Кіріспе

IV ғасырда Британиядағы Рим дала әскерінің қолбасшысы

Comes Britanniarum ("Британия графы" деген латын сөзі) – 4 ғасырдың ортасынан бастап Рим Британиясындағы жылжымалы дала әскеріне басшылық ететін әскери лауазым. Ол "Лауазымдар тізімінде" Британиядағы үш басшылықтың бірі ретінде Dux Britanniarum және Comes litoris Saxonici-мен бірге көрсетілген. Оның әскерлері Британиядағы негізгі дала әскері (comitatenses) болды, ал екінші екеуі басқаратын шекара күзетшілері (limitanei) емес.

Тағайындау

Археологтар Тимоти В. Поттер мен Кэтрин Джонс Comes Britanniarum белгілі бір жағдайға жауап беру үшін құрылған әскери топтың басшысы болды деп санайды. Олар әдетте дағдарыс кезінде тағайындалған. Бұл лауазым уақытша болған және ұзаққа созылмаған, әрі Dux Britanniarum және Comes litoris Saxonici лауазымдарындай тұрақты болмаған, бірақ дағдарыс кезінде Comes Britannarum Британиядағы рим әскерлерінің бас қолбасшысы болды. Британиядағы алғашқы "Граф" – император Валентиан I-нің әкесі Грациан Фунарий. 342–343 жылдардың қысында аралдағы жорығы кезінде император Констансқа қарасты комитатенстердің әскери тобына басшылық еткен болуы мүмкін. Ұлы Қақтығыс кезінде император Феодосий I-нің әкесі Теодосий да Британияда "Граф" қызметін атқарды. Тұрақты лауазым IV ғасырдың соңында немесе V ғасырдың басында құрылған, мүмкін, 402 жылы Италияны қорғау үшін Британиядан әскерін шығарған Стилихонның қатысы болған. Notitia Dignitatum мәліметінше, Хонарий Comes Britanniarum бағыныштылығында Equites Taifali атты әскерлік бөлім құрылған. Бұл бөлім сол кезде айтылған Equites Honoriani seniores бөлімімен бір болуы мүмкін. Лауазымдар тізімінде граф алты атты және үш жаяу әскер бөліміне, яғни 6000-нан аспайтын әскерге басшылық еткен. Бұл шағын әскерге сол кезеңдегі варварлардың шабуылдарына қарсы тұру үшін шекара әскерлеріне көмектесу міндеті жүктелген. Кейбір бөлімдер Британия герцогының немесе Саксон жағалауы графының әскерлерінен ауыстырылған болуы мүмкін. Бұл лауазым 410 жылы римдіктер Британиядан кетуімен бірге жойылған деп есептеледі.