БҰҰ жүйесіндегі есірткі саясатын қалыптастырушы орган
United Nations Commission on Narcotic Drugs
БҰҰ-ның есірткі саясатын қалыптастырушы органы – Наркотиктер жөніндегі комиссия (CND) тарихы, мақсаты мен функциялары. Халықаралық бақылау туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
БҰҰ жүйесінің есірткі саясатын қалыптастырудың орталық органы – Наркотикалық заттар жөніндегі комиссия (CND). Комиссия Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық және әлеуметтік кеңесінің (ЭКОСОК) функционалдық комиссияларының бірі болып табылады және Біріккен Ұлттар Ұйымы жүйесінде есірткі саясатын қалыптастырудың орталық органы есебінде қызмет етеді. CND үш халықаралық есірткіні бақылау конвенциясы бойынша маңызды міндеттерді де атқарады, бұл міндеттерді үш басқа да шарт талап ететін органмен бірге орындайды: БҰҰ Есірткі және қылмыспен күрес басқармасы (Бас хатшының атынан), Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы және Халықаралық есірткі бақылау кеңесі.
Central drug policy making body of the UN System
The Commission on Narcotic Drugs (CND) is one of the functional commissions of the United Nations' Economic and Social Council (ECOSOC), and is the central drug policy making body within the United Nations System. The CND also has important mandates under the three international drug control conventions, alongside the three other treaty mandated bodies: United Nations Office on Drugs and Crime (on behalf of Secretary General), World Health Organization, and International Narcotics Control Board.
Тарих
Ұлттар Лигасы тұсында КҚК-ның алдыңғысы – 1920 жылдың 15 желтоқсанында Ұлттар Лигасының бірінші Ассамблеясы құрған, 1921 жылдан 1940 жылға дейін қызмет еткен опиум және басқа да қауіпті есірткілердің тасымалы жөніндегі консультативтік комитет болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1946 жылы ЭКОСОС-тың 9(I) қарарымен Есірткі құралдары жөніндегі комиссия құрылды. Бастапқыда КҚК-ға тек 15 ел кірді: "Біріккен Ұлттар Ұйымының мүшелері, олар маңызды өндіруші елдер немесе есірткілердің заңсыз айналымы ауыр әлеуметтік проблеманы құрайтын елдер". Алғашқы мүшелері – Канада, Қытай Тайбэйі, Египет, Франция, Үндістан, Иран, Мексика, Нидерланды, Перу, Польша, Түркия, Ұлыбритания, АҚШ, КСРО және Югославия. КҚК-ның бастапқы міндеті – ЭКОСОС-қа есірткіге қатысты халықаралық конвенциялар мен келісімдердің орындалуын қадағалауға көмектесу болды.
Under the League of Nations, the predecessor of the CND was the Advisory Committee on the Traffic in Opium and Other Dangerous Drugs, established by the first Assembly of the League of Nations on 15 December 1920, which met from 1921 to 1940. After the World War II, the Commission on Narcotic Drugs was established as early as 1946, by ECOSOC resolution 9(I). Initially, the CND was composed of only 15 countries "Members of the United Nations, which are important producing or manufacturing countries or countries in which illicit traffic in narcotics constitutes a serious social problem." The first members were Canada, Chinese Taipei, Egypt, France, India, Iran, Mexico, the Netherlands, Peru, Poland, Turkey, the UK, US, USSR, and Yugoslavia. At first, CND's mandate was to assist ECOSOC in supervising the application of international conventions and agreements dealing with narcotic drugs.
Нормативтік функциялар
КНД халықаралық есірткіге қарсы күрес саясаты саласындағы негізгі саясатты қалыптастыру органы болып табылады. КНД 1961 жылғы Конвенцияның 8-бабына және 1971 жылғы Конвенцияның 17-бабына сәйкес, Конвенцияларды іске асыру бойынша ұсынымдар бере алады.
The CND is the prime policymaking body in the field of international drug control policy. The CND may make recommendation for the implementation of the Conventions, according to article 8 of the 1961 Convention and article 17 of the 1971 Convention.
