнер туындысының қасиеті ретінде де, суретшінің ниеті ретінде де қолданады және көрерменнің мимезисті түсінуі өнер туындысын түсіну үшін өте маңызды деп санайды. Аристотельдің пікірінше, мимезис – адамды жануарлардан ажырататын адамның табиғи сезімі және барлық адам өнері «табиғат заңдылығын» еске түсіреді. Осы себепті Аристотель әрбір миметикалық өнердің Стивен Холливелл «өз мақсаттарына жету үшін жоғары құрылымдалған процедуралар» деп атаған нәрсеге ие екеніне сенді. Мысалы, музыка ритм мен гармония арқылы, ал би тек ритм арқылы, ал поэзия тіл арқылы еліктейді. Формалар еліктейтін нысандарында да ерекшеленеді. Мысалы, комедия – орташа деңгейден төмен тұрған адамдарды драмалық түрде еліктеу, ал трагедия – орташа деңгейден сәл жоғары тұрған адамдарды еліктеу. Соңында, формалар еліктеу тәсілімен де ерекшеленеді – баяндау немесе кейіпкер арқылы, өзгеріспен немесе өзгеріссіз, драмалық түрде немесе драмасыз. Эрих Ауербах өзінің «Мимезис» атты кітабында эстетика тарихы туралы кеңінен талқылаған.
The history of the philosophy of art as aesthetics covering the visual arts, the literary arts, the musical arts and other artists forms of expression can be dated back at least to Aristotle and the ancient Greeks. Aristotle writing of the literary arts in his Poetics stated that epic poetry, tragedy, comedy, dithyrambic poetry, painting, sculpture, music, and dance are all fundamentally acts of mimesis, each varying in imitation by medium, object, and manner. Aristotle applies the term mimesis both as a property of a work of art and also as the product of the artist's intention and contends that the audience's realisation of the mimesis is vital to understanding the work itself. Aristotle states that mimesis is a natural instinct of humanity that separates humans from animals and that all human artistry "follows the pattern of nature". Because of this, Aristotle believed that each of the mimetic arts possesses what Stephen Halliwell calls "highly structured procedures for the achievement of their purposes." For example, music imitates with the media of rhythm and harmony, whereas dance imitates with rhythm alone, and poetry with language. The forms also differ in their object of imitation. Comedy, for instance, is a dramatic imitation of men worse than average; whereas tragedy imitates men slightly better than average. Lastly, the forms differ in their manner of imitation – through narrative or character, through change or no change, and through drama or no drama. Erich Auerbach has extended the discussion of history of aesthetics in his book titled Mimesis.
Эстетика және өнер философиясы
Кейбіреулер эстетиканы өнер философиясынан ажыратады, біріншісін сұлулық пен талғамды зерттеу, ал екіншісін – өнер туындыларын зерттеу деп есептейді. Бірақ эстетика көбінесе сұлулық және өнер мәселелерін бірдей қарастырады. Ол өнер туындылары, эстетикалық тәжірибе және эстетикалық бағалау сияқты тақырыптарды зерттейді. Эстетикалық тәжірибе – затты (қажетті түрде өнер туындысы емес) сезім арқылы зерделеу немесе бағалау, ал өнер туралы бағалау – жалпы өнерді немесе нақты бір өнер туындысын тану, бағалау немесе сынау. Бір философтың айтуынша, "Өнер философиясы – өнер туралы. Эстетика – көптеген нәрселер туралы, соның ішінде өнер туралы да. Бірақ ол біздің көңілге толы пейзаждарды көруіміз немесе кеңсеңіздің қарама-қарсы қабырғасындағы көлеңкелердің орнамасы туралы да болады." Өнер философтары өнердің мәдени жағдайға байланысты түсінігін, таза теориялық түсінікпен салыстырады. Олар өнердің түрлерін олардың физикалық, әлеуметтік және мәдени орталарымен байланыста зерттейді. Эстетикалық философтар кейде адамдардың өнердің материалдары мен мәселелеріне қатысты көру, есту, қиялдау, ойлау, үйрену және әрекет ету қалай жүзеге асырылатынын түсіну үшін психологиялық зерттеулерге де жүгінеді. Эстетикалық психология шығармашылық процесті және эстетикалық тәжірибені зерттейді.
Some distinguish aesthetics from the philosophy of art, claiming that the former is the study of beauty and taste while the latter is the study of works of art. But aesthetics typically considers questions of beauty as well as of art. It examines topics such as art works, aesthetic experience, and aesthetic judgement. Aesthetic experience refers to the sensory contemplation or appreciation of an object (not necessarily a work of art), while artistic judgement refers to the recognition, appreciation or criticism of art in general or a specific work of art. In the words of one philosopher, "Philosophy of art is about art. Aesthetics is about many things—including art. But it is also about our experience of breathtaking landscapes or the pattern of shadows on the wall opposite your office. Philosophers of art weigh a culturally contingent conception of art versus one that is purely theoretical. They study the varieties of art in relation to their physical, social, and cultural environments. Aesthetic philosophers sometimes also refer to psychological studies to help understand how people see, hear, imagine, think, learn, and act in relation to the materials and problems of art. Aesthetic psychology studies the creative process and the aesthetic experience.
