Кіріспе

Француз физиократы экономисі (1715–1789)

Виктор де Рикети, Мирабо маркизі (5 қазан 1715, Пертуис – 13 шілде 1789, Аргентейль) – физиократия мектебінің француз экономисі. Ол Оноре, Мирабо графы және Андре Бонифаций Луи Рикети де Мирабоның әкесі болды. Ол көбінесе «үлкен Мирабо» деп аталды, себебі оның кіші інісі Жан Антуан Рикети де Мирабо (1717–1794) болған.

Өмірбаян

Мирабо әкесінің қатаң тәрбиесімен өсті және 1728 жылы әскерге қатарына қосылды. Ол әскери науқандарға ынталы қатысты, бірақ полк сатып алуға соттан рұқсат ала алмағандықтан ешқашан капитан шенінен жоғары көтеріле алмады. 1737 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін отбасылық мүлікке ие болды және 1743 жылға дейін Люк де Клапьер, Вовенарг маркизі және ақын Лефранк де Помпиньянмен әдеби байланыста жағымды жылдар өткізді. Егер ол ақша үшін емес, жер иелігі үшін үйленбесе, бұл байланыс жалғасуы мүмкін еді. Оның назарына іліккен әйел – Мари Женевьева, әскердегі бригадир М. де Вассанның қызы және Саульвебоф маркизінің жесірі еді. Ол 1743 жылдың 21 сәуірінде оны бұрын көрместен үйленді. Сол жылы Мирабо Сент-Луи Корольдік және әскери орденінің рыцары атанды. Мирабоны саяси экономикаға бет бұруға итермелеген нәрсе, сөзсіз, 1740 жылдан бері қолында болған Ричард Кантильонның «Essai sur la nature du commerce en général» атты қолжазбасы болды. Ол осы мәтінге түсініктеме жазды, ол біртіндеп оның «Ami des hommes» еңбегіне айналды. Бордодағы гарнизонда Мирабо Монтескьемен (1689–1755) танысты, әскерден кеткеннен кейін ол өзінің алғашқы еңбегін – «Testament Politique» (1747) жазды. Бұл еңбек Францияның гүлденуі үшін француз дворяндарының орта ғасырлардағы бұрынғы статусына оралуын қажет етті. 1749 жылы оның ұлы Оноре Габриэль дүниеге келді. Бұл жұмысты 1750 жылы «Utilité des états provinciaux» атты кітап жалғастырды, оның авторы Монтескье деп есептелді. 1756 жылы Мирабо «Адамның досы немесе халық туралы трактат» («L'Ami des hommes ou Traité de la population») атты еңбегін жариялап, саяси экономист ретінде алғаш рет көзге түсті. Бұл еңбек физиократтардың экономикалық мектебінің негізін қалаушы Кеснейдің ықпалымен, тіпті кейде оның қаламымен жазылған деп жиі айтылады, бірақ шындығында маркиз Мадам де Помпадурдың дәрігерімен танысқанға дейін жазылған.