Саясатқа басшылық ету
Наркотиктер жөніндегі комиссия БҰҰ-ның есірткі және қылмыспен күрес жөніндегі кеңсесі (БҰҰҰПБ) басқаратын БҰҰ-ның халықаралық есірткіге қарсы бақылау бағдарламасына саяси бағыт беруді қамтамасыз етеді. Ол сонымен қатар әлемдік есірткі проблемасын шешуге қатысты саясатты әзірлеу және оны бақылау жұмыстарын жүргізеді. Алдыңғы онжылдықтың негізгі саяси құжаттары – 2009 жылғы Дүниежүзілік есірткі проблемасына қарсы күресу үшін интеграцияланған және теңдестірілген стратегияға бағытталған Халықаралық ынтымақтастық туралы саяси декларация және іс-қимыл жоспары, Наркотиктер жөніндегі комиссияның 2014 жылғы жоғары деңгейдегі мәжілісінде мүше мемлекеттердің саяси декларацияны және іс-қимыл жоспарын іске асыруын қарастырған бірлескен министрлік мәлімдемесі және «Әлемдік есірткі проблемасына қарсы тиімді күресу және оны шешу жөніндегі біздің ортақ міндеттемеміз» атты Бас Ассамблеяның отызыншы арнайы сессиясының қорытынды құжаты болып табылады. 2019 жылдың наурыз айында Комиссия Министрлік декларацияны қабылдады, онда осы үш саяси құжатты толыққанды іске асыруды жеделдетуге міндеттеме берді және 2024 жылы аралық бағалаумен 2029 жылы барлық халықаралық есірткі саясаты бойынша міндеттемелерді іске асырудағы прогресті қарауға келісім білдірді. Басқарушы орган ретіндегі Комиссия кезекті сессияларында БҰҰҰПБ-ның саясатына бағыт беру үшін қаулылар қабылдайды және оның қызметін бақылайды. Бұдан өзге, ол атқарушы директордың ұсынысы негізінде БҰҰҰПБ басқаратын БҰҰ-ның халықаралық есірткіге қарсы бақылау бағдарламасының бюджетін бекітеді. Комиссия, Қылмыстың алдын алу және қылмыстық сот төрелігі жөніндегі комиссиямен бірге, БҰҰҰПБ-ның басқару органы болып табылады.
The Commission on Narcotic Drugs provides policy guidance for the United Nations International Drug Control Programme, managed by the United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC). It also prepares and monitors policy documents addressing the world drug problem. The main policy documents of the preceding decade are the 2009 Political Declaration and Plan of Action on International Cooperation towards an Integrated and Balanced Strategy to Counter the World Drug Problem, the Joint Ministerial Statement of the 2014 high level review by the Commission on Narcotic Drugs of the implementation by Member States of the Political Declaration and Plan of Action and the outcome document of the thirtieth special session of the General Assembly, entitled "Our joint commitment to effectively addressing and countering the world drug problem". In March 2019, the CND adopted a Ministerial Declaration, in which it committed to accelerating the full implementation of these three policy documents and resolved to review the progress in implementing all international drug policy commitments in 2029, with a mid term review in 2024. The CND, performing its duties as a governing body, adopts during its regular sessions resolutions to provide policy guidance and monitors the activities of the UNODC. It further approves, based on a proposal of the executive director, the budget of the United Nations International Drug Control Programme, administered by the UNODC. The CND, together with the Commission on Crime Prevention and Criminal Justice, is the governing body of the UNODC.
Шешім қабылдау тәртібі
CND – жеке тұлғалардан гөрі егемен мемлекеттерден құралған үкіметаралық орган. Шешімдер мен қарарлар ЭКОСОК-тың функционалдық комиссияларының процедуралық ережелеріне сәйкес қабылданады. Процедуралық ережелерге қарамастан, Комиссия шешімдерді көбінесе "Вена рухы" бойынша қабылдайды, бұл рухты БҰҰҚК-нің бұрынғы атқарушы директоры Юрий Федотов "барлық мүдделі тараптардың тіпті ең қиын мәселелерді бірлесіп шешуге деген құлшынысы мен берілгендігі" деп сипаттаған. Дегенмен, соңғы жылдары "Вена консенсусы" бірқатар сынға ұшырады. Халықаралық есірткіге қарсы конвенцияларға сәйкес кестелеу шешімдері 1961, 1971 және 1988 жылдарғы конвенциялардың процедуралық ережелерімен реттеледі, себебі олар lex specialis доктринасына сәйкес басымдыққа ие. Бірақ, CND кейде ЭКОСОК-тың процедуралық ережелерін де, шарттарға негізделген талаптарды да елемейді, мысалы, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) марихуана және марихуанаға байланысты заттар бойынша ұсынымдарын қарастырған кезде. Сондай-ақ, CND азаматтық қоғамның мүдделі тараптарын, әсіресе үкіметтік емес ұйымдарды, ғалымдарды және зардап шеккен топтарды өкілдік етуге мүмкіндік бермейтіні үшін де сынға ұшырайды.
The CND is an intergovernmental body made up of sovereign states rather than individuals. Decisions and resolutions are taken following the Rules of Procedure of the Functional Commissions of ECOSOC. Notwithstanding the rules of procedure, the Commission usually adopts decisions by consensus in the "Vienna spirit" that has been described by Yuri Fedotov (former UNODC Executive Director) as: "the willingness and dedication of all concerned to pull together to find joint solutions, even on the most difficult topics". The "Vienna Consensus" has however been the focus of a number of criticisms in recent years. Scheduling decisions under the international drug control conventions are governed by the rules of procedure contained in the 1961, 1971, and 1988 Conventions respectively, as they supersede following the lex specialis doctrine Nonetheless, the CND sometimes disregards both ECOSOC rules of procedure and treaty based requirements, as was the case during the considerations of WHO recommendations on cannabis and cannabis related substances. The CND is also criticized for leaving little room to the representation of civil society stakeholders, in particular NGOs, academics, and affected populations.