Эстетикалық үкім, жалпы және этика
Эстетика суретші үшін, орнитология құстар үшін маңызды. | Барнетт Ньюман
Aesthetics is for the artist as ornithology is for the birds.|Barnett Newman
Эстетикалық үкім
Эстетика объектіге немесе құбылысқа эмоционалды жауапты зерттейді. Эстетикалық құндылықтарды бағалау сезімдік деңгейде ажырата білу қабілетіне негізделеді. Дегенмен, эстетикалық бағалаулар көбінесе сезімдік ажыратудан асып түседі. Дэвид Юм үшін, дәмнің нәзіктігі – тек "кұрамындағы барлық ингредиенттерді анықтау қабілеті" ғана емес, сонымен қатар "басқа адамдар сезе алмайтын азабы мен қуанышқа" сезімталдық. Осылайша, сезімдік ажыратушылық ләззат алу қабілетімен байланысты. Иммануил Канттың («Тақырыптық сын», 1790) пікірінше, «рахат» – сезімнен туындаған ләззаттың нәтижесі, бірақ бір нәрсені «әдемі» деп бағалау үшін үшінші талап бар: сезім ойша толғану арқылы ләззат тудыруы керек. Әдемілік туралы бағалаулар бір мезгілде сезімдік, эмоционалдық және интеллектуалдық болып табылады. Кант бір адам туралы: «Егер ол «канарлық шарап жағымды» десе, егер басқа біреу оның сөзін түзетіп, «Маған жағымды» деу керектігін еске салса, ол толық қанағаттанады», – дейді, себебі «әркімнің өзіндік талғамы болады». «Жай ғана жағымдылықтан» «әдемілік» өзгеше, себебі «егер ол бір нәрсені әдемі деп санаса, ол басқаларда да осындай қанағатты күтеді – ол тек өзі үшін ғана емес, барлығы үшін баға береді және әдемілік туралы нәрселердің қасиеті ретінде сөйлейді». Көрмешілердің әдемілік туралы түсініктері кейде екі құндылық тұжырымын қамтуы мүмкін: эстетика және дәм. Эстетика – сұлулық туралы философиялық ұғым. Дәм – білім беру процесінің және элиталық мәдени құндылықтарды, жаппай мәдениетке қатысу арқылы үйренудің нәтижесі. Бурдье қоғамдағы элитаның дәм сияқты эстетикалық құндылықтарды қалай анықтайтынын және осы құндылықтарға әртүрлі деңгейде қатысудың сынып, мәдени орта және білім бойынша айырмашылықтарға әкелуі мүмкін екенін зерттеді. Кант бойынша, әдемілік субъективті және әмбебап; демек, кейбір нәрселер барлығына әдемі болып көрінеді. В.Татаркевичтің пікірінше, өнерді ұсынудың алты шарты бар: әдемілік, форма, бейнелеу, шындықты бейнелеу, көркемдік экспрессия және жаңашылдық. Дегенмен, өнер туындысындағы осы қасиеттерді анықтау мүмкін болмайды. Эстетикалық бағалаулар туралы фактілердің бар-жоғы мәселесі метафилософияның метаэстетика деп аталатын саласына жатады.
Aesthetics examines affective domain response to an object or phenomenon. Judgements of aesthetic value rely on the ability to discriminate at a sensory level. However, aesthetic judgements usually go beyond sensory discrimination. For David Hume, delicacy of taste is not merely "the ability to detect all the ingredients in a composition", but also the sensitivity "to pains as well as pleasures, which escape the rest of mankind." Thus, sensory discrimination is linked to capacity for pleasure. For Immanuel Kant (Critique of Judgment, 1790), "enjoyment" is the result when pleasure arises from sensation, but judging something to be "beautiful" has a third requirement: sensation must give rise to pleasure by engaging reflective contemplation. Judgements of beauty are sensory, emotional and intellectual all at once. Kant observed of a man "if he says that 'Canary wine is pleasant,' he is quite content if someone else corrects his expression and remind him that he ought to say instead: 'It is pleasant to me,'" because "every one has his own [sense of] taste". The case of "beauty" is different from mere "pleasantness" because "if he gives out anything as beautiful, he supposes in others the same satisfaction—he judges not merely for himself, but for every one, and speaks of beauty as if it were a property of things." Viewer interpretations of beauty may on occasion be observed to possess two concepts of value: aesthetics and taste. Aesthetics is the philosophical notion of beauty. Taste is a result of an education process and awareness of elite cultural values learned through exposure to mass culture. Bourdieu examined how the elite in society define the aesthetic values like taste and how varying levels of exposure to these values can result in variations by class, cultural background, and education. According to Kant, beauty is subjective and universal; thus certain things are beautiful to everyone. In the opinion of Władysław Tatarkiewicz, there are six conditions for the presentation of art: beauty, form, representation, reproduction of reality, artistic expression and innovation. However, one may not be able to pin down these qualities in a work of art. The question of whether there are facts about aesthetic judgments belongs to the branch of metaphilosophy known as meta aesthetics.
Эстетикалық бағалауға қатысы бар факторлар
Эстетикалық үкім ескірумен тығыз байланысты. Жек көру сезімі сезімдік қабылдаудың инстинктивті түрде бет-әлпетке, соның ішінде құсыту рефлексі сияқты физиологиялық реакцияларға байланысты екенін көрсетеді. Жек көріну көбінесе қақтығыс тудырады; Дарвин атап өткендей, адамның сақалындағы сорпаның жолағын көру жеккөрінішті, бірақ сорпа да, сақал да жеккөрінішті емес. Эстетикалық үкімдер эмоциялармен байланысты болуы мүмкін немесе эмоциялар сияқты, ішінара физикалық реакцияларда көрініс табуы мүмкін. Мысалы, ұлы пейзажға шабыттанған қызығушылық жүрек соғысының жиілеуімен немесе көздің қарамағының кеңеюімен физиологиялық түрде білінуі мүмкін. Көрініп тұрғанындай, эмоциялар «мәдени» реакцияларға бейімделгендіктен, эстетика әрқашан «аймақтық жауаптармен» сипатталады, өйткені Фрэнсис Гроуз өзінің «Карикатура салу ережелері: Комикалық сурет салу туралы эссесінде» (1788) алғаш рет растады. Сондықтан Фрэнсис Гроузды әдеміліктің қауіпті және үнемі қайта жаңғырып отыратын диктатурасына қарсы, эстетиканың жалпыға бірдей еместігін жариялаған алғашқы сыншыл «эстетикалық регионалист» деп санауға болады. «Эстетикалық регионализмді» әдетте «примитивті» өнер деп анықталатын Эдмунд Бёрктің өркениеттілігі немесе үйлесімсіз, катарсистік емес өнер, лагерь өнері сияқты эстетиканың қарсы дәстүрін қорғау үшін әдеміліктің кез келген жалпы түсінігіне қарсы тұратын саяси мәлімдеме және ұстаным ретінде қарастыруға болады, бірақ ол «жаман» деп танылады. Сол сияқты, эстетикалық баға беру белгілі бір дәрежеде мәдени тұрғыдан шартталған болуы мүмкін. Виктория дәуірінің британдықтары Африка мүсіндерін көбінесе сұмдық деп қарастырған, бірақ бірнеше онжылдықтан кейін Эдвард