Кіріспе

Комодор Джон Даунс (23 желтоқсан 1784 – 11 тамыз 1854) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицері, қызметі 19 ғасырдың бірінші жартысын қамтыды.

Ерте өмір

Джон Даунз 1784 жылдың 23 желтоқсанында Массачусетс штатының Кантон қаласында туған.

Барбария соғыстары

1800 жылдың 9 қыркүйегінен бастап қатардағы теңізші міндетін атқарды және 1802 жылдың 1 маусымында міндетті офицер болып тағайындалды. Ол 1804 жылы Бірінші Барбария соғысында "Конгресс" фрегатында ерекше көзге түсті, ал "Нью-Йорк" фрегатындағы қатардағы теңізші болып, Триполилік феллюкаларға қайықпен шабуыл жасағанда тағы да өзгелерден басымдық танытты.

1812 жылғы соғыс

1807 жылдың наурыз айында ол лейтенант болып тағайындалды және 1812 жылғы соғыста Тынық мұхитындағы саяхаты кезінде капитан Дэвид Портердің «Эссекс» кемесіндегі бас офицері болып қызмет етті. Джеймс аралы маңындағы шайқаста Даунз үш британдық кит аулаушы кемесін қолға түсіргенде «Джорджиана» шлюпінің командирі болды. Ол сондай-ақ Чарльз аралы маңындағы шайқасқа қатысты, содан кейін Тынық мұхитындағы Американың алғашқы әскери базасын салуға көмектесу үшін Нуку-Хиваға аттанды. «Эссекс» кемесінің көптеген жеңістерінің ішінде «Атлантик» кит кемесі де болды, «капитан Портер оны крейсер ретінде жабдықтады және жиырма зеңбірегі бар соғыс шлюпі деп жіктеді, оған «Эссекс-Жүніор» деп ат қойды және лейтенант Даунзды командир етіп тағайындады, ол «Эссекс» кемесі қолға түскенше және «Эссекс-Жүніор» кемесі 1814 жылдың 28 наурызында келісім кемесіне айналғанша осы лауазымда қалды». Даунз 1813 жылы мастер-комендант болып тағайындалды, ал екі жылдан кейін Стивен Декатурдың Алжирге қарсы жұмыс істеген эскадрильясында бригке басшылық етті. 1815 жылдың 17 маусымында ол Декатурдың эскадрильясымен бірлесіп алжирлік фрегат «Машуданы» басып алды. Екі күннен кейін «Эпервье» және эскадрильяның үш кішкентай кемесі Пайос мүйісінің жанында жиырма екі зеңбірегі мен 180 сарбазы бар «Эстедио» атты алжирлік бригті басып алды. Алжирмен бейбіт келісімге қол жеткізгеннен кейін Декатур Даунсты өзінің «Герриер» кемесіне ауыстырды. Даунз сондай-ақ «Онтарио» және «Тәуелсіздік» кемелерінде де қызмет етті. 1817 жылдың наурыз айында капитан болды.

Оңтүстік Америка турнесі

1818 жылы Даунз «Македония» кемесіне қолбасшылықты қабылдап, Америкадан Оңтүстік Америкаға және одан әрі үш жылдық күш көрсету сапарына шықты. Осы сапарда ол кемені жеке баюы үшін пайдалануға шешім қабылдады және оны банктік кемеге айналдырып, жекешелерге, қарақшыларға және басқаларға қорғау, өткізу және банктік қызметтер көрсетті. Ол жеке пайдалану үшін үлкен сомада ақша алды. Сапары барысында ол кем дегенде 2,6 миллион сом ақшаны иеленді. Ол өзінің серіктестерін ашуға жеткізді, оларды нашар жағдайда ақша санаумен ұстап тұрды, сондықтан оның бір мичманы, Уильям Роджерс, осы үш жылдық сапардан кейін Теңіз күштерінен кетіп қалды. Ол «Мен осы адамның Теңіз күштеріне кірген мақсатымды орындай алмадым. Елімге қызмет ете алмадым, тек капитан Даунздың қаржылық мүддесі үшін қызмет етуге мәжбүр болдым» деді. Капитан Даунз кемеде тым көп ақша болғандықтан, лорд Кокрейнге «Македонияның» Кокрейннің блокадасынан өтуіне рұқсат беру үшін пара берді.

Жерорта теңізінің эскадрильясы

Даунз Жерорта теңізі эскадрильясының коммодулы болды, ал 1828 жылдан 1829 жылға дейін Жерорта теңізіндегі «Ява» кемесіне қолбасшылық етті. Бірақ капитан төрт адаммен бірге жағада болған. Ол кемеге қайтып келді, қашып кетіп, жағалауда сауда жасап жүрген басқа американдық кемелерден көмек алды. Олар Салемге оралды, ол кезде Американың Шығыспен саудасының көп бөлігі сол қалада шоғырланған еді, сондай-ақ жергілікті басшы өз портындағы шабуыл туралы ешқандай хабардың болмағанын мәлімдеді. Одан кейін кеме Жер шарын айналып өту үшін саяхат жасады. Бұл кемеде бірінші рет Гавай аралдарының патшасы мен патшайымы болды. Даунстың теңіздегі қызметі осы саяхатпен аяқталды.

Кейінгі өмірі

Үйге оралғанда Даунз өзінің қатал әрекеттері үшін ауыр сынға ұшырады, бірақ Джексон оны қолдап, бұл шайқас болашақ агрессияны тоқтатуға себеп болады деді. Дегенмен, бұл әрекет толыққанды сәтті болмады – 1838 жылдың тамызында тағы бір американдық сауда кемесі, "Эклипс", 24 малайлықтың кемеге көтерілуіне рұқсат берілгеннен кейін шабуылға ұшырады.

Мұра

АҚШ Әскери-теңіз күштерінде үш кеме оның құрметіне USS Downes деп аталды. Эквадордың Галапагос архипелагындағы Генвеза аралы сондай-ақ "Мұнара аралы" деп те белгілі, бұл Даунз фамилиясының бұрмалануының нәтижесі деп саналады. Даунз 1813 жылы аралдың координаттарын тіркеді, ал 1815 жылы "Доуэрс аралы" деген атау пайда болды, бәлкім, Даунзға қатысты жазылу қатесінен туған болар, және "Доуэрс", "Доуэрс" және "Тауэрситтен" өскен соң, 1841 жылы британдық адмиралтейство картасында "Мұнара" деп жазылды.