Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үй немесе мүліктің ұйымдастыру, қаржы, күнделікті жұмысын бақылау ісі.
Act of overseeing the organizational, financial, day to day operations of a house or estate
Үй шаруашылығы – негізінен америкалық және канадалық термин, ол үйді басқаруды, яғни үй жұмысын, шаруашылықты жүргізуді немесе үй шаруашылығын басқаруды білдіреді. Бұл үйдің немесе мүліктің ұйымдастыру, күнделікті жұмысын бақылау және басқа да шаруашылық мәселелерді шешумен байланысты. АҚШ және Канадада үйден тыс жұмыс істемейтін, үй шаруашылығына жауапты адамды "үй шаруашылығын жүргізуші" деп атайды, бұл термин әйел немесе ер адамды білдіреді. Тарихи тұрғыдан алғанда, үй шаруашылығын жүргізуші рөлін көбінесе әйелдер атқарған. Алайда, "үй шаруашылығын жүргізуші" термині үй шаруашылығына қабілетті әйелдің немесе ер адамның қабілетсіздігі кезінде шаруашылықты басқаратын әлеуметтік қызметкерді де білдіруі мүмкін. Үйдегі денсаулық сақтау қызметкерлері қарт адамдарға күтім жасағанда үй шаруашылығын жүргізушінің рөлін атқарады. Бұған тамақ дайындау, жуындыру және мұқтаж адамның өзіне орындай алмайтын кез келген жұмыстар кіреді. Үй шаруашылығы бір жұбай, серіктес немесе ата-ананың толық уақытты жауапкершілігі болуы мүмкін, балалармен немесе туыстармен бөліседі немесе жұбайлар/серіктестер арасында бірі немесе екеуі де үйден тыс жұмыс істейтіндей бөліседі немесе алмасады. Оны толық немесе жартылай ақылы көмекке тапсыруға болады. Бұрынғы онжылдықтарда жастарға үй шаруашылығы дағдыларын үйрену үшін міндетті курстар өткізілді. Орта мектепте тамақ дайындау, тамақтану, үй шаруашылығы, отбасы және тұтыну ғылымы (FACS), тамақ және тамақ гигиенасы курстары оқытылды.
Homemaking is mainly an American and Canadian term for the management of a home, otherwise known as housework, housekeeping, housewifery or household management. It is the act of overseeing the organizational, day to day operations of a house or estate, and the managing of other domestic concerns. A person in charge of the homemaking, who is not employed outside the home, in the US and Canada, is called a homemaker, a term for a housewife or a househusband. Historically the role of homemaker was often assumed by women. The term "homemaker", however, may also refer to a social worker who manages a household during the incapacity of the housewife or househusband. Home health workers assume the role of homemakers when caring for elderly individuals. This includes preparing meals, giving baths, and any duties the person in need cannot perform for themselves. Homemaking can be the full time responsibility of one spouse, partner, or parent, shared with children or extended family, or shared or traded between spouses/partners as one or both work outside the home. It can also be outsourced partially or completely to paid help. In previous decades, there were a number of mandatory courses for the young to learn the skills of homemaking. In high school, courses included cooking, nutrition, home economics, family and consumer science (FACS), and food and cooking hygiene.
19 ғасыр
Солтүстік Америкада 19 ғасырдың басында үй шаруасын әйелдердің міндеті деп санайтын идеалдар қалыптасты; "әйел үйдің жарығы және ортасы болуы тиіс". Үйде отырып, ақы төленбейтін дәстүрлі әйелдер әлеуметтік талаптар бойынша күйеуі мен балаларына тыныш, жайлы орта жасауға және оны сақтауға міндетті болды. Көне заманғы ортадағы әйелдер үшін "бұл парыз, құрмет және қасиетті жауапкершілік, осылайша үй шаруасының өнері оған әлемдегі кез келген өнерден гөрі қызықтырақ және маңыздырақ болады". Harper's Bazaar әйелдер үй ішіндегі жұмыстың көп бөлігін атқаратынын мойындайды, сондай-ақ бұл жұмыстың күрделі және көбінесе қиын екенін айтады.
