Кіріспе

Қарттарға арналған тұрғын үй

Зейнеткерлер үйі – кейде қарттар үйі, қарттарға арналған үй немесе егде жастағылар үйі деп аталады, бірақ "қарттар үйі" термині медициналық күтім үйіне де қатысты болуы мүмкін – егде жастағы адамдарға арналған көппәтерлі тұрғын үй. Әдетте, үйдегі әрбір адам немесе жұбайлық парың пәтер типтес бөлмесі немесе бірнеше бөлмеден тұратын люкс-бөлмесі және жеке ваннасы болады. Ғимарат ішінде қосымша мүмкіндіктер қарастырылған. Оларға тамақтану, жиналыстар, ойын-сауық және денсаулық сақтау немесе ауруханалық көмек түрлері кіруі мүмкін. Зейнеткерлер үйіндегі орынға пәтерді жалға алу сияқты төлеуге болады, немесе кондоминиум сияқты мүлкілік құқығында сатып алуға болады. Зейнеткерлер үйі медициналық күтім үйінен ең алдымен көрсетілетін медициналық көмектің деңгейімен ерекшеленеді. Зейнеткерлер қалашықтары зейнеткерлер үйінен айырмашылығы, тұрғындарға жеке және дербес үйлер ұсынады. Зейнеткерлер үйі тамақ дайындау және жеке күтім қызметтерін ұсынады. Күтіммен қамтамасыз етілген тұрғын үйлер, есте сақтауды қалпына келтіру орталықтары және медициналық күтім үйлерінің барлығы зейнеткерлер үйі деп аталуы мүмкін. Senior Living Near Me журналының зейнеткерлерге арналған тұрғын үй туралы нұсқаулығына сәйкес, зейнеткерлер үйінде тұру құны жылына 25 000-ден 100 000 долларға дейін ауытқиды, бірақ бұл көрсеткіш одан да жоғары болуы мүмкін. 2021 жылы Ұлыбританияда 25 000 зейнеткерлік тұрғын үй жобасында шамамен 750 000 орын болды және келесі бес жылда бұл көрсеткіш шамамен 10%-ға өседі деп күтілуде.

Америка Құрама Штаттары

Зейнеткерлік үйлерде дұрыс жобалау – өте маңызды, әсіресе деменциямен ауыратын адамдар үшін. Деменциямен ауыратын тұрғындарға бағыт табу және кеңістікте бағдарлану қиындық тудырады, соның салдарынан шатасу, алағайлау және жалпы физикалық және психикалық денсаулықтың нашарлауына себеп болады.

Жазулар

Деменциямен өмір сүретін адамдар көбінесе белгілердегі ақпараттың маңыздылығын ажыратуда қиындықтар сезінеді. Бұл құбылысты фиксациялық мінез-құлықтардың жиынтығымен, сондай-ақ кемсітусіз оқуға бейімділікпен түсіндіруге болады. Сондықтан, зейнеткерлер үйі үшін тиімді белгілер жасағанда, ең алдымен белгілерді жобалау және орналастырудың кімге, неге, қашан, қайда және не үшін жасалатынын қарастыруымыз керек. Пайдаланушының "кім" екенін ескере отырып, Солтүстік Америкадағы зейнеткерлер үйімен байланысқа түсетін адамдарды түсіну қажет. Бұл топқа қызметкерлер мен келушілер кіреді, бірақ деменциямен ауыратын тұрғындар үшін бағыт табудың түсінікті болуы ең маңызды. Бұл сұрақ "не" түріндегі ақпарат ұсынылуы керек дегенге әкеледі. Қызметкерлерге, келушілерге және науқастарға қажетті ақпараттың алуан түрлілігі, зейнеткерлер үйіндегі адамдар үшін алаңдаушылықты, артық стимуляцияны және кемсітусіз оқуды азайту мақсатына тікелей қайшы келеді. Осы себепті, белгілердің "қашан", "қайда" және "не үшін" жасалатынына назар аудару қажет. Ақпаратты "қашан" ұсыну керектігін шешетін болсақ, Тетсуя "адамдар жүретін бағыттардағы маңызды визуалды ақпарат салыстырмалы түрде ерте кезеңде берілуі маңызды" дейді. Сондықтан, қолжетімді құралдардың бағыты сияқты дереу қажетті ақпаратты пациенттердің бөлмелерінің кіреберісіне жақын жерде немесе пациенттердің бөлмелері орналасқан дәліздердің соңында орналастыруға болады. Бұл байқау, ақпаратты "қайда" орналастыру және "не үшін" ұсынылып жатқаны туралы мәселелерге де алып келеді. Бағыт белгілеріне қатысты, навигацияны мүмкіндігінше түсінікті ету үшін, навигация кезінде алаңдататын нәрселерден аулақ болу керек. Осыған байланысты Ромеди Пассини: "Жол жүру бағыттарындағы графикалық ақпараттық хабарламалар саны шектеулі және анық болуы керек, ал қалған ақпаратты басқа жерге орналастыру керек" дейді. Тұрғындардың жеке бөлмелерін анықтау үшін ерекше белгілерді пайдалануға болады. Тетсуя "тұрғындардың бөлмелерінің есіктері ерекшеленуі керек" деп ұсынады, бұл олардың жеке бөлмелерін анықтауға көмектеседі. Бұл есіктерде немесе олардың жанында жеке заттарды орналастыру арқылы немесе әр бөлмеге ерекше есіктер жасау арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Сонымен қатар, зейнеткерлер үйінің архитектурасын жобалауда қолжетімділікті ескеру өте маңызды. Зейнеткерлердің көптеген мүшелері құрал-жабдықтар мен қозғалысқа көмектесетін құралдарды пайдалануға қажеттілік сезінеді. Сондықтан, арнайы зейнеткерлерге арналған кеңістікті жобалау кезінде осы құралдардың талаптарын ескеру қажет. Ашық және анық жолдар пайдаланушыға ыңғайлы, өйткені тұрғындарды жол бойымен анық бағыттап, қозғалыс құралдарын пайдаланудан туындайтын қиындықтарды азайтады. Сол сияқты, асхана сияқты негізгі құрал-жабдықтарды пациенттердің бөлмелеріне жақындату арқылы қысқа жолдар жасау да алаңдаушылықты және күйзелісті азайтады. Кеңістіктер арасында қозғалу оңайлатылады, лифтілер сияқты артық стимуляциялайтын аймақтардан аулақ болуға және қарапайым, кішірейтілген орналасу арқылы бағыт табуға көмектеседі. Бұл әдістердің барлығын ашық ядролы кеңістіктерді пайдалану арқылы жүзеге асыруға болады. Бұл кеңістіктер бірнеше бөлмені бір ашық тұжырымдамалық кеңістікке біріктіреді, "көрнекі қолжетімділікті қамтамасыз етеді және кеңістікті бөліктерге бөліп қабылдамай, оны түсінуге мүмкіндік береді, ал бұл когнитивтік карталаудың ең қиын аспектісі". Солтүстік Америкадағы зейнеткерлерге арналған ғимараттарға ашық ядролы кеңістіктерді енгізу арқылы кеңістікке қолжетімділік артады және оны пайдалану оңайырақ болады.