дәуірінің көрермендері сол мүсіндерді әдемі деп бағалаған. Әдемілікке берілетін баға жағымдылыққа, тіпті жыныстық жағымдылыққа байланысты болуы мүмкін. Осылайша, эстетикалық құндылықтарға қатысты үкімдер экономикалық, саяси немесе моральдық құндылықтарға қатысты үкімдермен байланысты болуы мүмкін. Қазіргі заманда Ламборгини мәртебелі символ ретінде қажетті болғандықтан әдемі деп санауға болады, немесе ол тұтынуды білдіретіндіктен және саяси немесе моральдық құндылықтарды қорлағандықтан кері әсер ете алады. Оның ұсынылу контексі де өнер туындысын қабылдауға әсер етеді; классикалық музей контекстінде ұсынылған өнер туындылары стерильді зертханалық контекстке қарағанда көбірек ұнайды және қызықты деп бағаланады. Нақты нәтижелер ұсынылған көркем шығарманың стиліне қатты тәуелді болса да, жалпы алғанда, контекст әсері өнер туындысының түпнұсқалығына қарағанда оны қабылдау үшін маңыздырақ болып шықты (өнер туындысы түпнұсқа ретінде немесе факсимиль / көшірме ретінде ұсынылды). Эстетикалық үкімдер жиі өте ұсақ және ішкі қарама-қайшылықты болуы мүмкін. Сонымен қатар, эстетикалық үкімдер көбінесе кем дегенде ішінара интеллектуалды және түсіндірме болып көрінеді. Бір нәрсенің мағынасы немесе символы көбінесе соттылықпен бағаланады. Қазіргі заманғы эстетиктер ерік пен құштарлық эстетикалық тәжірибеде ұйықтап қалған деп мәлімдейді, бірақ таңдау мен қалау 20-ғасырдың кейбір ойшылдарына маңызды эстетика болып көрінді. Бұл мәселені Юм айтып кеткен, бірақ қараңыз: Мэри Матерсилл, «Көркемдік және сыншы үкімі», The Blackwell Guide to Aesthetics, 2004. Осылайша, эстетикалық үкімдер сезімдерге, эмоцияларға, интеллектуалдық пікірлерге, ерік-жігерге, қалауларға, мәдениетке, артықшылықтарға, құндылықтарға, санадан тыс мінез-құлыққа, саналы шешімге, жаттығуларға, инстинктке, әлеуметтану институттарына немесе олардың күрделі үйлесімдеріне негізделуі мүмкін, бұл қолданылатын нақты теорияға байланысты. Эстетикалық үкімдерді зерттеудегі үшінші негізгі тақырып – олардың өнер түрлерінде қалай біріктірілуі. Мысалы, суреттің көркі мен әдемі музыканың көркі әртүрлі сипатқа ие, бұл олардың эстетикасы әртүрлі екенін көрсетеді. Тілдің эстетикалық үкімді білдіре алмайтындығы және әлеуметтік құрылымның рөлі бұл мәселені одан әрі көмескілейді.
Aesthetic judgement is closely tied to disgust. Responses like disgust show that sensory detection is linked in instinctual ways to facial expressions including physiological responses like the gag reflex. Disgust is triggered largely by dissonance; as Darwin pointed out, seeing a stripe of soup in a man's beard is disgusting even though neither soup nor beards are themselves disgusting. Aesthetic judgements may be linked to emotions or, like emotions, partially embodied in physical reactions. For example, the awe inspired by a sublime landscape might physically manifest with an increased heart rate or pupil dilation. As seen, emotions are conformed to 'cultural' reactions, therefore aesthetics is always characterized by 'regional responses', as Francis Grose was the first to affirm in his Rules for Drawing Caricaturas: With an Essay on Comic Painting (1788), published in W. Hogarth, The Analysis of Beauty, Bagster, London s. d. (1791? [1753]), pp. 1–24. Francis Grose can therefore be claimed to be the first critical 'aesthetic regionalist' in proclaiming the anti universality of aesthetics in contrast to the perilous and always resurgent dictatorship of beauty. 'Aesthetic Regionalism' can thus be seen as a political statement and stance which vies against any universal notion of beauty to safeguard the counter tradition of aesthetics related to what has been considered and dubbed un beautiful just because one's culture does not contemplate it, e. g. Edmund Burke's sublime, what is usually defined as 'primitive' art, or un harmonious, non cathartic art, camp art, which 'beauty' posits and creates, dichotomously, as its opposite, without even the need of formal statements, but which will be 'perceived' as ugly. Likewise, aesthetic judgments may be culturally conditioned to some extent. Victorians in Britain often saw African sculpture as ugly, but just a few decades later, Edwardian audiences saw the same sculptures as beautiful. Evaluations of beauty may well be linked to desirability, perhaps even to sexual desirability. Thus, judgments of aesthetic value can become linked to judgments of economic, political, or moral value. In a current context, a Lamborghini might be judged to be beautiful partly because it is desirable as a status symbol, or it may be judged to be repulsive partly because it signifies over consumption and offends political or moral values. The context of its presentation also affects the perception of artwork; artworks presented in a classical museum context are liked more and rated more interesting than when presented in a sterile laboratory context. While specific results depend heavily on the style of the presented artwork, overall, the effect of context proved to be more important for the perception of artwork than the effect of genuineness (whether the artwork was being presented as original or as a facsimile/copy). Aesthetic judgments can often be very fine grained and internally contradictory. Likewise aesthetic judgments seem often to be at least partly intellectual and interpretative. What a thing means or symbolizes is often what is being judged. Modern aestheticians have asserted that will and desire were almost dormant in aesthetic experience, yet preference and choice have seemed important aesthetics to some 20th century thinkers. The point is already made by Hume, but see Mary Mothersill, "Beauty and the Critic's Judgment", in The Blackwell Guide to Aesthetics, 2004. Thus aesthetic judgments might be seen to be based on the senses, emotions, intellectual opinions, will, desires, culture, preferences, values, subconscious behaviour, conscious decision, training, instinct, sociological institutions, or some complex combination of these, depending on exactly which theory is employed. A third major topic in the study of aesthetic judgments is how they are unified across art forms. For instance, the source of a painting's beauty has a different character to that of beautiful music, suggesting their aesthetics differ in kind. The distinct inability of language to express aesthetic judgment and the role of social construction further cloud this issue.