In North America, early 19th century ideals required homemaking be the responsibility of the woman; "the wife is properly supposed to be the light and centre of the home." Traditional wives who stayed home and did not work for pay were required by social ideals to create and maintain a peaceful space to provide to her husband and children. For women in a pre modern environment, "it is the duty and privilege and solemn responsibility, which make this art of home making more interesting and important to her than any other art in the world." Harper's Bazaar recognizes that women do the majority of the work within the home, pointing out that the work is detailed and at many times, difficult.
20 ғасыр
ХХ ғасыр ХІХ ғасырдағы үй шаруашылығына қатысты ұқсас рөлдермен басталды; алайда ғасыр мүлдем басқаша түсінікпен аяқталды. 1990 жылдардың соңында неке көбінесе әйел мен күйеудің үй шаруасына бірлесе қатысуынан тұратын. Антропологтар және Оңтүстік Калифорния университетінің профессорлары Дарлен Пиня мен Верн Бенгстон, жиырмасыншы ғасырдың соңында неке динамикасы мен шаруашылық еңбекті жан-жақты зерттеді. Олар "күйеудің шаруашылық еңбекке көбірек араласуы барлық әйелге теңдей пайда әкеледі" деген қорытындыға келді. Үйдегі еңбек бөлінісі күйеу мен әйел арасындағы салауатты қарым-қатынасты нығайтады. Сонымен, үй шаруасын күйеумен бірге атқару некедегі бақытты арттырады. Вест пен Циммерман 487 жұпты талдап, "әйелдер үй шаруасы сияқты әйелге тән мінез-құлықтары үшін марапат алады, ал ерлер ақша табу сияқты еркектік міндеттерді орындағаны үшін ынталандырылады" деген тұжырым жасады. Ал 1989 жылы Хохшильд жүргізген зерттеуде, әйелдер отбасылық табыстың 50%-дан астамын құрған жағдайда да, олар күйеулеріне қарағанда көбірек шаруашылық жұмыс атқаратыны анықталды. Хохшильдтің зерттеуі әйелдер үй шаруасын отбасылық табысқа аз үлес қосқандықтан атқарады деген бұрынғы теорияны жоққа шығарды. Керісінше, зерттеу нәтижелері көрсеткендей, тіпті әйелдер отбасылық табыстың жартысынан астамын құрған жағдайда да, үй шаруасының басым бөлігін олар орындайды. Күйеуіне экономикалық және эмоционалдық жағынан тәуелді әйелдер шаруашылық еңбектің әділетсіз бөлінісі туралы жиі айтпайды. Бұл үлкен топтағы үйленген әйелдер шаруашылық еңбек олардың әйелдік гендерлік идентитігін және әйелдік қасиеттерімен байланысын нығайтады деп санайды.
The 20th century began with similar homemaking roles as the 19th; however, the century concluded with a much different perception. In the late 1990s, marriage consisted in most cases of both wife and husband participating in homemaking. Darlene Piña and Vern Bengtson who are anthropologists and professors at the University of Southern California, extensively researched marriage dynamics and household labor in the late twentieth century. They concluded that "all wives benefit equally by their husbands' greater involvement in household labor." The division of labor within the home promotes a healthy relationship between husband and wife. Concluding, that likelihood of increased happiness within marriage is vastly improved when homemaking is shared with the husband. West and Zimmerman, concluded an analysis of over 487 couples and found that "women were rewarded for performing feminine behaviors, such as housework, whereas men receive positive reinforcement for engaging in masculine tasks, such breadwinning." In contrast, a study performed by Hochschild in 1989, concluded that even when wives contributed more than 50% of the household income they often still performed more household labor than their husbands. Hochschild's study directly debunked the previous theory that women performed housework because they contributed significantly less to household income. Instead, the results of the study indicated that even in marriage dynamics where women contributed more than half of the household income, they still completed the vast majority of homemaking tasks. Married women who are economically and emotionally dependent on their husbands are less likely to report the division of household labor as unfair. This significant group of married women felt that household labor reinforced their female gender identity and connection to femininity.
