Кіріспе

Фредерик Джордж Крид (6 қазан 1871 жыл - 11 желтоқсан 1957 жыл) – канадалық өнертапқыш, ересек өмірінің көп бөлігін Ұлыбританияда өткізген. Ол телекоммуникация саласында жұмыс істеді және телепринтерді дамытудағы маңызды тұлға ретінде танылды. Сонымен қатар, ол SWATH типті кемелерді әзірлеуде де бастапқы қадамдар жасады.

Ерте өмір

Крид Жаңа Шотландияның Милл Виллидж ауылында дүниеге келді және 15 жасында Western Union компаниясының Кансо қаласындағы хабаршысы болып жұмысқа орналасып, өзіне-өзі кабельдік және құрлықтық телеграфты үйренді. Одан кейін ол Перу және Чилидегі Орталық және Оңтүстік Америка телеграф және кабель компаниясында жұмыс істеді.

Телепринтер

Чилидің Икике қаласындағы компания кеңсесінде жұмыс істей келе, ол қолмен басқарылатын Морзе кілттері мен Уитстон лента перфораторларын пайдаланудан жалықты және операторға қағаз лентаға Морзе код сигналдарын тиісті таңба пернесін басу арқылы перфорациялауға мүмкіндік беретін, теріскей машинасы сияқты құрылмын ойлап табуға келді. Крид жұмысынан кетіп, Шотландияның Глазго қаласына көшіп, ескі сарайда жұмыс істей бастады. Sauchiehall Street нарығынан сатып алынған ескі теріскей машинасының көмегімен ол алғашқы перфоратор құрылғысын жасады, ол тесіктерді жасау үшін қысылған ауаны пайдаланды. Ол сондай-ақ реперфораторды (қабылдағыш перфораторды) және принтерді жасады. Реперфоратор келіп түскен Морзе сигналдарын қағаз лентаға түсірді, ал принтер бұл лентаны декодтап, қарапайым қағазға әріптік-сандық таңбаларды шығарды. Осылайша Creed жоғары жылдамдықты автоматты баспа жүйесінің бастауы болды. Лорд Кельвин "Бұл идеяның болашағы жоқ" десе де, Крид 1902 жылы Британдық пошта басқармасынан 12 машинаға тапсырыс алды. 1904 жылы Глазгода шағын фабрика ашты. Екі жылдан кейін "Глазго Геральд" газеті Creed жүйесін қабылдады, ол бәсекелес Морзе аппаратынан үш есе жылдам дей отырып мәлімдеді. 1909 жылы Лондонның Пошта бас кеңсесіне жақын болу үшін Крид 6 механиктерімен бірге Кройдонға көшіп барды. Даниялық телеграф инженері Харальд Биллемен бірге жұмыс істеп, 1912 жылы Creed, Bille & Company Ltd. компаниясын құрды, Билле басқарушы директор болды. 1916 жылы теміржол апатында қайтыс болғаннан кейін, оның есімі компания атауынан алынып тасталды және ол жай ғана Creed & Company аталды. Creed жүйесі сол жылы Daily Mail газетінің Лондоннан Манчестерге газетінің толық мазмұнын күнделікті жіберу үшін пайдаланғанда үлкен дамуға ие болды. 1913 жылы Кройдон зауыты мен Кридтің үйі арасында радио арқылы жоғары жылдамдықты телеграфия бойынша алғашқы тәжірибелер жасалды. Алайда, 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, компанияның қызметі әскери жабдықтарға ауысты. 1915 жылы өндіріс үздіксіз кеңейе бергендіктен, компания өзінің бастапқы үй-жайларын жеткіліксіз деп тапты және Шығыс Кройдонға көшіп барды. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыстың көп бөлігін жоғары сапалы құралдарды өндіруге жұмсады, олардың өндіріс қуаты Ұлыбританияда өте шектеулі болды. Өндірілген заттардың ішінде күшейткіштер, ұшқындық генераторлар, ұшақ компастары, жоғары кернеулі генераторлар, бомба тастау құрылғылары, артиллериялық снарядтар мен бомбаларға арналған детонаторлар бар еді. Соғыстан кейін, 1920 жылы Пресс Ассоциациясы бірнеше жүз Creed телепринтерлерін пайдалана отырып, Ұлыбританиядағы барлық күнделікті таңғы газеттерге қызмет ететін жеке жаңалықтар желісін құрды және көптеген жылдар бойы әлемдегі ең ірі жеке телепринтер желісі болды. Австралия, Дания, Үндістан, Оңтүстік Африка және Швециядағы басқа компаниялар да осы үрдіске қосылды. 1924 жылы Creed өздерінің Model 1P моделімен телепринтер саласына енді, ол көп ұзамай жақсартылған Model 2P моделімен ауыстырылды. 1925 жылы Creed Дональд Мюррейдің Мюррей кодын, рационалдауға ұшыраған Бодо кодын алды және ол 1927 жылғы олардың жаңа 3-ші модельді таспалы телепринтерінде қолданылды. Бұл машина қабылданған хабарламаларды желімделген қағаз лентасына минутына 65 сөз жылдамдығымен тікелей басып шығарды және Creed-тен жаппай өндіріске енгізілген алғашқы біріктірілген бастау-тоқтату жіберуші-қабылдаушы телепринтер болды.

Кейінгі жобалар

1928 жылдың шілдесінде Creed & Company IT&T компаниясының құрамына енді, ал Creed 1930 жылы зейнетке шығып, басқа, аздау табыс әкелген жобаларға көшті, оның ішінде 1919 жылы патенттелген Атлант мұхитының ортасындағы "Теңіз аэродромы" және батып кетпейтін қайық. Ол 1938 жылға дейін SWATH (кіші су беті ауданы екі корпустық) технологиясын ойлап тапты, оны британдық Әскери-теңіз министрлігіне ұсынды және 1946 жылы британдық патент алды. Ол бұл технология коммерциялық дамуға қол жеткізбей қайтыс болды, алғашқы кеме 1968 жылы Нидерландыда суға түсірілді.

Өлім

Крид 1957 жылы Кройдон қаласындағы үйінде 86 жасында дүние салды.

Еске алу

Кридтің 20-шы үй нөміріндегі Оутрам-роуд көшесіндегі, Аддискомб, Шығыс Кройдон жеріндегі үйі, Англия мұрасының естелік көк тақтасымен белгіленген, ал үйдің алдыңғы қабырғасында Кред компаниясының тасқа қашалған логотипі орналасқан. CCGS Frederick G. Creed, SWATH типіндегі кеме, оның құрметіне аталған.

Отбасы

Кридтің алғашқы әйелі Шотландияда туған Джейн "Дженни" Рассел (1868/9–1945) болды, ол Чилиде кездесіп, 1896 жылы үйленді. Ол 4 бала туғаннан кейін 1945 жылы қайтыс болды. 1947 жылы, 75 жасында, ол екінші әйелі Валерия Леопольддина Гизелла Лейтонға (1906–1994), туған аты Францки, үйленді. Оның бірінші некеден туған ұлдарының бірі, Гавин Л. Крид, шағын ақын болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, Канада Корольдік әуе күшінде қызмет еткенде, Гавин Крид 1942 жылы "Азаттық үшін" атты өлеңдер жинағын жариялады.