Кіріспе

Америка Азамат соғысы кезінде Одақ армиясының генералы Гренвилл Меллен Додж (12 сәуір 1831 – 3 қаңтар 1916) – шекарадағы Одақ армиясының офицері және Азамат соғысы кезінде әскери барлау саласындағы пионер болды. Ол Батыс майданында Улисс С. Гранттың барлау басшысы қызметін атқарды. Атланта науқаны кезінде XVI корпустың қолбасшысы сияқты бірнеше маңызды міндеттерді орындады. Кейіннен ол үндістерге қарсы әскерге басшылық етті, АҚШ Конгресінің депутаты, кәсіпкер және теміржол саласындағы басшы болып жұмыс істеді, сондай-ақ Трансконтиненталдық теміржол құрылысына көмектесті. Тарихшы Стэнли П. Хиршон Доджтің "қабілеттері мен қызметтерінің кеңдігіне байланысты" Азамат соғысынан кейін Грант, Шерман және Шеридан сияқты танымал әріптестері мен достарынан гөрі ұлттық өмірде маңыздырақ тұлға деп санауға болатынын айтты.

Ерте өмір және мансап

Додж Массачусетс штатындағы Дэнверстің Путнамвилл ауданында Сильванус Додж пен Джулия Тереза Филлипстің ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әжесі Джордж Филлипс 1630 жылы Массачусетс штатының Уотертаун қаласына қоныстанған. Ол Миссури өзенінің жағасындағы Каунсил-Блаффс қаласына қоныс аударды. Келесі он жыл бойы ол, ішінде "Юнион Пасифик" темір жолы үшін, темір жолдарды зерттеумен айналысты. 1862 жылғы қазан айында Коринфтің екінші шайқасында Конфедерация генералы Ван Дорнның шабуылы сәтсіз аяқталғаннан кейін, Доджтің жасағы Хэтчи өзені маңында сәтті шайқас жүргізіп, содан кейін Батыс Теннессиге бет бұрды, онда олар Дайерсбург маңында Конфедерация партизандарының бір тобын тұтқынға алды. 1863 жылдың 22 ақпанында Додж жасағының әскерлері Тускамбияға және Ван Дорн колоннасының артқы бөліміне шабуыл жасап, артиллерияның бір бөлігін, 100 мақта балдағын, 100 тұтқынды және Ван Дорнның жабдықтау пойызын басып алды. Содан кейін ол Виксбург науқаны кезінде Гранттың барлау басшысы қызметін атқарды. Кейіннен генерал Грант Доджді Теннесси армиясының дивизия командирі етіп тағайындады, онда оның әскерлері Грант пен Уильям Т. Шерманға "конфедераттардың қиратқан темір жолдары, көпірлер және телеграф желілерін жылдам жөндеу және қайта құру" және темір жолдарды бұзып, көпірлерді қиратып келген конфедерация партизандарын жеңіп немесе тұтқынға алу арқылы көмектесті, сонымен қатар көпірлердің жанына екі қабатты блокхаустар салу сияқты тактикаларды қолданды. 1863 жылы президент Авраам Линкольн оны Вашингтонға шақырды. Додж қара солдаттарды белсенді түрде жұмысқа алуы үшін тергеу комиссиясына шақырылғанын ойласа, президент оның теміржол саласындағы тәжірибесіне қызығушылық танытып, Миссури өзені бойындағы қай жерде "Юнион Пасифик" темір жолының құрлықарлық темір жолы басталуы керек екенін анықтауын сұрады. Додж көрсеткен орын 1864 жылы атқарушы бұйрықпен бастапқы нүкте ретінде бекітілді. Виксбург науқанынан кейін оның әскерлері генерал Грант пен Айова губернаторы Сэмюэл Дж. Кирквудқа қосылып, Доджтің жоғарылауы үшін петиция жасады. Додж 1863 жылдың 18 сәуірінен 8 мамырына дейін Солтүстік Алабамаға экспедиция ұйымдастырды, ол Стрейттің шабуылының алға жылжуын тоқтатып тұрды. Доджтің экспедициясының бөлігі сәтті аяқталса да, Стрейттің шабуылы апатқа ұшырады. Оның жасағы Солтүстік Миссисипи және Батыс Теннессиде түрлі шайқастарға қатысты. Желтоқсан айында оның әскерлері Алабама штатының Флоренция қаласынан солтүстікке қарай он екі шақырым жердегі Роухайд маңында болған шайқаста 20 тұтқынды ұстады. Ол 1864 жылдың маусымында генерал-майор болып тағайындалды және Уильям Т. Шерманның Атланта науқаны кезінде XVI корпусына қолбасшылық етті. Атланта шайқасында XVI корпус резервте болды, бірақ ол Джон Б. Худтың қанаттық шабуылын тоқтатуға қажетті позицияда болды. Шайқас кезінде Додж алға шығып, Томас Свини дивизиясын жеке басқарды. Бұл әрекет бір қолды Свиниді қатты ашуландырды, сондықтан ол Додж пен басқа дивизия командирі Джон В. Фуллермен жұдырықпен соғысты. Ол конфедерация мемлекеттерінен контрабандалық мақта тасып, барлау жұмыстарын қаржыландырды. Кейіннен ол Дюрантпен қақтығысқа түсті. Соғыстан кейін Додж АҚШ-тың адал легионының әскери орденіне қосылды және оған 484 нөмірлі белгі берілді.

