Кіріспе

Уильям Болл Провайн (19 ақпан 1942 – 1 қыркүйек 2015) – американдық ғылым тарихшысы, сондай-ақ эволюциялық биология және популяциялық генетика саласындағы маман. Ол Корнелл университетінің Эндрю Х. және Джеймс С. Тиш есімдерімен аталатын көрнекті профессоры және Тарих, Ғылым және Технология зерттеулері, Экология және Эволюциялық Биология кафедраларында профессор болған.

Өмірбаян

Провайн Теннесси штатында дүниеге келген. Ол 1962 жылы математикадан бакалавр, 1965 жылы магистр, ал 1970 жылы Чикаго университетінен ғылым тарихы бойынша докторлық диссертациясын қорғаған. 1969 жылы Корнелл университетінің профессорлық құрамына қабылданды. 1995 жылы ми ісігі салдарынан ұстамаға түсті. Провайн 2015 жылдың 1 қыркүйегінде ісіктің асқынуларынан көз жұмды.

Теориялық популяциялық генетика тарихы

Провиннің Ph.D. диссертациясы, кейіннен кітап ретінде жарық көрген, биостатистика мен мендельдік мектептері арасындағы қақтығыстарда теориялық популяциялық генетиканың алғашқы пайда болуын көрсетеді. Ол Сеуолл Райттың өмірбаянында теориялық популяциялық генетиканың кейінгі дамуын жазды, Райт әлі тірі болғандықтан және сұхбат беруге қолжетімді болды. Бұл кітапта Провайн Райтты адаптивті ландшафттың үш түрлі түсінігін шатастырғаны үшін сынады: генотип – фитнес ландшафты, аллель жиілігі – фитнес ландшафты және фенотип – фитнес ландшафты. Кейіннен Провайн Райттың генетикалық дрейф туралы пікірлеріне қарсы болды, байқалған әсерлерді инбридингтің салдары және байланысты локустардағы таңдаудың нәтижесі деп есептеді. Джон Гиллеспи Провайнға генетикалық дрейфке балама ретінде "генетикалық жоба" немесе автостоп тақырыбына қызығушылығын оятуда көмектескенін айтады. Провайн кейіннен генетикалық дрейфті сынап, кітап жариялады. Провайн қазіргі эволюциялық синтезде математиканың маңызды рөлін қорғады.

Білім беру реформасы

1970 жылы Провайн Корнелл университетінің Рисли тұрғын колледжін құруда маңызды рөл атқарды. Ол колледжде тұратын алғашқы оқытушы болды.

Философия

Провайн – философ, атеист және интеллектуалды дизайнды сынаған адам. Ол теист философтар мен ғалымдармен Құдайдың бар екендігі және интеллектуалды дизайнның мүмкіндігі туралы пікір таластырды. Ол интеллектуалды дизайн қозғалысының негізін қалаушы Филипп Джонсонмен дебаттасты, және олар достық қарым-қатынаста болды. Провайн өз эволюциялық биология курсын Джонсонның "Дарвин сотта" кітабын оқытудан бастағанын айтты. Провайн детерминист болды, себебі ол адамдардың ерік бостандығын пайдалану идеясын қабылдамады. Провайн Құдайдың бар екенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ, өлімнен кейінгі өмір жоқ, моральдық дұрыс-бұрыстың абсолютті негізі жоқ, сондай-ақ өмірдің түпкілікті мағынасы мен мақсаты жоқ деп мәлімдеді. Бұрын ол досы және зиялы бәсекелесі Джонсон сияқты пресвитериан дінін ұстанған, атеист болғанға дейін олардың көзқарастары ұқсас болғанын айтты.

Танымал мәдениетте

Профессор Провайн Бен Стейннің "Қуылған: Ақылға жол жоқ" фильмінде пайда болды. Провайн Bad Religion тобының мүшесі Грег Граффин жазған диссертацияны жетекшілік етті. Граффин Корнелл университетінде ғылым тарихы бойынша оқыды. Провайн 1982 жылы Стив Левиннің социологиялық диссертациясын да жетекшілік етті.