Эстетикалық этика
Эстетикалық этика – адамның мінез-құлқы мен әрекеттері әдемі және тартымды нәрселермен басқарылуы керек деген идеяны білдіреді. Джон Дьюи эстетика мен этиканың бірлігінің, мінез-құлықты «әділ» деп түсінуімізде көрініс табатынын көрсеткен – бұл сөз тартымды және моральдық жағынан қабылданды деген екі мағынаны да білдіреді. Соңғы кезде Джеймс Пейдж эстетикалық этиканы бейбітшілік білімі саласындағы философиялық негіз ретінде қарастыруға болатынын ұсынды.
Aesthetic ethics refers to the idea that human conduct and behaviour ought to be governed by that which is beautiful and attractive. John Dewey has pointed out that the unity of aesthetics and ethics is in fact reflected in our understanding of behaviour being "fair"—the word having a double meaning of attractive and morally acceptable. More recently, James Page has suggested that aesthetic ethics might be taken to form a philosophical rationale for peace education.
Әдемілік
Әдемілік – эстетиканың негізгі тақырыптарының бірі, оның қатарында өнер және дәм талғамы да бар. Оның көптеген анықтамаларында, бір нәрсе әдемі деп есептелуі үшін, оны қабылдау эстетикалық ләззатпен бірге жүруі керек делінеді. Ландшафттар, күн батулар, адамдар және өнер туындылары әдемі нысандардың мысалдары болып табылады. Әдемілік – жағымды эстетикалық құндылық, оның қарсы тұратын жағымсыз нәрсесі – ұсқынсыздық. Әдетте, әдемілік пен оның мәніне байланысты әртүрлі түйсіктер бір-бірімен қақтығысады, бұл оны түсінуде қиындықтар тудырады. Бір жағынан, әдемілік заттарға объективті, жалпыға ортақ қасиет ретінде таңдалады. Екінші жағынан, ол бақылаушының субъективті, эмоционалдық реакциясына байланысты сияқты көрінеді. Мысалы, "әдемілік – көз көргеннің ішінде" деген мақал бар. Мүмкін, осы түйсіктерді әдемі нәрселердің объективті ерекшеліктеріне және бақылаушының субъективті реакциясына байланысты екенін мойындау арқылы үйлестіруге болады. Мұны іске асырудың бір жолы – егер ол қабылдаушы субъектіде белгілі бір эстетикалық тәжірибелерді тудыруға қабілетті болса, онда ол әдемі деп есептеледі. Бұл көбінесе субъектінің әдемілікті дұрыс қабылдау және бағалау қабілеті болуы керек деген пікірмен байланысты, кейде оны "дәм сезімі" деп атайды. Басқа ұғымдарға әдемі заттарды олардың құндылығы, оларға деген сүйіспеншілікпен қарастыру немесе олардың атқаратын қызметі бойынша анықтау жатады. Берис Гоут пен Ливингстонның "Өнерді құру" атты мақаласында былай делінген: "Структуралист және постструктуралист теоретиктері мен сыншылары Жаңа сынның көптеген аспектілерін, атап айтқанда эстетикалық бағалауға және өнердің дербестігіне баса назар аударуын қатты сынға алды, бірақ олар суретшінің қызметі мен тәжірибесі артықшылықты сын тақырыбы болды деген өмірбаяндық сынға шабуылды қайталады". Бұл авторлар былай мәлімдейді: "Формалистер сияқты интенционалистерге қарсы тұратындар, өнерді жасаудағы ниеттер оны дұрыс түсіндіру үшін маңызсыз немесе екінші дәрежелі болып табылады деп санайды. Сондықтан, шығарманың жасалуына қатысты мәліметтер, мүмкін, қызықты болса да, оның дұрыс түсіндірілуіне әсер етпейді". Гоут пен Ливингстон интенционалистерді формалистерден ерекшеленетінін былай түсіндіреді: "Интенционалистер формалистерден айырмашылығынше, жұмыстардың дұрыс түсіндірілуін бекітуде ниеттерге сілтеме жасау маңызды деп санайды". Олар Ричард Вуллхаймның "Сын-пикірдің міндеті – шығармашылық процесті қайта құру, ал шығармашылық процесс өз кезегінде өнер туындысының өзінде тоқтап қалмай, сонда аяқталатын нәрсе ретінде қарастырылуы керек" деген сөздерін келтіреді. Постмодерн эстетикасын анықтауға түрлі әрекеттер жасалды. Өнер мен эстетиканың әдемілікке деген көзқарасы, оның түпнұсқасы деп саналуы, шын мәнінде, ескі эстетикалық теориямен байланысты; Аристотель батыс дәстүрінде алғаш рет "әдемілікті" драма теориясындағыдай типтерге жіктеді, ал Кант әдемілік пен өрнек арасындағы айырмашылықты көрсетті. Жаңалық – бұл белгілі бір типтердің жоғары мәртебесін мойындаудан бас тарту, онда таксономия комедия мен рококоға қарағанда трагедия мен өркениеттілікті артық көреді. Крос "көзқарасты білдіру" әдеміліктің басты маңызы бар деп ойлағандай, басты мәнге ие екенін айтты. Джордж Дики өнер әлемінің әлеуметтану институттары өнер мен сезімді бірлікке байланыстыратын желім деп болжады. Маршалл Маклюан өнер әрқашан қоғамның әдетте көрінбейтінін көрнекті ету үшін жасалған "қарсы орта" ретінде жұмыс істейді деп ұсынды. Теодор Адорно көркемдік өнер мен эстетикалық тәжірибені тауарға айналдырудағы мәдениет индустриясының рөлін қарастырмай, эстетиканы жалғастыра алмайтындығын сезінді. Хал Фостер әдемілікке және модернисттік өнерге қарсы реакцияны "Анти-эстетика: постмодернисттік мәдениет туралы очерктер" атты еңбегінде суреттеуге тырысты. Артур Данто бұл реакцияны "каллифобия" деп сипаттады (грек тіліндегі сұлулық сөзінен кейін, κάλλος kallos). Андре Малро сұлулық ұғымы Ренессанс дәуірінде пайда болған және он сегізінші ғасырда әлі де басым болған (бірақ кейіннен алмастырылды) өнердің белгілі бір тұжырымдамасымен байланысты екенін түсіндіреді. XVIII ғасырда пайда болған эстетика ғылымы бұл өткінші жағдайды өнердің тұрақты табиғатының ашылуы деп қате түсінді. Брайан Массуми Делез бен Гуатари философиясындағы эстетикалық ойдан кейін сұлулықты қайта қарастыруды ұсынады. Уолтер Бенджамин Мальроның эстетика салыстырмалы түрде жақында ғана ойлап табылған деген пікірін қайталады, бұл көзқарас 1970 жылдардың соңында Авраам Молес пен Фридер Наке сұлулық, ақпаратты өңдеу және ақпарат теориясы арасындағы байланысты талдағанда дұрыс емес екені дәлелденді. Денис Даттон "Өнер инстинктісінде" эстетикалық сезімнің эволюциялық фактор екенін де ұсынды. Жан-Франсуас Лиотар Канттың дәм мен өрнек арасындағы айырмашылығын қайта жаңғыртты. Өрнектік сурет, китч реализмінен айырмашылығы, "бізге көруге мүмкіндік беру үшін көруді мүмкінсіз етеді; ол бізге азап сыйлап ләззат алады". Зигмунд Фрейд психоанализде "Бөгде" арқылы эстетикалық ойлауды бастады. Фрейд пен Мерло-Понтиден кейін Жак Лакан эстетиканы сублимация және Нәрсе тұрғысынан қарастырды. Марксистік эстетика мен постмодерн эстетика арасындағы қатынас әлі де даулы мәселе болып табылады.
