Кіріспе

Ганасси, ресми түрде Ганасси муниципалитеті (Maranao: Inged a Ganassi;), Филиппиннің Ланао-дель-Сур провинциясындағы 4-ші сыныптағы муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, онда 30 802 адам тұрады. Муниципалитет бұрын Ұлттық мәдениет және өнер комиссиясының өкілі Хесус Т. Перальтаның айтуынша, "дәстүрлі тороганның ең көрнекті мысалына" ие болған. 2016 жылдың қаңтар айында журналистер тобы Лагуиндаб тороганы Ганассиде әлі де тұрғанын, бірақ ол қирап бұзылғандығын анықтады. Лагуиндаб тороганын қалпына келтіру және сақтау жұмыстарын жүргізу қажет, ол Филиппиннің барлық аймағында салынған ең танымал патшалық үйлердің бірі.

Тарих

Га́насси – Унаянның тоғыз ханшайымының бірі (мысалы, Меранау тілінде Имода са Ганасси Айоур со Лининдинган, Андонг со Макадар сияқты).

Тороган финес

2015 жылы қалада бұрынғы тороганның ең көрнекті үлгісі болған, бұл Маранао патшалары мен жоғары лауазымды шенеуніктердің билік ортасы болған үлкен дәстүрлі Маранао үйі еді. Өкінішке орай, себебі белгісіз, тороганды жергілікті тұрғындардың бірі бұзды. Бір топ адам Ганассидегі барлық үйлер мен ғимараттардың архитектурасы окир және тороган стилінде болуын талап ететін қаулыны қабылдау үшін үгіт жүргізді. Осылайша, қала дәстүрлі Маранао құрылыс салтынан шабыттанған архитектуралық сұлулығымен ерекшеленетін алғашқы жоспарланған қала болар еді. Алайда, қаражат жетіспеуіне байланысты, бұл бастама қолдау таппады. 2016 жылдың қаңтар айында ақпарат құралдарының тобы муниципалитетке барды және Ганассидің бұрынғы Лагуиндап тороганының жартысының әлі де сақталғанын және қалпына келтіруді қажет ететінін анықтады. Ұлттық мәдениет және өнер жөніндегі комиссияның мәлімдемесіне сәйкес, Лагуиндап тороганы қалпына келтірілгеннен кейін, Марантаодағы Каваян тороганы сияқты Ұлттық мәдени мұра деп жариялануы мүмкін. Адамдардың бір тобы Ланао-дель-Сурдағы тороганды ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енгізуді жоспарлап отыр, бірақ аймақтағы тороганды қалпына келтіру жұмыстарының тоқтауына байланысты, әсіресе Ганассиде, бұл үміткерлік тоқтап тұр. Лагуиндап тороганының Ұлттық мәдени мұра тізіміне және ЮНЕСКО тізіміне енгізілуі, егер тороган тиісінше сақталса және Ганасси жергілікті әкімдігі бағаласа, сондай-ақ Ұлттық музейден немесе Ұлттық мәдениет және өнер комиссиясынан көмек сұраса, аймақтың туризмін дамытуға себін тигізері күтілуде.