Кіріспе

Британдық компьютерлік ғалым Брайан Рэнделл (1936 жылы туған) – британдық компьютерлік ғалым және Ұлыбританиядағы Ньюкасл университетінің Компьютерлік мектебінің эмеритус профессоры. Ол бағдарламалық жасақтаманың қателерге төзімділігі және сенімділігі саласындағы зерттеулерге маманданған, сонымен қатар 1950 жылға дейінгі компьютерлік аппараттық құралдар тарихы бойынша танымал сарапшы.

Өмірбаян

Рэнделл 1957-1964 жылдары «Ағылшын электрі» компаниясында жұмыс істеді, онда ол компиляторлармен айналысты. Оның ALGOL 60 бойынша жұмысы, әсіресе «Ағылшын электрі» KDF9 үшін Whetstone компиляторын жасауы, жақсы белгілі – бұл ерте заманғы стек машинасы болған. 1969 жылға дейін ол Халықаралық ақпаратты өңдеу федерациясының (IFIP) алгоритмдік тілдер және есептеулер жөніндегі 2.1 (WG2.1) жұмыс тобының мүшесі болды, ол ALGOL 60 және ALGOL 68 бағдарламалау тілдерін анықтаумен, күтіп ұстаумен және қолдаумен айналысты. Ол сондай-ақ бағдарламалау әдістемесі жөніндегі IFIP WG2.3 және сенімділік пен қателерге төзімділік жөніндегі IFIP WG10.4 жұмыс топтарының негіс қалаушысы. Ол үйленген (француз тілінің мұғалімі Лизбен) және төрт баласы бар.

Жұмыс

Брайан Рэнделлдің негізгі ғылыми қызығушылықтары компьютер ғылымы саласында, атап айтқанда жүйелік сенімділік және қателерге төзімділік тақырыптарында. Оның компьютер тарихына деген қызығушылығы Перси Лудгейттің сол кездеге дейін көбіне белгісіз болған жұмыстарын кездестіруден басталды. Бұл оқиға отыз жылдан астам бұрын, ол ақпараттық лекция дайындап жатқанда болды, содан кейін ол "Компьютерлердің пайда болу тарихы" атты кітабын жазды. Бұл оны "Колосс" соғыс кезеңіндегі кодты бұзу машиналарын одан әрі зерттеуге итермеледі.

Блетчли саябағы

1972 жылы Рэнделл премьер-министр Тед Хитке Блетчли Парктің соғыс кезеңіндегі мәртебесі туралы хат жазып, соғыс уақытындағы ұйымның бар екендігін, тіпті оның қаншалықты әсерлі болғанын алғаш рет мойындатты. Кейіннен Блетчли Парктің және оның Исткоттегі негізгі бөлімшесінің Екінші дүниежүзілік соғыстың мерзімін қысқартудағы рөлі кеңінен мойындалды, сондай-ақ есептеу техникасының даму тарихындағы Colossus компьютерінің пионерлік рөлі де ерекше аталып өтті. Рэнделл 1976 жылғы 10-15 маусымда Нью-Мексикодағы Лос-Аламос Ұлттық зертханасында өткен есептеу тарихы жөніндегі конференцияға дайындалып, Ұлыбританиядағы компьютерлік ғылымның тарихын зерттеді және Доллис Хиллдегі Пошта кеңсесінің зерттеу станциясында COLOSSI компьютерінің соғыс уақытындағы дамуы туралы баяндама жасауға рұқсат алды (1975 жылғы қазан айында британ үкіметі Қоғамдық мұрағаттан бірнеше суреттерді жариялады). Оның баяндамасындағы "жаңалықтарға" деген қызығушылықтың нәтижесінде Рэнделл мен Аллен Кумбс қосымша сұрақтарға жауап берген арнайы кешкі жиын өтті. 1977 жылы Рэнделл бірнеше журналда "Бірінші электрондық компьютер" деген мақала жариялады.

Бағдарламалық жасақтама

1960 жылдары Рэнделл 1968 жылы бағдарламалық инженерия саласындағы алғашқы НАТО бағдарламалық жасақтама инженериясы конференцияларында қатысты. Ол кезде ол IBM-де құпия Y жобасы және кейіннен ACS суперкомпьютерлік жобаларында жұмыс істеді.

Бағдарламалық жасақтаманың қатеге төзімділігі

1970 жылдардың басынан бастап Рэнделл программалық қателерге төзімділікті зерттеуге бағытталған жобаны құрды және қалпына келтіру блогы тұжырымдамасын енгізді. Соңғы маңызды жетістіктер қатарында Ньюкасл байланысы және прототиптік таратылған қауіпсіз жүйе бар.

Солтүстік ақпараттық технологиялар агенттігі

1990 жылдары Рэнделл "Англияның солтүстігінде деректер желісін жақсарту және оның қоғамның барлық салаларында тиімді пайдалануын ілгерілету жобасына қатысты. Бұл жоба нәтижесінде Солтүстік аймақтық ақпараттық қолданбалар агенттігі – NiAA құрылды". Ол былай деп жазды: "Мен бірнеше жыл бойы NiAA Басқару тобының мүшесі болдым, осы қызметті басқаларға жүктеуге тырысқандарым нәтиже бергенше! NiAA жеті жыл бойы табысты жұмыс істеді".

Шежіресі

Рэнделл көптеген жылдар бойы Ұлыбритания мен Ирландиядағы генеалогия веб-порталы GENUKI-ге жауапты еріктілер тобының алдыңғы қатарлы мүшелерінің бірі болды. Ол Девон графтығына қатысты беттерді күтіп ұстайды және көптеген генеалогиялық маңызы бар құжаттарды көшіріп, оларды онлайн қолжетімді етіп берді.