Beauty is one of the main subjects of aesthetics, together with art and taste. Many of its definitions include the idea that an object is beautiful if perceiving it is accompanied by aesthetic pleasure. Among the examples of beautiful objects are landscapes, sunsets, humans and works of art. Beauty is a positive aesthetic value that contrasts with ugliness as its negative counterpart. Different intuitions commonly associated with beauty and its nature are in conflict with each other, which poses certain difficulties for understanding it. On the one hand, beauty is ascribed to things as an objective, public feature. On the other hand, it seems to depend on the subjective, emotional response of the observer. It is said, for example, that "beauty is in the eye of the beholder". It may be possible to reconcile these intuitions by affirming that it depends both on the objective features of the beautiful thing and the subjective response of the observer. One way to achieve this is to hold that an object is beautiful if it has the power to bring about certain aesthetic experiences in the perceiving subject. This is often combined with the view that the subject needs to have the ability to correctly perceive and judge beauty, sometimes referred to as "sense of taste". Other conceptions include defining beautiful objects in terms of their value, of a loving attitude towards them or of their function. As summarized by Berys Gaut and Livingston in their essay "The Creation of Art": "Structuralist and post structuralists theorists and critics were sharply critical of many aspects of New Criticism, beginning with the emphasis on aesthetic appreciation and the so called autonomy of art, but they reiterated the attack on biographical criticisms' assumption that the artist's activities and experience were a privileged critical topic." These authors contend that: "Anti intentionalists, such as formalists, hold that the intentions involved in the making of art are irrelevant or peripheral to correctly interpreting art. So details of the act of creating a work, though possibly of interest in themselves, have no bearing on the correct interpretation of the work." Gaut and Livingston define the intentionalists as distinct from formalists stating that: "Intentionalists, unlike formalists, hold that reference to intentions is essential in fixing the correct interpretation of works." They quote Richard Wollheim as stating that, "The task of criticism is the reconstruction of the creative process, where the creative process must in turn be thought of as something not stopping short of, but terminating on, the work of art itself." Various attempts have been made to define Post Modern Aesthetics. The challenge to the assumption that beauty was central to art and aesthetics, thought to be original, is actually continuous with older aesthetic theory; Aristotle was the first in the Western tradition to classify "beauty" into types as in his theory of drama, and Kant made a distinction between beauty and the sublime. What was new was a refusal to credit the higher status of certain types, where the taxonomy implied a preference for tragedy and the sublime to comedy and the Rococo. Croce suggested that "expression" is central in the way that beauty was once thought to be central. George Dickie suggested that the sociological institutions of the art world were the glue binding art and sensibility into unities. Marshall McLuhan suggested that art always functions as a "counter environment" designed to make visible what is usually invisible about a society. Theodor Adorno felt that aesthetics could not proceed without confronting the role of the culture industry in the commodification of art and aesthetic experience. Hal Foster attempted to portray the reaction against beauty and Modernist art in The Anti Aesthetic: Essays on Postmodern Culture. Arthur Danto has described this reaction as "kalliphobia" (after the Greek word for beauty, κάλλος kallos). André Malraux explains that the notion of beauty was connected to a particular conception of art that arose with the Renaissance and was still dominant in the eighteenth century (but was supplanted later). The discipline of aesthetics, which originated in the eighteenth century, mistook this transient state of affairs for a revelation of the permanent nature of art. Brian Massumi suggests to reconsider beauty following the aesthetical thought in the philosophy of Deleuze and Guattari. Walter Benjamin echoed Malraux in believing aesthetics was a comparatively recent invention, a view proven wrong in the late 1970s, when Abraham Moles and Frieder Nake analyzed links between beauty, information processing, and information theory. Denis Dutton in "The Art Instinct" also proposed that an aesthetic sense was a vital evolutionary factor. Jean François Lyotard re invokes the Kantian distinction between taste and the sublime. Sublime painting, unlike kitsch realism, " will enable us to see only by making it impossible to see; it will please only by causing pain." Sigmund Freud inaugurated aesthetical thinking in Psychoanalysis mainly via the "Uncanny" as aesthetical affect. Following Freud and Merleau Ponty, Jacques Lacan theorized aesthetics in terms of sublimation and the Thing. The relation of Marxist aesthetics to post modern aesthetics is still a contentious area of debate.
