Кіріспе

Jamshid Amouzegar (جمشید آموزگار‎; 25 маусым 1923 – 27 қыркүйек 2016) – ирандық саяхаткер және экономист, 1977 жылдың 7 тамызынан 1978 жылдың 27 тамызына дейін Иранның премьер-министрі қызметін атқарған, кейін отставкаға кеткен. Осыған дейін Әмір Аббас Ховейда кабинетінде ішкі істер министрі және қаржы министрі болып қызмет еткен. Премьер-министр қызметін атқару кезінде Растахиз партиясын басқарған.

Ерте өмір және білім

Жамшид 1923 жылғы 25 маусымда Тегеранда дүниеге келді. Оның әкесі Хабиболла Амузегар, көрнекті заңгер және саясаткер, ал ағасы Жахангир болды. Тегеран университетін заң және инженерлік мамандықтары бойынша бітірді. Ол премьер-министр Хасан Али Мансур басқарған үкіметте еңбек министрі, сосын денсаулық сақтау министрі болып тағайындалды. Кейіннен 1964 жылы премьер-министр Мансурдың қазасынан кейін Әмір Аббас Ховейда үкіметінде қаржы министрі болды және тоғыз жыл осы лауазымда қызмет етті. 1965 жылдан 1974 жылға дейін ОПЕК-тің бірнеше кезекті мәжілістерін басқарды. 1971 жылы ол және Сауд Арабиясының мұнай министрі Ахмет Заки Ямани мұнай бағасын төрт есеге өсіруді іске асыруға септігін тигізді, бұл Иранның инфрақұрылымын, ауыл шаруашылығын және қорғанысын жаңғырту үшін қажетті ресурстарды қамтамасыз етті. Осы жетістігі үшін Амузегарға бірінші дәрежелі «Тадж-е-Иран» ордені табысталды, бұл құрмет әдетте премьер-министрлерге және бұрынғы премьер-министрлерге ғана беріледі. 1974 жылы ол ішкі істер министрі болып тағайындалды. 1975 жылғы 21 желтоқсанда ОПЕК отырысы кезінде оны венесуэлалық террорист Карлос Шакал тұтқынға алды. Карлос оны өлімге жіберуге бұйрық бергенімен, орындамады, ал бірнеше күннен кейін басқа тұтқындармен бірге босатылды. Карлос оны және саудиялық азаматты Алжирге ұшырып әкетті. Содан кейін олар босатылды. 1977 жылы ол қаржы министрі Хушанг Ансаридің либералды-конструктивтік фракциясына қарсы прогрессивтік фракцияны жетектеп, «Растахиз» (Қайта өркендеу) партиясының төрағасы болды. Джимми Картер АҚШ президенті болғаннан кейін көп ұзамай, Амузегар 1977 жылғы 7 тамызда Иранның премьер-министрі болып тағайындалды, бұл лауазымда Әмір Аббас Ховейданы алмастырды.

Кейінгі жылдар және өлім

Амузегар 1978 жылы Ираннан кеткеннен кейін елге оралмады. Ол Мэриленд штатындағы Шеви Чейс қаласында, содан кейін Роквилде тұрды. Амузегар Сауд Арабиясы және Кувейт үкіметтеріне консультант қызметін көрсетті. Ол 2016 жылдың 27 қыркүйегінде АҚШ-тың Мэриленд штатындағы Роквилл қаласында 93 жасында қайтыс болды.