Кіріспе

Американдық теолог Скотт Уокер Ханн (1957 жылғы 28 қазанда туған) – американдық католик теологы және христиан апологы. Бұрын протестант болған Хан, католик дініне ауысқан пресвитериан пасторы болған. Ханның танымал еңбектерінің ішінде «Рим – тәтті үйім» және «Қошқардың кешкі асы: Жердегі жұмақтай масса» кітаптары бар. Оның лекциялары Lighthouse Catholic Media арқылы көптеген аудиожазбалар түрінде таратылды. Хан апостолдық дәуірдегі ерте христиандық тарихты зерттеуімен және ерте шіркеу әкелеріне қатысты түрлі теориялық жұмыстарымен белгілі. Қазіргі уақытта Хан Стеубенвиллдегі Францискан университетінде (Католик университеті, Огайо штаты) оқытады. Сондай-ақ, ол Колумбустағы (Огайо штаты) Иосифин атындағы Папалық колледжінде дәріс берген. Хан Кимберли Ханға үйленген, ол олардың католиктік миссиясы – Киелі кітаптық теология орталығы Сент-Полді басқарады.

Білім

Хан 1979 жылы Пенсильвания штатындағы Гроув Сити колледжін теология, философия және экономика мамандықтары бойынша үздік дипломмен (magna cum laude) бітірді. 1982 жылы ол Гордон–Конвелл діни семинариясынан summa cum laude дәрежесін алды. 1995 жылдың мамыр айында Маркет университетінен (Фи Бета Каппа) жүйелі теология бойынша докторлық дәрежесін (Ph. D.) қорғады. Ханның диссертациясы "Келісім арқылы туыстық: Ескі және Жаңа өсиеттердегі келісім түрлері мен мәтіндерінің библиялық-теологиялық талдауы" деп аталады. Оның бір нұсқасы 2009 жылы Йель университетінің баспасынан "Келісім бойынша туыстық: Құдайдың құтқару уәделерінің орындалуына канондық көзқарас" деген атпен жарияланды. Гарвард профессоры Джон Д. Левенсон оны "білімді және жақсы жазылған еңбек, христиан Библиясының екі өсиетін байланыстыратын келісімнің маңызды тақырыбын ашады" деп сипаттады.

