Кіріспе

Селенметионин (SeMet) – табиғи түрде кездесетін аминқышқыл. L-селенметионин энантиомері – бразилия жаңғағында, дәнді дақылдарда, сояда және шабынды дақылдарда табылған селеннің басты түрі, ал Se-метилселеноцистеин немесе оның γ-глутамил туындысы – Astragalus, Allium және Brassica түрлерінде кездесетін селеннің басты түрі. In vivo селенметионин метионин орнына кездейсоқ енгізіледі. Селенметионин оңай тотығады. Селенметиониннің антиоксиданттық әрекеті реакциялық оттегі түлерін жою қабілетімен байланысты. Селен және метионин көптеген организмдерде, адамдарды қоса алғанда, маңызды эндогенді антиоксидант болып табылатын глутатионның түзілуі мен қайта өңделуіне жеке рөл атқарады.

Химиялық алмастыру мәселелері

Селен мен күкірт – көптеген химиялық қасиеттері ортақ халкогендер, сондықтан метионинді селенометионинмен алмастыру ақуыздың құрылымы мен функциясына шектеулі әсер етуі мүмкін. Дегенмен, селенометионинді ірі қара малдың, құстардың және балықтардың тіндеріне және кератинге енгізу сілтілік ауруға алып келеді. Сілтілік ауру – бұл әлсіреу, түктердің түсіп қалуы, епсіздену және қанатын (немесе тырнақты) түсіру, тіршілік күшінің төмендеуі және ұзын сүйектердің буындарының эрозиясымен сипатталатын жағдай. Метиониннің орнына селенометиониннің ақуыздарға енгізілуі, бір немесе көп толқынды аномальды дифракция (SAD немесе MAD) арқылы рентгендік кристаллография көмегімен ақуыздардың құрылымын анықтауға көмектеседі. Селен сияқты ауыр атомдардың енгізілуі рентгендік кристаллографиядағы фаза мәселесін шешуге мүмкіндік береді.

Тамақпен қабылдау

Селенметионинді диеталық қосымша ретінде оңай алуға болады. Диетологтардың пікірінше, селенметионин – селеннің органикалық түрі болғандықтан, селенитке қарағанда адам организміне сіңуі оңай. Клиникалық сынақтарда селенметионин селенитке қарағанда 19%-ға жақсы сіңірілетіні анықталды.