Кіріспе

Квакерлік жылдық жиналыстар Evangelical Friends Church International (EFCI) – әлемнің әртүрлі аймақтарында орналасқан квакерлік жылдық жиналыстардың (аймақтық бірлестіктердің) бір тармағы.

Православ достар

Достар діни қоғамы XIX ғасырдың басында түрлі Достар жиналыстарын жекелеген бауырластықтарға бөліп жіберген бірнеше мәселені талқылады. Алғашқы маңызды бөлініс, басқа мәселелермен қатар, Киелі Жазулардың билігіне қатысты болды. "Ортодоксалды квакерлер" Библиялық көздерге басымдық берді, ал "Хиксайт" және оның жақтастары ішкі жарықтың Киелі Жазулардың билігінен гөрі маңыздырақ деп санады. Халықаралық Евангелистік Достар шіркеуі Киелі Жазулардың билігін сақтап қалған ортодоксалды тармақтан өркендеді.

Гурнейлік достар

Келесі маңызды дау православие тармағында бөлінуге алып келді. "Гурнейшіл" достар евангелистік қозғалысқа (сол дәуірдегі басқа протестанттық конфессиялар сияқты) терең ықпал етті, әсіресе Джон Уэслидің ойларына. Джон Уилбур "Уилбуриттер" немесе "Консервативті достар" деп белгілі бір топты жетектеді, олар тынышшылдық көзқарасты қалаған және евангелистік топтың түсінігіндегі Киелі кітаптың қатесіздігін мойындамаған.

Огайодағы жыл сайынғы кездесу

Огайо штатының жыл сайынғы жиналысы бастапқыда Mt. Pleasant, Огайо қаласында орналасқан. Евангелистік ілімдер бойынша болған бөліністен кейін, Огайода екі жылдық жиналыс пайда болды: "Уилбурит" және "Гурнейт". "Гурнейт" тобы 1917 жылы Дамаск, Огайо қаласына көшіп, Огайо жылдық жиналысы (Дамаск) атанды. Кейін олар тағы көшіп, бұл жолы Кантон, Огайо қаласына орналасты. 1965 жылы Огайо жылдық жиналысы (Дамаск) Евангелистік Достар Альянсына қосылды. 1971 жылы Огайо жылдық жиналысы (Дамаск) Евангелиелік Достар шіркеуінің Шығыс аймағына айналды.

Бес жылдық кездесу

Гурниттік достардың көпшілігі 1877 жылы Ричмонд декларациясы қабылданғаннан кейін жыл сайынғы кездесулердің бірлестігі ретінде Бесжылдық кездесуді (1965 жылы Френдс Юнайтед Митинг деп аталды) құрды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін модернистер мен фундаменталистер арасындағы пікір талас Бесжылдық кездесуді бөліп жіктеді. 1926 жылы Орегон жыл сайынғы кездесуі (қазір Солтүстік-Батыс жыл сайынғы кездесуі) ұйымнан шықты. Келесі жылдары олардың ізін басқан жылдық және ай сайынғы кездесулер де ұйымды тастады.

Евангелистік достар бірігіп келеді

1947 жылы Евангелистік достар қауымдастығы құрылды, ол 1970 жылға дейін үш жыл сайын өткізілетін жиналыстармен жалғасты. Бұл өз кезегінде 1965 жылы Евангелистік Достар Альянсының (ЕФА) құрылуына әкелді. 1989 жылы ЕФА төрт географиялық аймақты (Африка, Азия, Латын Америкасы және Солтүстік Америка) қамтитын Евангелистік достар халықаралық ұйымы (EFI)мен алмастырылды. 2007 жылы Еуропа бесінші аймақ ретінде қосылды. 2004 жылы атауы Евангелиелік достар шіркеуі, Халықаралық (EFCI) болып өзгертілді.

Евангелистік достар шіркеуі және басқа достар

Достар, әсіресе Америка Құрама Штаттарында, бүгінде 19-шы ғасырда пайда болған дау-дамайлардың салдарынан бөлініп отыр. Евангелистік тармақ – басқа евангелистік христиан дінтеріне ең жақын, ал квакерлердің басқа тармақтарынан кейбір айырмашылықтары бар.