Әскери барлау қызметінің ізашары

Оның барлау саласындағы алғашқы тәжірибесі генерал Джон С. Фремонттың Миссури штатындағы Ролла қаласының жанында Додждың атты әскер полктерін негіссіз шабуылдарға жіберген кезде басталды. Ол бұл жағдайды түзетуге және Фремонт қызметтен алынғаннан кейін өзінің жоғары лауазымды офицері Сэмюэл Кертиске дәл ақпарат беруге кірісті. Олар Пи-Ридж шайқасында жеңіске жетуге қажетті ақпаратты ұсынды. Додж Гранттың операциялары үшін өте маңызды болған және қазіргі АҚШ Армиясының Барлау корпусының алға күресі болған тиімді барлау желісін құрды. Бұл соғыстың ең ірі желілерінің бірі болды, ол конфедераттардан тартып алынған мақтадан түскен қаражат есебінен қаржыландырылды, онда 100-ден астам агент жұмыс істеді және олардың кім екені тіпті бүгінгі күнге дейін құпия болып сақталуда. Бұл сол кезге дейінгі тарихтағы ең дәл және жан-жақты барлау желісі болды. Оның ұйымы, кейіннен Одақтың Әскери Ақпарат бюросының бөлігіне айналды, Доджге генерал Джон Борденав Вильпигті Хатчи өзенінің жанында жеңуге, полковник В. В. Фолкнердің партизандық рейнджерлерін Арал №10 маңында қолға түсіруге және Миссисипи армиясындағы қызметі кезінде Тускумбия шайқасында генерал Эрл Ван Дорнды жеңуге көмектесті. Додж желісі сонымен қатар "Конфедерацияның Натан Хейлі" және "Конфедерацияның Батыр Баласы" деп аталған конфедерат шпионы Сэм Дэвисті ұстауға әкелді. Жұмыстар оның Коринфтегі "соғыс бөлмесінен" жүргізілді, ал бөлімнің маңызды жетістіктерінің бірі – көтерілісші генерал Брэкстон Брэггтің элиталық құпия қызметі Коулман Скауттарын анықтау және олардың қызметін тоқтату болды. Додж әйел шпиондардан, қашқан құлдардан және конфедерат аймағында тұратын одақтастардан алынған ақпаратты пайдаланды. Тіпті Гранттың өзінде осы ақпарат болмады. Өзінің өркендеген кезеңінде оның желісі Джорджиядан (Атланта және Далтон), Алабамадан (Флоренс, Сельма, Декатур, Мобил), Теннессиден (Чаттануга және Колумбия) Миссисипиге дейін созылды, онда ақпарат Доджге, генерал-майор Ричард Оглсбиге, Мемфистегі Хёрлбутқа және Грантқа жеткізілді, бұл процеске шамамен он күн кетті. Кейіннен Додж Виксбург науқаны кезінде тікелей Грантқа есеп берді, онда ол тіпті агенттерін конфедерат генерал Джозеф Джонстонның поштасын ашуға жіберді. Додж агенттері тек оған есеп берді, бірақ 1863 жылдың 16 мамырында, барлау Гранттың күштерін Джонстондан бұрып, Виксбургтегі Джон К. Пембертонның күштеріне шоғырландыруға болатынын көрсеткенде, "ақпаратты уақтылы жеткізу үшін Додж өзінің байланыс қауіпсіздігі ережелерін бұзып, өз агенттерін тікелей Грантқа хабарластырды", нәтижесінде оның бір агенты тұтқындалып, тағы екеуі қаза тапты.