21 ғасыр
Жыныс және гендер жиырма бірінші ғасырда АҚШ-та үй шаруашылығындағы міндеттерді бөлуді әлі де анықтап беруде. 2018 жылғы Америкалық Уақытты Пайдалану зерттеуіне сәйкес, әйелдердің 84 пайызы және ерлердің 69 пайызы үй шаруасына белгілі бір уақыт жұмсайтынын хабарлады, оған «үй шаруасы, тамақ пісіру, көгалға күтім жасау немесе үй шаруашылығын басқару» кіреді. Әйелдер үй шаруасына күніне орташа 2,6 сағат, ал ерлер 2,0 сағат жұмсайды. Зерттелген күні әйелдердің 49 пайызы және ерлердің 20 пайызы үй шаруасын істегенін мәлімдеді. Ерлер мен әйелдердің үй шаруашылығына қатысты көзқарастары әртүрлі. Pew Research Center-дің 2014 жылғы Діни көзқарастар зерттеуі көрсеткендей, әкелер аналарға қарағанда үй шаруасы екі серік арасында тең бөлінгенін айтуға бейім (56% 46% -ға қарсы). Сұраққа жауап берген аналардың 50%-ы үйдегі жауапкершілікті өз серіктерінен көбірек көтеретінін айтты, ал әкелердің тек 12%-ы үй шаруасын көбірек істейтінін мәлімдеді. Осы айырмашылыққа қарамастан, АҚШ-тағы үйленген ересектердің көпшілігі (56%) үй шаруасын бірлесіп атқаруды табысты неке үшін «өте маңызды» деп санайды. 2008 жылғы мақалада әлеуметтік ғалымдар Сьюзан Л. Браун және Саяка Кавамура үй шаруасының теңсіз бөлінуі негізінен уақыттың болуымен байланысты екенін хабарлады. Олар былай деп қорытындылады: «Әйелдер әдетте күйеулерінен аз сағат жұмыс істейді, сондықтан үй шаруасын атқаруға көбірек уақыты болады». Үй шаруасына бюджет құру және шығыстарды бақылау, тамақ дайындау және азық-түлік сатып алу, жылу төлемдерін жүзеге асыру және үйді тазалау кіреді.
Sex and gender continue to shape the division of household responsibilities in the United States in the twenty first century. According to the 2018 American Time Use Survey, 84 percent of women and 69 percent of men reported that they spent some time performing household duties, which included "housework, cooking, lawn care, or household management." Women reported spending an average of 2.6 hours a day on household activities, and men 2.0 hours. On a surveyed day, 49% percent of women and 20% of men reported doing housework. Men and women's perception of household responsibilities differ. Pew Research Center's 2014 Religious Landscape Study found that fathers were more likely than mothers to say that chores were evenly split between both partners (56% vs. 46%). When asked, 50% of mothers reported they handled more responsibilities around the house than their partners; only 12% of fathers reported they did more household tasks. Despite this difference in perception, a majority of married U. S. adults (56%) said that sharing household chores as "very important" to a successful marriage. In a 2008 article, social scientists Susan L. Brown and Sayaka Kawamura reported that the unequal distribution in housework was attributed mainly to time availability. They concluded: "wives typically work fewer hours than their husbands, [so] they have more time available to perform household tasks." Housekeeping includes the budget and control of expenditures, preparing meals and buying food, paying the heat bill, and cleaning the house.