Эстетика және ғылым
Эксперименталды эстетика саласын 19 ғасырда Густав Теодор Фехнер қалыптастырды. Сол кездегі эксперименталды эстетика субъектіге негізделген, индуктивті тәсілмен ерекшеленген. Тәжірибелік әдістерге сүйенген жеке тәжірибе мен мінез-құлықты талдау – эксперименталды эстетиканың маңызды бөлігі. Атап айтқанда, өнер туындыларын, музыканы, сондай-ақ веб-сайттар мен басқа да IT өнімдері сияқты қазіргі заманғы нысандардың қабылдануы зерттеледі. Эксперименталды эстетика табиғаттану ғылымдарына тікелей байланысты. Қазіргі заманғы тәсілдер көбінесе когнитивтік психология (эстетикалық когнитивизм) немесе нейроғылым (нейроэстетика) салаларынан туындайды.
The field of experimental aesthetics was founded by Gustav Theodor Fechner in the 19th century. Experimental aesthetics in these times had been characterized by a subject based, inductive approach. The analysis of individual experience and behaviour based on experimental methods is a central part of experimental aesthetics. In particular, the perception of works of art, music, or modern items such as websites or other IT products is studied. Experimental aesthetics is strongly oriented towards the natural sciences. Modern approaches mostly come from the fields of cognitive psychology (aesthetic cognitivism) or neuroscience (neuroaesthetics).
Математика мен сұлулықтағы ақиқат
Теориялық эстетикада талдау үшін симметрия және күрделілік сияқты математикалық ұғымдар қолданылады. Бұл математикалық әдемілікті зерттеуде қолданылатын қолданбалы эстетиканың эстетикалық ұғымдарынан өзгеше. Симметрия және қарапайымдық сияқты эстетикалық ұғымдар философияның этика, теориялық физика және космология сияқты салаларында эмпирикалық ұғымдардан тыс ақиқатты анықтау үшін қолданылады. Әдемілік пен ақиқаттың шамалы айырмашылығы бар екендігі айтылады, бұл Джон Китстің "Грек құмырасына арналған ода" поэмасындағы "Әдемілік – ақиқат, ақиқат – әдемілік" деген сөзінде немесе индус ұраны "Сатям Шивам Сундарам" ("Сатя (Ақиқат) – Шива (Құдай), ал Шива – Сундарам (Әдемі)") арқылы көрініс табады. Әдемілік және ақиқатқа қатысты бағалаулардың екеуіне де ақпаратты өңдеудің жеңілдігі әсер ететіндігі, әдеміліктің кейде ақиқатпен теңестірілуіне түсіндірме берді. Жақындағы зерттеулер көрсеткендей, адамдар математикалық үлгілерді тану міндеттерінде әдемілікті ақиқаттың белгісі ретінде пайдаланады. Дегенмен, математик Дэвид Орелл және физик Марсело Глейзер сияқты ғалымдар симметрия сияқты эстетикалық критерийлерге артық көңіл бөлу ғалымдарды жаңылыстыруға да қабілетті екенін айтады.
Mathematical considerations, such as symmetry and complexity, are used for analysis in theoretical aesthetics. This is different from the aesthetic considerations of applied aesthetics used in the study of mathematical beauty. Aesthetic considerations such as symmetry and simplicity are used in areas of philosophy, such as ethics and theoretical physics and cosmology to define truth, outside of empirical considerations. Beauty and Truth have been argued to be nearly synonymous, as reflected in the statement "Beauty is truth, truth beauty" in the poem "Ode on a Grecian Urn" by John Keats, or by the Hindu motto "Satyam Shivam Sundaram" (Satya (Truth) is Shiva (God), and Shiva is Sundaram (Beautiful)). The fact that judgments of beauty and judgments of truth both are influenced by processing fluency, which is the ease with which information can be processed, has been presented as an explanation for why beauty is sometimes equated with truth. Recent research found that people use beauty as an indication for truth in mathematical pattern tasks. However, scientists including the mathematician David Orrell and physicist Marcelo Gleiser have argued that the emphasis on aesthetic criteria such as symmetry is equally capable of leading scientists astray.