Шіркеулер

Евангелистік достар жергілікті жиынды шіркеу деп атаса, кейбір достар оны ай сайынғы жиналатын орын деп атайды.

Бағдарламалық қызметтер

EFCI бағдарламаланған (яғни жоспарланған) құлшылықтарды өткізеді, ал көптеген басқа достар үнсіз құлшылықтарды өткізеді, онда адамдар Құдайдың ықпалымен сөйлейді. Бағдарламаланған құлшылыққа үнсіз ғибадат кіре алады, бірақ ол үлкен құлшылықтың бір бөлігі ғана.

Құтқарылу

Евангелистік достар қауымын басқа квакерлерден ерекшелендіретін маңызды діни мәселе – олардың құтқарылуға қатысты ұстанымы. Евангелистік достардың пікірінше, барлық адам құтқарылуға мұқтаж, ал құтқарылу Иса Мәсіхке сену арқылы ғана мүмкін болады. Басқа квакерлердің құтқарылу туралы көзқарастары кең ауқымды, тіпті діни көптүрлілік сияқты сенімдерге дейін жетеді. Евангелистік достар өздерінің құтқарылудың қажеттігі туралы пікірлерін Киелі кітаптың мағынасына сәйкес деп санайды.

Киелі кітаптың беделі

Евангелистік Достар қауымының 19 ғасырдағы қоғамды бөліп кеткен жарылыстардың бірінде Гурнейшіл фракция ішінде пайда болғандығына байланысты, кейбір Евангелистік Достар Ішкі Жарықтың құдіретіне салыстырмалы түрде аз сенеді және Киелі кітапты әдеби мағынада түсінуге деген сенімдеріне көбірек жүктеледі.

Су шомылдыру рәсімінен өту және Қасиетті Құтқарылу рәсіміне қатысуға рұқсат

Достар қауымының басқа да тармақтарына ұқсас, Евангелистік Достар шіркеуі шомылдыру және Қасиетті Тағамды рухани шындықтар деп мойындайды. Бұл шындықтар Иса Мәсіх арқылы, Киелі Рухпен іске асырылады. Достар қауымының көптеген басқа тармақтарынан өзгеше, Евангелистік Достар шіркеуі өз шіркеулерінде суға шомылдыруға қатысуға немесе Қасиетті Тағамды беруге және қабылдауға қатысты жеке сананың еркіндігіне рұқсат береді.

Евангелистік достар шіркеуі және басқа да евангелистер

Евангелистік достарды басқа евангелистік христиандардан ерекшелендіретін мәселе – олар өздерін үлкен Достар қозғалысының бір бөлігі деп есептейді. Сондай-ақ, олардың нақты сенімдері Джордж Фокс сияқты алғашқы достардың сенімдерімен үйлеседі деп санайды (басқа достар да өздерінің сенімдері мен тәжірибелері туралы осылай мәлімдейді). Евангелистік достар, әдетте, Достардың куәліктерінің (негізгі сенімдері мен құндылықтарының) көп бөлігіне, тіпті барлығына да сүйенеді (Достардың діни қоғамындағы "Куәліктер" бөлімін қараңыз).

Ұйым

Халықаралық евангелистік достар шіркеуі "Аймақтар" деп аталатын бірнеше географиялық аймақтарға бөлінген. Әр аймақтың өз директоры болады. Аймақ өзінің шегіндегі әртүрлі Жылдық жиналыстар мен миссиялық өрістерден құралған.

Евангелистік достар миссиясы

Евангелиелік Достар Миссиясы (ЕДМ) миссионерлерді әлемнің әртүрлі аймақтарына тартады және жібереді. Ол EFCI NA-ның халықаралық миссионерлік агенттігі және жаһандық шіркеу құру ұйымы болып табылады.

Статистика

2022 жылға қарай 35 елде 200 000-нан астам достарды қамтитын 2000-нан астам Евангелистік Достар шіркеулері EFCI-мен байланысты.

Қауымдастықтар

Солтүстік Америкадағы Евангелистік Достар Халықаралық Шіркеуі, Евангелистердің Ұлттық Ассоциациясының құрамына кіреді, ол АҚШ-тағы евангелистік сенімдерді ұстанатын көптеген христиан дін тобы мен ұйымдарын біріктіреді.