Дастархан дайындау
Қазіргі заманғы үйлердің көпшілігінде санитарлық жағдайлар мен тамақ дайындауға арналған құралдар болады. Ас үй – үй шаруасын жүргізетін адамның тамақ пісіру, дайындау және сақтау үшін пайдаланатын бөлме немесе бөлменің бір бөлігі. Батыс елдеріндегі заманауи ас үйлерде әдетте пеш, духовка, ыстық және суық сумен жабдықталған раковина, тоңазытқыш және ас үй шкафтары болады. Көптеген үй шаруасын жүргізетін адамдар микротолқынды пеш, ыдыс жуғыш машина, блендер, конвекциялық пештер сияқты басқа да электр құралдарын, сондай-ақ күріш пісіргіш сияқты автоматты құралдарды пайдаланады. Ас үйдің басты қызметі – тамақ пісіру немесе дайындау, бірақ ол түскі ас сияқты жеңіл тамақ ішу үшін де қолданылуы мүмкін. Тамақ пісіру – ингредиенттерді белгілі бір ретпен таңдап, өлшеп, біріктіре отырып, ыстықпен немесе ыстықсыз тамақ дайындау процесі, нәтижесінде қауіпсіз және жеуге жарамды тағам жасалады. Бұл процеске тағамның дәмін, түрін, құрылымын немесе сіңу қабілетін өзгерту үшін түрлі әдістер, құралдар мен ингредиенттердің үйлесімдері кіреді. Нәтижеге әсер ететін факторларға ингредиенттердің сапасы, сыртқы ортаның жағдайы, қолданылатын құралдар және тамақ пісірушінің шеберлігі жатады. Әлемдегі тамақ дайындаудың алуан түрлілігі – бүкіл әлемдегі адамдардың эстетикалық, ауыл шаруашылығы, экономикалық, мәдени, әлеуметтік және діни ерекшеліктерінің көрінісі. Тамаққа жылу беру, көбінесе, оны химиялық тұрғыдан өзгертіп, дәмін, құрылымын, консистенциясын, түрін және қоректік қасиеттерін өзгертеді. Суды ыдыста қайнату арқылы тамақ пісіру әдісі б.з.д. 10 мың жылдығынан бері қолданылып келеді, бұл керамикалық ыдыстардың пайда болуымен байланысты.
Most modern day houses contain sanitary facilities and a means of preparing food. A kitchen is a room or part of a room used by the homemaker for cooking, food preparation and food preservation. In the West, a modern kitchen is typically equipped with a stove, an oven, a sink with hot and cold running water, a refrigerator and kitchen cabinets. Many homemakers use a microwave oven, a dishwasher and other electric appliances like blender and convection cooker and automatic appliances like rice cookers. The main function of a kitchen is cooking or preparing food but it may also be used for dining for a casual meal such as lunch. Cooking is the process of preparing food with or without heat, making, selecting, measuring and combining ingredients in an ordered procedure for producing safe and edible food. The process encompasses a vast range of methods, tools and combinations of ingredients to alter the flavor, appearance, texture, or digestibility of food. Factors affecting the outcome include the variability of ingredients, ambient conditions, tools, and the skill of the individual doing the actual cooking. The diversity of cooking worldwide is a reflection of the aesthetic, agricultural, economic, cultural, social and religious diversity of people across the globe. Applying heat to a food usually, though not always, chemically transforms it, thus changing its flavor, texture, consistency, appearance, and nutritional properties. Methods of cooking that involve the boiling of liquid in a receptacle have been practised at least since the 10th millennium BC, with the introduction of pottery.
