Кіріспе

Шато Сенту Францияның оңтүстік-батысындағы Жиронде департаментіне қарасты Табанак қаласында орналасқан шато. Ол 16 ғасырда салынған, бірақ 17, 18 және 19 ғасырларда қайта жаңартылған.

Тарих

Қазір ол gîtes-ке айналдырылды, бірақ оның тарихы кем дегенде 1650 жылға дейін (Бордоның мұрағаттарында құжатталғандай) иесі месье Жан де Сенту болған кезде басталуы мүмкін. 1740 жылы сол кездегі иесі, Бордо Парламентінің министрі барон де Гаск, шатоны кемеге жабдықтар жеткізетін Жан Летелье мырзаға сатты, ол өзінің шараптары мен тауарларын Бордодағы Фарін ұн көшесіндегі резиденциясынан кемежайға жеткізді. Шато Сенту қосылғаннан кейін, месье Летельенің меншігі 3 шаршы километрден астам орман, егістік және жүзімдіктерді қамтыды, олардың бір бөлігі қазіргі Бордоның оң жағалауындағы «Бастидада» орналасқан. М. Летелье Еуропа, Африка және Америка арасындағы үшбұрыш саудасымен де айналысты. Оның ұрпақтары, Б. және Р. Летелье, кейін Лавиль де Лакомб отбасы, шатоның иелері болды. 19 ғасырда Эжен Фишо мырза, Алин Лавиль де Лакомбқа үйлену арқылы, флоттың гидрографиялық инженеры және Франция Ғылым академиясының мүшесі, Сенту шатосының иесі болды. М. Фишо, басқа жетістіктерімен қатар, Индоқытай жағалауының картасын жасады. Шато Сенту 1972 жылғы соңғы ресми жиынға дейін шарап өндірді. Жүзімдіктің құлдырауына екі себеп бар. Біріншіден, екінші дүниежүзілік соғыстан кейін шарап бизнесі, әсіресе ақ шарап өндірісі, қатты зардап шекті. Екіншіден, Фишо отбасы шатоны тек жазғы резиденция ретінде пайдаланды, жылдың қалған уақытын Парижде өткізді. Осының салдарынан, мүлік біртіндеп күйреуге ұшырады. Әсіресе, үнемі күтімді қажет ететін шатырлар ақаулы болып, сәуірлердің шіруіне және көптеген шатырлардың құлауына әкелді. Шындығында, 1864 жылдан бері ешқандай күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілмеген. Мұрагерлік құқықтарды реттейтін француз заңдарына байланысты, шато 1973 жылы сот шешімімен бар болғаны 170 000 франкқа сатылды. Жаңа иелері, Гугнон мырза мен оның ұлы, мұражайда үйлер салуды жоспарлады. Алайда, Табанак мэрі, зейнеткер шыны суретшісі және гравер, силикозға шалдыққандықтан, шатоның ерекшелігін сақтау үшін жобаға қарсы тұрды. Жеті жылдан кейін, 1980 жылы Гугнон мырзалар мүлікті Пелтье отбасына сатты. Содан бері Пелтьелер мұражайды оның ерекше сипатын сақтай отырып, мұқият қалпына келтірді.

Сәулет

Шатоның әртүрлі сәулеттік стильдері жылдар өте оның сәні мен ерекше тартымдылығын арттыра түседі. Генуялық қойма мен ауладағы тосканалық бағаналары итальяндық әуес сезімін тудырады. Ішкі ауланың патиосы испан стилінде, ал бас үйден епископтың жатын бөлмесіне апаратын терезелер маврлық "Египетке оралу" (1813) стилінде жасалған. Бас үйдің терезелері бастапқыда аркалы болған. Олар көп бұрын кірпішпен қаланып, XVIII ғасырда үлкен тіктөртбұрышты терезелермен ауыстырылған. Дегенмен, кітапханада әлі де түпнұсқалық арканың бір мысалын көруге болады, бірақ тек іштен ғана! Бас үйдің екі жағында биік, төртбұрышты мұнаралар орналасқан, олардың үстіне балюстрадалар қойылған. Үйдің алдындағы терраса Шато Лакоссадтан сот ісін аяқтау үшін сыйлық ретінде берілген тас балюстрадамен әсемделген. Кіреберіс қақпасының жанында орналасқан, пешінің үстінде шифермен жабылған мұнарасы бар нан пісіру орнында 1948 жылдан бастап, 94 жасқа дейін Файшо ханым тұрған. Бұл сатысты Лангоранның ағаш шебері, футболшы Ален Жиресстің әкесі Жиресс мырза салған. Ол 1936 жылдан бері сақталған ағаштарды ескі шарап сығу машинасынан пайдаланған, ол темір мен цементтен жасалған "жаңа" шарап сығу машинасымен ауыстырылған. Капелланың ішкі қабырғалары бастапқыда әкпен қапталып, қызыл саз және охрамен боялған. 1864 жылы оның биіктігі арттырылып, бағаналар қосылып, Гастон Кудрей мырза еменнен жасалған панельді бояған. Шарап шайнауға арналған бөшкелер сақталатын қойма – Бордоның XVIII ғасырлық сәулет стилінің көрнекті үлгісі, төрт жақты еңіс шифер шатыры және екі үшбұрышты қақпақтары бар. 1970 жылдары күтімсіздіктен шатыры құлап кеткен. 1981 жылы шарап сығу машинасы мен емен бөшкелері сақталған көршілес қоймалар да осы тағдырға ұшырады. Алайда, шарап сығу машинасы әлі де гүлбақта ашық ауада тұр. Суретші және шыны өнер шебері Лиезер мырза 1864 жылы капеллаға шыны терезелер жасаған. Дауылдар мен балалардың салдарынан зардап шеккен олар 1985 жылы тәжірибелі шыны өнер шебері Мюриэль Гупильдің күшімен қайта жаңартылды. Еденнің екі жағына Жирондадан әкелінген плиткалар төселген, ал ортасы қара, жасыл және қызыл қызыл гипстен жасалған әсемдіктермен безендірілген. Жаңа шатырлар енді кең аркалы карошка үйін, қора мен сабан қоймасын (бассейнге ең жақын ғимараттар қатарын) жабады. Ескі шатыр мен қабырғалар тозығы жетіп, астындағы тот басқан кареталардың үстіне құлап, оларды жөндеуге келмейтіндей етіп бұзды. Ағаш бақта, жартастың үстінде, аркамен қоршалған Құдай ананың мүсіні тұр. Фишо мырзаның ұрпақтарының айтуынша, ағаш бақты 17 ғасырда "француз бағы" деп аталатын атақты ландшафт сәулетшісі Ле Нотр жобалаған.