Католик дінін қабылдауы

Гордон–Конвелл діни семинариясында білім алғаннан кейін, Хан Вирджиния штатындағы Ферфакс қаласындағы Тринити пресвитериан шіркеуінің пасторы болды. Осы уақыттан бері ол институттарда, семинарияларда және университеттерде түрлі лауазымдарда қызмет етті. Жастығында Хан католик шіркеуінің жаңылысқандығына сенген және бірнеше католиктерді таза христиандыққа өткізумен мақтанған. Оның дінге қайта оралуы әйелімен бірге контрацепцияның Құдай заңына қайшы екеніне көз жеткізген кезде басталды. Ол католик шіркеуінің контрацепцияны тыйым салатын ежелгі үйретімді сақтап қалғанына алаңдады, ал протестанттар оны 20 ғасырдың басында, мысалы, 1930 жылғы Лэмбет конференциясында тастап кеткен. Хан құтқарылу, сенім, ізгі амалдар, сондай-ақ протестанттық «sola scriptura» доктринасымен байланысты әртүрлі мәселелерді зерттеуді жалғастырды. Оның «Рим – үйім» атты кітабында, дінін өзгерткен маңызды фактор – Киелі кітаптың кілті деп есептеген келісімді зерттеуі екені айтылған. Бұл – адамдарды туысқандық байланысқа әкелген қасиетті туыстық. Құдай бірнеше келісім жасады, ал Иса Мәсіх құрған жаңа келісім – бүкіл әлемдік отбасы құруға мүмкіндік береді. Ол Иса мен апостолдардың құтқарылу ісін сипаттау үшін отбасылық тілді қолданғанына сенеді: Құдай – Әке, Мәсіх – Ұл және бауырлардың ағасы, жұмақ – үйлену тойы, шіркеу – Құдайдың жарқыны, христиандар – Құдайдың балалары. Ханның пікірінше, осы жаңа отбасының төбесінде Мәсіх тұр, ал Папа – оның «бас министрі», оған ол патшалық кілттерін берген, және бұл процесс Ескі Келісімде де кездеседі. Хан католик шіркеуінің басшысы «Қасиетті Әке» деп аталатынын, оның Киелі кітапта сипатталған бүкіл әлемдік отбасы екенін және протестанттық «sola fide» және «sola scriptura» доктриналары Киелі кітапта табылмайтындықтан, Киелі кітапқа негізделмегенін айтады. Оның пікірінше, Киелі кітап ізгілік пен ізгі амалдардың құтқаратын сенімге, яғни ақталуға және, демек, құтқарылуға қажетті екенін баса көрсетеді. Сондай-ақ ол 1 Тімотеге 3:15-ті келтіріп, шіркеуді «ақиқаттың тірегі және қорғаны» деп атайды. Хан 1986 жылы Пасхада Висконсин штатының Милуоки қаласында католик дініне ауысты. Оның әйелі айтқандай, ол «кері Лютер» деп аталды. Ханның әйелі Кимберли де сәл кейінірек осындай өзгеріске ұшырады, ол 1990 жылы Пасхада Иллинойс штатының Джолиет қаласында католик шіркеуіне кірді. «Рим – үйім» кітабы олардың бірге дінге қайта оралу процесін сипаттайды. «Жай жұмыс, ерекше рақым» еңбегінде ол Opus Dei-дің оның дінге қайта оралуына тигізген әсері мен Католик шіркеуіндегі оның ерекше шақыруын сезінуі туралы айтады: 1) оның мүшелерінің Киелі кітапқа адалдығы; 2) оның экуменизмі, өйткені Opus Dei католик еместерді серіктес ретінде қабылдаған алғашқы католик мекемесі болды; 3) оның мүшелерінің тура өмірі; 4) олар теологиямен өмір сүрген қарапайым адамдар болды; 5) қасиетті ұмтылыс: «қасиетті еңбек этикасы»; 6) оның сұрақтарына жауап беруде меймандостық танытуы; 7) дұға: «Олар күн сайын тығыз дұға етуге уақыт табады».

Қазіргі жұмыс

Хан Киелі кітап теологиясы орталығының негізін қалады және қазіргі уақытта оның президенті болып табылады. Бұл католиктік коммерциялық емес зерттеу және білім беру институты, католик миряндары арасында Киелі кітапты түсіну деңгейін арттыруға, ал католик дін қызметкерлері арасында Киелі кітапты еркін оқып-үйренуге бағытталған. Оның жобаларының ішінде онлайн және приходтағы Киелі кітапты зерттеулер, кітаптар сериясы, қажыналық сапарлар және «Letter and Spirit» ғылыми журналы бар. Ол сонымен қатар Қолданбалы Киелі кітапты зерттеу институтының негізін қалаушы және директоры. Көпке танымал лектор Хан АҚШ және басқа елдерде католиктік сенімге қатысты теологиялық және библиялық тақырыптар бойынша 800-ден астам дәріс оқыды және «Мәңгілік сөз» телеарнасында (EWTN) жиі пайда болады. Оның дәрістері Lighthouse Catholic Media таратқан көптеген аудиожазбаларда да жарияланды. Ол көптеген кітаптардың авторы (төмендегі тізімді қараңыз) және Игнатий католиктік зерттеу Киелі кітабының тең редакторы. 1990 жылдан бері Хан Стюбенвиллдегі Францискан университетінде оқытады, онда ол Киелі кітап теологиясы және Жаңа Евангелизация кафедрасының меңгерушісі, Майкл Сканлан, TOR атасы. 2004 жылы Пуэрто-Рико Паптық католиктік университеті оған гуманитарлық ғылымдар докторы (honoris causa) дәрежесін берді. 2014 жылы Франциск кардинал Джордж Ханды Чикагодағы Мунделин семинариясында жаңадан құрылған МакЭсси есімді ерекше қонақ профессоры лауазымына тағайындады.

Жеке өмір

Хан Кимберлиге үйленген, және олардың 6 баласы бар. Олардың 21 немересі бар.