Тазалау
Үйді тазалау – үйді ұқыпты және таза етудің жүйелі процесі. Бұл тек жеке үйге ғана емес, мысалы, қонақүй немесе процедуралық реформа сияқты басқа жерлерде қолданылатын ұқсас "тазалау" процесіне метафора ретінде де қолданылуы мүмкін. Үйді тазалау барысында қоқысты тастау, заттарды белгілі орында сақтау, кір беттерді тазалау, шаң жұру және еденді сыпыру сияқты жалпы тазалау жұмыстары орындалады. Бұл мәселенің егжей-тегжейі сан алуан және күрделі болғандықтан, осы тақырыпта көптеген кітаптар жарық көрген. Интернеттегі нұсқаулық сайттарда үйді тазалау туралы көптеген мақалалар бар. Шаңсорғыш, сыпырғыш және шүберек сияқты құралдар қолданылады. Тазалау құралдары мен шүберектер азық-түлік дүкендерінде және басқа да жерлерде сатылады. Кәсіби тазалаушыларды сирек немесе арнайы жұмыстар үшін, мысалы, жалюзилерді, кілемдерді және дивандарды тазалау үшін жалдауға болады. Негізгі жұмыстар үшін де кәсіби қызметтер ұсынылады. Қауіпсіздік маңызды, өйткені кейбір тазалау құралдары улы, ал кейбір тазалау жұмыстары физикалық күш талап етеді. Эко-тазалау – ластануға немесе денсаулыққа зиян келтіретін химиялық заттарды қолданбай тазалау. Үйді тазалау тарихы технологияның дамуымен байланысты. Сыртқы үй тазалау жұмыстарына жаңбыр суағыздағыштан жапырақтарды алу, терезелерді жуу, кірме төсектерін сүрту, бассейнды тазалау, жиһаздарды орнына қою және қоқысты шығару кіреді.
House cleaning by the homemaker is the systematic process of making a home neat and clean. This may be applied more broadly than just an individual home, such as a metaphor for a similar "clean up" process applied elsewhere such as at a hotel or as a procedural reform. In the process of house cleaning general cleaning activities are completed, such as disposing of rubbish, storing of belongings in regular places, cleaning dirty surfaces, dusting and vacuuming. The details of this are various and complicated enough that many books have been published on the subject. How to sites on the internet have many articles on house cleaning. Tools include the vacuum cleaner, broom and mop. Supplies such as cleaning solutions and sponges are sold in grocery stores and elsewhere. Professional cleaners can be hired for less frequent or specialist tasks such as cleaning blinds, rugs, and sofas. Professional services are also offered for the basic tasks. Safety is a consideration because some cleaning products are toxic and some cleaning tasks are physically demanding. Green cleaning refers to cleaning without causing pollution or chemicals that may cause bodily harm. The history of house cleaning has links to the advancement of technology. Outdoor housecleaning chores include removing leaves from rain gutters, washing windows, sweeping doormats, cleaning the pool, putting away lawn furniture, and taking out the trash.
Киіз үй
Киім жуу – киім мен төсек-жабдықтарын жуу процесі, осы жуу жүзеге асырылатын орын және/немесе жууды қажет ететін, жуылып жатқан немесе жуылған заттарды қамтиды. Судың еріткіш қасиеттерін арттыру үшін әртүрлі химиялық заттар қолданылуы мүмкін, мысалы, американдық тайпалар қолданған сабын немесе юка тамырынан алынған қосылыстар. Сабын – ағаш көмірінен (күл) және майдан жасалған ежелгі және кең таралған жуу құралы. Қазіргі заманғы кір жуғыш машиналар дәстүрлі сабынның орнына ұнтақ немесе сұйық кір жуғыш заттарды пайдаланады. Жуылғаннан кейін киім кептіріледі. Кір жуғыш машиналар мен кептіргіштер бүкіл әлемдегі үйлерде кеңінен қолданылады. Әлемнің кейбір елдерінде, АҚШ, Канада және Швейцария сияқты, көппәтерлі үйлер мен жатақханаларда тұрғындар бірлесіп пайдаланатын кір жуатын бөлмелер жиі кездеседі. Әдетте, машиналар тек тиын салынғанда ғана іске қосылады. Әлемнің басқа аймақтарында кір жуатын бөлмесі бар үйлер сирек, әр пәтерде жеке кір жуғыш машина болуы мүмкін. Үйде машинасы жоқ немесе кір жуатын бөлмеге қол жеткізбеген адамдар киімдерін қолмен жууға немесе коммерциялық кір жуу орталығына баруға мәжбүр. Киім кептіргіш – киім мен басқа да маталардан ылғалды кетіруге арналған тұрмыстық техника, әдетте кір жуғыш машинада жуылғаннан кейін дереу қолданылады. Көптеген кептіргіштер