Үндістандық науқандар

Азамат соғысы аяқталып келгенде, Доджтың Миссури департаменті Канзас, Небраска және Юта департаменттерін қоса кеңейтілді. 1865 жылдың жазында Сиу, Шайен және Арапахо үнділері Бозман жолы мен құрлықтағы почта бағыттарына шабуыл жасады. Додж осы шабуылдарды тоқтату үшін жазалау науқанын тапсырды, ол Powder River Expedition (Поудер Ривер экспедициясы) деп аталды. Ол 1868 жылы Чикагодағы Республикалық Ұлттық конвентке, ал 1876 жылы Цинциннатидегі конвентке делегат ретінде қатысты. Өкілеттік мерзімі біткен соң, ол теміржол инженерілігіне қайта оралды. 1880-ші және 1890-шы жылдары ол ондаған теміржол компанияларының президенті немесе бас инженері болып қызмет етті. Додж өзінің өркендеген бизнестерін басқару үшін Нью-Йорк қаласына кетті. Додж испан-американ соғысы кезіндегі армияның әрекеттерін тергеу үшін комиссияны басқаруға тағайындалды. Комиссия Доджтің жеке теміржол вагонымен бірнеше қалаға сапар шекті. Есеп "Испаниямен соғыс кезіндегі Соғыс департаментінің әрекеттерін тергеу үшін Президент тағайындаған комиссияның есебі" деген тақырыптағы Сенат құжаты ретінде жарияланды. Бұл комиссия "Додж комиссиясы" деп танылды. Додж Айоваға оралып, 1916 жылы Кансил-Блафста қайтыс болды. Ол Уолнат Хилл зиратында жерленген. Оның үйі, Гренвилл М. Додж үйі, Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесіне ие. Канзастағы Форт-Додж, батыс шекараны мекендеу кезінде маңызды армиялық база, оның құрметіне аталған, сондай-ақ Додж-Сити де оның есімімен аталады. Омаха, Небраскадағы Додж көшесі оның құрметіне аталған деген қауесет бар болғанымен, шындығында бұл көше ықпалды (және туыс емес) Айова сенаторы Август С. Доджтың есімімен аталған. Миссури өзені арқылы салынған 480-шы қалааралық көпір оның құрметіне Гренвилл Додж ескерткіш көпірі деп аталды. Айова штатының Джонстон қаласындағы Айова армиясының Ұлттық гвардия орталығы – Додж лагері оның есімімен аталған. Оның бітірген оқу орны, Норвич университетіндегі Додж залы да оның құрметіне аталған. 1963 жылы ол Ұлттық Каубойлар және Батыс мұрасы мұражайының Ұлы батыстықтар залына енгізілді.