Герберт Хаслер: Королевский морской пехотинец және теңізші шебері

Кіріспе

Герберт Джордж "Блонди" Хаслер, Корольдік теңіз жауынгерлері офицері (27 ақпан 1914 – 5 мамыр 1987) Корольдік теңіз жауынгерлерінде полковник-лейтенант болды. Теңіз жауынгерлеріне қабылданғаннан кейін көп ұзамай ол әдемі сары шашты мұрт өсірді, содан кейін "Блонди" деген лақап атын алды. 1942 жылдың желтоқсан айында Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Хаслер Бордодағы Орталық державалардың кемелеріне қарсы шағын коммандолық рейдке жетекшілік етті. Ол соғыстан кейін Арнайы қайық қызметінің құрылуына әкелген көптеген идеялардың авторы болды. Соғыстан кейін ол танымал яхтсменге айналды, әсіресе жалғыз бағытта жүзу спортын дамытуға үлкен үлес қосты.

Ерте өмір

Хаслер 1914 жылғы 27 ақпанда Дублинде дүниеге келді. Ол лейтенант Артур Томас Хаслердің (Royal Army Medical Corps quartermaster) және оның әйелі Энни Георгинаның (қызметтес аты – Эндрюс) кіші ұлы еді. Оның әкесі 1917 жылғы 4 мамырда "Трансильвания" әскери кемесі торпедаға түскеннен кейін қайтыс болды. Хаслер Веллингтон колледжіне жіберілді, онда ол белсенді түрде спортпен айналысты. 1932 жылғы 1 қыркүйекте Корольдік теңіз жаяу әскеріне офицер болып қабылданып, қызметке кірді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1940 жылы Хаслер Скапа-Флоуда флот десант офицері қызметін атқарды, содан кейін Норвегия науқанында Француз шетел легионын қолдау үшін Нарвикке жіберілді. Осы қызметтері үшін ол Британ империясы орденінің офицері (OBE) атағымен марапатталды, хабарламаларда есімі айтылды және француздық «Круа-де-Герр» орденімен құрметтелді. 1942 жылы 28 жасында майор Хаслер «Франктон» операциясын жоспарлап, жеке басқарды, және осыған байланысты «Ерен еңбегі үшін» орденімен (DSO) марапатталды. Ол сондай-ақ «Виктория крестіне» ұсынылды, бірақ оның іс-қимылдары сол орденге қойылатын «жауға тікелей қарсы тұру» талабына сай келмегендіктен, оған ие бола алмады. Бұл құншылдық операцияның соғысқа тигізген әсері туралы әртүрлі пікірлер бар, бірақ қатысушылардың батылдығы мен кәсібилігіне күмән жоқ. Герберт Хаслердің «Франктон» операциясындағы еңбегін құрметтеу үшін Ұлыбританиядағы каяк марафоны жарыс сериясы «Хаслер сериясы» деп аталады.