айналатын барабаннан – «шүмектен» тұрады, оған қыздырылған ауа жіберіліп, ылғалды буландырады. Буып-буып салу үшін барабан салыстырмалы түрде баяу айналады. Көбінесе барабан индукциялық мотормен белдік арқылы қозғалады. Бұл машиналарды пайдалану киімнің қысқаруына, жұмсақтығының төмендеуіне (қысқа талшықтардың және түктердің жоғалуына) және түсінің солуына әкелуі мүмкін. Осы себептерге және экологиялық алаңдаушылықтарға байланысты көптеген адамдар ашық ауада кептіру әдістерін – кір жуу арқандары мен кір ілгіштерді пайдаланады. Киімді крахмалмен өңдеу кір жуу процесінде қолданылады. Крахмал 16-17 ғасырларда Еуропада кең жағалар мен маталарды қатайту үшін қолданылған. 19-шы және 20-шы ғасырдың басында, таза киімді үтеу кезінде ерлер жейделерінің жағалары мен жеңдерін, қыздардың юбкаларының жиегін крахмалмен өңдеу сәнге айналды. Одан бөлек, киімге тегіс және айқын пішін бергенімен қатар, бұл практикалық мақсатқа да қызмет етті. Адамның мойны мен білегінен шыққан лас пен тер киім талшықтарына емес, крахмалға жабысып, крахмалмен бірге оңай жуылып кететін. Әр жуғаннан кейін крахмал қайтадан жағылатын. Бүгінде бұл өнім үйде қолдануға арналған аэрозольді баллоншаларда сатылады. Тамаққа қалыңдық беру үшін қолданылатын ас үй крахмалын жуылған маталарға да қолдануға болады (қайнату қажет).
Laundry refers to the act of washing clothing and linens, the place where that washing is done, and/or that which needs to be, is being, or has been laundered. Various chemicals may be used to increase the solvent power of water, such as the compounds in soaproot or yucca root used by Native American tribes. Soap, a compound made from lye (from wood ash) and fat, is an ancient and very common laundry aid. Modern washing machines typically use powdered or liquid laundry detergent in place of more traditional soap. Once clean, the clothes are dried. Washing machines and dryers are now fixtures in homes around the world. In some parts of the world, including the US, Canada, and Switzerland, apartment buildings and dormitories often have laundry rooms, where residents share washing machines and dryers. Usually the machines are set to run only when money is put in a coin slot. In other parts of the world, apartment buildings with laundry rooms are uncommon, and each apartment may have its own washing machine. Those without a machine at home or the use of a laundry room must either wash their clothes by hand or visit a commercial laundromat. A clothes dryer is a household appliance that is used to remove moisture from a load of clothing and other textiles, generally shortly after they are cleaned in a washing machine. Most dryers consist of a rotating drum called a tumbler through which heated air is circulated to evaporate the moisture from the load. The tumbler is rotated relatively slowly in order to maintain space between the articles in the load. In most cases, the tumbler is belt driven by an induction motor. Using these machines may cause clothes to shrink, become less soft (due to loss of short soft fibers/ lint) and fade. For these reasons, as well as environmental concerns, many people use open air methods such as a clothes line and clotheshorse. Laundry starch is used in the laundering of clothes. Starch was widely used in Europe in the 16th and 17th centuries to stiffen the wide collars and ruffs of fine linen which surrounded the necks of the well to do. During the 19th century and early 20th century, it was stylish to stiffen the collars and sleeves of men's shirts and the ruffles of girls' petticoats by applying starch to them as the clean clothes were being ironed. Aside from the smooth, crisp edges it gave to clothing, it served practical purposes as well. Dirt and sweat from a person's neck and wrists would stick to the starch rather than to the fibers of the clothing, and would easily wash away along with the starch. After each laundering, the starch would be reapplied. Today the product is sold in aerosol cans for home use. Kitchen starch used as a thickening agent for food can also be applied to laundered fabrics (requires boiling).