Есептеу әдістері
Эстетикаға есептеу әдістері компьютерлік ғылым әдістерін қолдану арқасында пайда болды, мақсаты – өнер туындысына эмоционалды жауапты болжау, жеткізу және ояту. Бұл салада эстетика дәмге емес, танымға, яғни білімге байланысты мәселе деп қарастырылады. 1928 жылы математик Джордж Дэвид Биркофф тәртіп пен күрделілік арақатынасы ретінде әсемдік өлшемін жасады. 1960 және 1970 жылдары Макс Бензе, Абрахам Мольс және Фридер Накэ эстетика, ақпаратты өңдеу және ақпарат теориясы арасындағы байланысты алғаш талдағандардың қатарында болды. Мысалы, Макс Бензе Биркоффтың әсемдік өлшемін негізге алып, ұқсас ақпараттық-теориялық өлшемді ұсынды, онда артық ақпарат пен энтропия ескеріледі, бұл қарапайым өнер туындыларына жоғары құндылық береді. 1990 жылдары Юрген Шмидхубер сұлулықтың алгоритмдік теориясын сипаттады. Бұл теория бақылаушының субъективтілігін ескереді және бірнеше байқаулардың, берілген субъективті бақылаушы үшін салыстырмалы деп есептелетіндердің ішінде, ең эстетикалық жағымдысы – бұрынғы тәсілдер бағытына сәйкес, ең қысқа сипаттамамен кодталған болады деп болжайды. Шмидхубердің теориясы әдемі мен қызықтыны нақты ажыратады, қызықтылық – субъективті сезілетін сұлулықтың бірінші туындысына сәйкес келеді деп мәлімдейді. Ол әрбір бақылаушының қайталану, симметрия және фракталды өздігінен ұқсастық сияқты жүйеліліктерді анықтау арқылы өз байқауларының болжамдылығы мен сығымдалуын жақсартуға үнемі тырысатынын болжайды. 2005 жылдан бері компьютерлік ғалымдар кескіндердің эстетикалық сапасын анықтау үшін автоматтандырылған әдістерді жасауға тырысып келеді. Әдетте, бұл тәсілдер машиналық оқытуға негізделген, онда көптеген қолмен бағаланған фотосуреттер компьютерді эстетикалық сапаға қатысты маңызды визуалды қасиеттер туралы «оқыту» үшін қолданылады. Ю. Ли мен Ц. Ж. Ху жүргізген зерттеуде Биркоффтың өлшемі статистикалық оқыту әдісінде қолданылды, онда кескіннің тәртібі мен күрделілігі эстетикалық құндылығын анықтады. Кескіннің күрделілігі ақпарат теориясы арқылы есептелді, ал тәртібі – фракталды сығымдау арқылы. Шахмат және музыка саласында да сәтті әрекеттер жасалды. Фильм жасауда да есептеу әдістері қолданылды, бұл Читра Дорай және IBM T. J. Watson Research Center зерттеушілерінің тобы жасаған бағдарламалық модельмен көрсетілді. Бұл құрал баяндау элементтерінің мәніне негізделген эстетикалық болжамдар жасады.
Computational approaches to aesthetics emerged amid efforts to use computer science methods "to predict, convey, and evoke emotional response to a piece of art. It this field, aesthetics is not considered to be dependent on taste but is a matter of cognition, and, consequently, learning. In 1928, the mathematician George David Birkhoff created an aesthetic measure as the ratio of order to complexity. In the 1960s and 1970s, Max Bense, Abraham Moles and Frieder Nake were among the first to analyze links between aesthetics, information processing, and information theory. Max Bense, for example, built on Birkhoff's aesthetic measure and proposed a similar information theoretic measure , where is the redundancy and the entropy, which assigns higher value to simpler artworks. In the 1990s, Jürgen Schmidhuber described an algorithmic theory of beauty. This theory takes the subjectivity of the observer into account and postulates that among several observations classified as comparable by a given subjective observer, the most aesthetically pleasing is the one that is encoded by the shortest description, following the direction of previous approaches. Schmidhuber's theory explicitly distinguishes between that which is beautiful and that which is interesting, stating that interestingness corresponds to the first derivative of subjectively perceived beauty. He supposes that every observer continually tries to improve the predictability and compressibility of their observations by identifying regularities like repetition, symmetry, and fractal self similarity. Since about 2005, computer scientists have attempted to develop automated methods to infer aesthetic quality of images. Typically, these approaches follow a machine learning approach, where large numbers of manually rated photographs are used to "teach" a computer about what visual properties are of relevance to aesthetic quality. A study by Y. Li and C. J. Hu employed Birkhoff's measurement in their statistical learning approach where order and complexity of an image determined aesthetic value. The image complexity was computed using information theory while the order was determined using fractal compression. There have also been relatively successful attempts with regard to chess and music. Computational approaches have also been attempted in film making as demonstrated by a software model developed by Chitra Dorai and a group of researchers at the IBM T. J. Watson Research Center. The tool predicted aesthetics based on the values of narrative elements.
Эволюциялық эстетика
Эволюциялық эстетика – эволюциялық психология теорияларына жатады, онда Homo sapiens-тің негізгі эстетикалық қалаулары тіршілік ету және көбеюге қабілеттілікті арттыру мақсатында қалыптасқан деп есептеледі. Мысалы, адамдар ататектердің ортасында жақсы жағдай болған пейзаждарды әдемі деп танып, оларды ұнатады. Тағы бір мысал, дене симметриясы мен пропорциясы дене тартымдылығының маңызды аспектілері болып табылады, бұл дене даму кезеңінде жақсы денсаулықты көрсетеді. Эстетикалық қалауларға қатысты эволюциялық түсіндірмелер эволюциялық музыкатану, дарвиндік әдебиеттану және эмоциялардың эволюциясын зерттеудің маңызды бөлігі болып табылады.
Evolutionary aesthetics refers to evolutionary psychology theories in which the basic aesthetic preferences of Homo sapiens are argued to have evolved in order to enhance survival and reproductive success. One example being that humans are argued to find beautiful and prefer landscapes which were good habitats in the ancestral environment. Another example is that body symmetry and proportion are important aspects of physical attractiveness which may be due to this indicating good health during body growth. Evolutionary explanations for aesthetical preferences are important parts of evolutionary musicology, Darwinian literary studies, and the study of the evolution of emotion.
Қолданбалы эстетика
Көркемдік өнерге ғана емес, кресттер мен құралдар сияқты мәдени нысандарға да қолданылуы мүмкін. Мысалы, АҚШ Ақпараттық агенттігі үшін жұмыс істейтін спикерлер көркемдік нысандар мен медициналық тақырыптар арасындағы эстетикалық үйлесімді жасады. Көркем суреттер фармакологиялық деректер слайдтарымен байланыстырылды, бұл интуитивті оң жақ миды рационалды сол жақ мимен бірдей уақытта белсендіру арқылы назарды және есте сақтау қабілетін арттырды. Сонымен қатар, оны картография, математика, гастрономия, сән және веб-сайт дизайны сияқты сан алуан тақырыптарда қолдануға болады.