Желкендеу

Хаслер жалғыз қолмен жүзудің әкесі ретінде танымал, себебі ол яхталар үшін алғашқы практикалық автопилотты ойлап тапты: көптеген желкенді кемелер әлі күнге дейін Хаслердің жұмысына негізделген жүйелерді пайдаланады. 1947 жылы ол Royal Ocean Racing Club Dinard Race – Cowes to Dinard жарысына қатысып, Tre sang яхтасында жүзіп, өз классындағы чемпион атанды. 1960 жылы Хаслер Плимуттан Нью-Йоркке дейінгі алғашқы Observer Single handed Transatlantic Race (OSTAR) жарысына қатысты. Бұл жарыстың бастамашысы Хаслер болғандықтан, аңыз бойынша айтылғандай, сэр Фрэнсис Чичестердің қатысқан бес бәсекелестің төртіншісі болғанымен, жарыста "жарты тәж" тігіліп көрмеген. Жарысқа қатысуға ниет білдірген елу теңізшінің тек бесеуі ғана стартқа шықты. Хаслер өзі жарыстағы ең кішкентай қайықтың бірімен, ауыр модификацияланған Nordic Folkboat Jester қайығымен жүзіп, Чичестердің әлдеқайда үлкен Gipsy Moth III қайығынан 48 күнде екінші орын алды. Jester қайығы Хаслердің автопилот жүйесімен жабдықталған. Дэвид Льюис Лоран Джайлздың дизайны бойынша жасалған Cardinal Vertue қайығымен үшінші орынға ие болды; сонымен қатар "Кеме батысқа қарай жүзіп кетпейтін" кітабына назар аударыңыз. Хаслер бірінші трансатлантикалық жарыстан бірнеше жыл бұрын Jester қайығын жасатқанда, стандартты корпусқа толық жабық палуба, ал кабина үстінде екі дөңгелек люк орнатуды талап еткен. Ол қайықты өздігінен басқару жүйесін жетілдіру үшін жүзетін зертхана ретінде пайдаланды, сондай-ақ жалғыз қолмен жүзу кезінде дәстүрлі желкенді басқаруға қажетті физикалық күш-жігер мен қауіпті палубалық жұмыстарды болдырмау үшін қытай стиліндегі джонк желкенін батыс яхтасында қолдануды алғаш рет енгізді. Джонк желкені барлық желкенді басқаруды орталық басқару люгінен қауіпсіз түрде жүргізуге мүмкіндік берді, ал Хаслер Jester қайығымен Атлантиканы кабинадан шықпай-ақ кесіп өте алатынын мәлімдеді. Хаслер мен Jester 1964 жылы OSTAR жарысына қайта қатысып, 37 күн 22 сағатта бесінші орын алды. Оралғаннан кейін, жарыстың коммерциялық сипатқа ие болуына және демеушілік арқасында яхталардың көлемінің, күрделілігінің және қымбаттылығының артуына көңілі толмаған Хаслер Jester қайығын Майк Ричиге сатты. Ричи 1988 жылы OSTAR кезінде Атлантикадағы дауылда қайық жоғалып кеткенге дейін жарысқа қатысуын жалғастырды.

Hasler is known as the father of single handed sailing, owing to his invention of the first practical self steering gear for yachts: many sailing vessels continue to rely on systems substantially based on Hasler's work. In 1947 he took part in the Royal Ocean Racing Club Dinard Race – Cowes to Dinard, sailing the yacht Tre sang, winning his class championship. In 1960, Hasler competed in the first Observer Single handed Transatlantic Race (OSTAR), from Plymouth to New York. The race, originated solely by Hasler, did not include any "half a crown" bet as the myth suggests with Sir Francis Chichester the fourth of the five competitors to enter the race. Of the fifty yachtsmen who sent letters of intent to compete, only five eventually started. Hasler himself sailed one of the smallest boats in the race, his heavily modified Nordic Folkboat Jester, and finished second in 48 days to Chichester's much larger Gipsy Moth III. Jester was equipped with Hasler's self steering system. David Lewis sailed Cardinal Vertue – a design of Laurent Giles – to the third place; see also the book: The Ship Would Not Travel Due West. Hasler had Jester built some years prior to the first trans Atlantic race, specifying that a fully enclosed deck, with two circular hatches in the cabin top rather than a conventional cockpit, be built on the standard hull. He used the boat as a floating laboratory to develop his self steering system, and also pioneered the use of a Chinese style junk rig on a western yacht, to avoid the physical effort and potentially dangerous deck work, required to handle a conventional rig single handed. The junk rig allowed all sail handling to be done from the safety of the central control hatch, and Hasler claimed he could sail Jester across the Atlantic without ever leaving the cabin. Hasler and Jester returned for the 1964 OSTAR, finishing fifth in 37 days, 22 hours. On his return Hasler, who was becoming disenchanted with what he perceived as the race's commercialisation, and the increasing size, complexity and expense of the yachts brought about by sponsorship, sold Jester to Mike Richey. Richey continued to race the boat until she was lost in an Atlantic storm during the 1988 OSTAR.