Сақтау
Үй шаруасын жүргізушілер болжамдық техникалық қызмет көрсету әдістерін қолданып, пайдаланудағы жабдықтардың жағдайын анықтайды, осылайша техникалық қызметті қашан жүргізу керектігін болжайды. Бұл тәсіл, міндетті немесе уақытқа негізделген техникалық қызмет көрсетуге қарағанда шығындарды үнемдеуге мүмкіндік береді, себебі жұмыстар тек қажет болған жағдайда ғана орындалады. Алдын ала техникалық қызмет көрсету әдістерін қолданушы үй шаруасын жүргізушілер, үй шаруасындағы жабдықтардың және үйдің қанағаттанарлық жағдайда жұмыс істеуін қамтамасыз етеді, бұл үшін ақаулардың пайда болуына дейін немесе олардың үлкен кемшіліктерге айналуына дейін оларды тексеру, анықтау және түзету шаралары қарастырылады.
Homemakers that follow predictive maintenance techniques determine the condition of in service equipment in order to predict when maintenance should be performed. This approach offers cost savings over routine or time based maintenance, because tasks are performed only when warranted. Homemakers that follow preventive maintenance methods ensure that household equipment and the house are in satisfactory operating condition by providing for inspection, detection, and correction of incipient failures either before they occur or before they develop into major defects.
Үйді күтіп ұстау
Үйді күтіп ұстау – үйдегі ақауларды анықтау және оларды жою, сондай-ақ мұндай ақаулардың алдын алу үшін үйді күтіп-ұстаумен байланысты. Көптеген күтім жұмыстарын өз қолымен жасауға болады (DIY жобалары). Күтім жұмыстары мен үйді жақсарту – бірдей емес, бірақ көптеген жақсартулар жөндеу немесе күтім нәтижесінде туындауы мүмкін. Көбінесе, ірі жөндеуге кеткен шығын, үйді толыққанды жақсартуға инвестиция салудың орнын толтыруы мүмкін. Үй жүйесін жаңарту (жаңа, жетілдірілген жүйемен) оны жөндеуге қарағанда немесе тиімсіз, ескірген немесе тозуға жақын жүйені жиі және қымбат жөндеуге қарағанда тиімді болуы мүмкін. Өз қолымен жасалатын жоба үшін, жөндеу (немесе жөндеулер тізімі) шамадан асып, көңіл көтерілмейтіндей және аяқталуы күмәнді болмайынша, уақыт пен қаржыға жұмсалатын соманы шектеу де пайдалы.
Home maintenance involves the diagnosis and resolution of problems in a home, and is related to home maintenance to avoid such problems. Many types of maintenance are "Do it yourself" (DIY) projects. Maintenance is not necessarily the same as home improvement, although many improvements can result from repairs or maintenance. Often the costs of larger repairs will justify the alternative of investment in full scale improvements. It may make just as much sense to upgrade a home system (with an improved one) as to repair it or incur ever more frequent and expensive maintenance for an inefficient, obsolete or dying system. For a DIY project, also useful is the established limits on time and money investments before a repair (or list of repairs) become overwhelming and discouraging, and less likely to ever be completed.