As well as being applied to art, aesthetics can also be applied to cultural objects, such as crosses or tools. For example, aesthetic coupling between art objects and medical topics was made by speakers working for the US Information Agency. Art slides were linked to slides of pharmacological data, which improved attention and retention by simultaneous activation of intuitive right brain with rational left. It can also be used in topics as diverse as cartography, mathematics, gastronomy, fashion and website design.
Басқа тәсілдер
Гай Сирчелло сұлулық, махаббат және құдіреттілік ұғымдарына ден қойып, эстетиканың қатаң теориясын жасау үшін аналитикалық философия саласында алғашқы қадамдар жасады. Романтикалық теоретиктерден өзгеше, Сирчелло сұлулықтың объективтілігін қорғап, соның негізінде махаббат туралы теория ұсынды. Британдық философ және концептуалды өнер эстетикасының теоретигі Питер Осборн: «'Концептуалды өнерден кейінгі' эстетика, көбінесе қазіргі заманғы өнердің нақты бір түрімен емес, жалпы қазіргі заманғы өнердің өндірісіне қатысты тарихи-онтологиялық шарттармен байланысты» деп мәлімдеді. Осборн 2010 жылы сөйлеген лекциясында қазіргі заманғы өнердің «концептуалды» екенін атап өтті. Гари Тедман Карл Маркстің бөтену концепциясы мен Луи Альтюссердің антигуманизм негізінде, Фрейдтің топтық психологиясының элементтерін пайдалана отырып, «практиканың эстетикалық деңгейі» деген ұғымды анықтаған, субъектісіз эстетика теориясын ұсынды. Грегори Лоуэн эстетикалық объектімен өзара әрекеттесуде субъектінің маңызды рөл атқаратынын айтады. Көркем туынды жеке тұлғаның өзін-өзі тануын заттар әлеміне проекциялау құралы ретінде қызмет етеді, сонымен қатар қазіргі өмірдегі көптеген түсініксіз нәрселердің көзі болып табылады. Бұдан өзге, өнер жеке өмірбаяндарды есте сақтау үшін қолданылады, соның арқасында адамдар өзінен үлкен бір нәрсенің бөлігі екенін сезіне алады.
Guy Sircello has pioneered efforts in analytic philosophy to develop a rigorous theory of aesthetics, focusing on the concepts of beauty, love and sublimity. In contrast to romantic theorists, Sircello argued for the objectivity of beauty and formulated a theory of love on that basis. British philosopher and theorist of conceptual art aesthetics, Peter Osborne, makes the point that "'post conceptual art' aesthetic does not concern a particular type of contemporary art so much as the historical ontological condition for the production of contemporary art in general ". Osborne noted that contemporary art is 'post conceptual' in a public lecture delivered in 2010. Gary Tedman has put forward a theory of a subjectless aesthetics derived from Karl Marx's concept of alienation, and Louis Althusser's antihumanism, using elements of Freud's group psychology, defining a concept of the 'aesthetic level of practice'. Gregory Loewen has suggested that the subject is key in the interaction with the aesthetic object. The work of art serves as a vehicle for the projection of the individual's identity into the world of objects, as well as being the irruptive source of much of what is uncanny in modern life. As well, art is used to memorialize individuated biographies in a manner that allows persons to imagine that they are part of something greater than themselves.
Сын
Эстетика философиясын кейбір әлеуметтанушылар мен өнер және қоғам туралы жазатын авторлар сынға алды. Мысалы, Реймонд Уильямс өнер әлемінен бөліп қарастыруға болатын бірегей немесе жеке эстетикалық объектінің жоқтығын айтады, бірақ оның орнына, күнделікті тіл мен тәжірибе өнер ретінде тани алатын мәдени формалар мен тәжірибелердің үздіксіздігі бар екенін көрсетеді. "Өнер" арқылы біз бірнеше көркем "туындыларды" немесе "шығармаларды" анықтай аламыз, бірақ бұл анықтама оларды жасаған институттың немесе арнайы шараның шеңберінде қалады, соның салдарынан кейбір туындылар немесе басқа мүмкін "өнер" осы шеңберден тыс қалады, немесе "өнер" деп есептелмейтін басқа құбылыстарға қатысты басқаша түсіндірулер туындайды. Пьер Бурдье Канттың "эстетикалық" идеясымен келіспейді. Оның пікірінше, Канттың "эстетикалық" жоғары топтың мінез-құлқы мен ғылыми ойын-сауықтан туындаған тәжірибені ғана көрсетеді, ал басқа да мүмкін және бірдей құнды "эстетикалық" тәжірибелер Канттың тар анықтамасынан тыс қалады. Тимоти Лори музыкалық эстетика теориялары "тек қана бағалау, ойша шалу немесе толғану тұрғысынан қарастырылғанда, музыкалық объектілер арқылы ғана анықталатын, себепсіз тыңдаушыны идеалдау қаупі бар, оның орнына, күрделі ниеттері мен мотивациялары бар, мәдени объектілер мен іс-әрекеттерге қызығушылық танытатын адам ретінде қарастыру керек" дейді.
The philosophy of aesthetics as a practice has been criticized by some sociologists and writers of art and society. Raymond Williams, for example, argues that there is no unique and or individual aesthetic object which can be extrapolated from the art world, but rather that there is a continuum of cultural forms and experience of which ordinary speech and experiences may signal as art. By "art" we may frame several artistic "works" or "creations" as so though this reference remains within the institution or special event which creates it and this leaves some works or other possible "art" outside of the frame work, or other interpretations such as other phenomenon which may not be considered as "art". Pierre Bourdieu disagrees with Kant's idea of the "aesthetic". He argues that Kant's "aesthetic" merely represents an experience that is the product of an elevated class habitus and scholarly leisure as opposed to other possible and equally valid "aesthetic" experiences which lay outside Kant's narrow definition. Timothy Laurie argues that theories of musical aesthetics "framed entirely in terms of appreciation, contemplation or reflection risk idealizing an implausibly unmotivated listener defined solely through musical objects, rather than seeing them as a person for whom complex intentions and motivations produce variable attractions to cultural objects and practices".