Шөптесін күтіп ұстау
Үй шаруасын жүргізетін адамдар газонға жауапкершілікпен маусымдық күтім шараларын сақтайды, олар климат аймағына және өсірілген шөп түріне (салқын немесе жылы маусымдық түрлері) байланысты белгілі бір дәрежеде өзгереді. Кез келген аймақта үй шаруасын жүргізушілер қолданатын әртүрлі танымал әдістерді байқауға болады. Көктемде немесе жаздың басында үй шаруасын жүргізушілер жер жылығанда аулаға тұқым себуді, шөптеп салуды немесе шөп түбірін отырғызуды жүзеге асырады. Жазда салқын маусымдық шөп үшін жоғары кесу, ал жылы маусымдық газон үшін төмен кесу үшін газон кескіштер қолданылады. Күзде үй шаруасын жүргізушілер газонды төменірек биіктікте қырқып, жылы маусымдық шөптерде пайда болатын шөп сабанын жояды. Үй шаруасын жүргізушілер құмды құмды топырақ қосып, ылғалды сақтаушы заттар бар тыңайтқыш қолданады. Салқын маусымдық газонды күзде жеткілікті жауын-шашын болғанда отырғызады. Қыста газонға күтім минималды, тек жасыл қалдықтар сияқты органикалық материалды аздап қоректендіру және құрттар мен пайдалы микроорганизмдерді көруге арналған минералдар қажет.
Homemakers that have a lawn responsibility adhere to seasonal lawn care practices, which vary to some extent depending on the climate zone and type of grass that is grown (whether cool season or warm season varieties). Various recognized method used by homemakers in lawn care are observed in any area. In spring or early summer, homemakers seed, sod, or sprig a yard when the ground is warmer. In summer lawn mowers are used at high cutting for cool season grass, and lower cutting for warm season lawns. In autumn, lawns are mown by homemakers at a lower height and thatch build up that occurs in warm season grasses are removed. Homemakers do add sandy loam and apply fertilizer, containing some type of wetting agent. Cool season lawns are planted in the autumn with adequate rainfall. Lawn care in the winter is minimal, requiring only light feedings of organic material, such as green waste compost, and minerals to encourage earthworms and beneficial microbes.
Менеджмент
Үй шаруашылығын жүргізу – үйдің немесе мүліктің ұйымдастыру, қаржы және күнделікті операцияларын басқару ісі. Бұл үйді күтіп-жөндеу және тазалаудан, яғни физикалық күтім мен тазалықтан өзгеше.
Household management by the homemaker is the act of overseeing the organizational, financial, and day to day operations of a house or estate. It differs from housekeeping, which consists of the physical maintenance and cleaning of a house.
Үйді ұйымдастыру
Үйді ұйымдастыру немесе үйді жинақтау – үйдің сыртқы түрін жақсарту үшін жиһаз, өсімдіктер, жалюзи сияқты заттарды орналастыру арқылы интерьер дизайнын қамтиды. Де cluttering – үйдегі қажетсіз нәрселерді жою дегенді білдіреді.
House organization or home organization includes interior design to make the home aesthetically pleasing by arranging furniture, plants, blinds, and so forth. De cluttering means removing unnecessary things from the house.
Тазалау
Үйді жинақтау – заттарды пайдаланғаннан кейін оларды тиісті орындарына қою. "Басқаның қалдырғанын тазалау" дегеніміз, мысалы, телевизор алдында тамақтанған болсаңыз, бөлмеден шыны, аспап-сапақ немесе гаджеттер, яғни ойыншықтарды алып тастау. Егер бірнеше адам бірнеше күн бойы солай жасап, шыны, ыдыс-аяқ пен аспап-сапақты бөлмеден шығармаса, бөлме ыдыстармен "толған" болып есептеледі. Ыдыс-аяқ орынсыз, себебі олар ас үйде жуылып, шкафтарға қойылуы керек. Бұл Солтүстік Америка үйлеріндегі жинақылықтың ең көп кездесетін мысалы. Тағы бір анықтама бар, ол – заттардың тым көп болуы және олардың бәріне жеткілікті орынның болмауы. Кейде, Азия үйлерінде болатындай, заттар қажет болуы мүмкін, бірақ үй тым кішкентай болады, сондықтан бәрін ұйымдастыру үшін, көз тартарлық жинақылықты азайту үшін ептілік қажет. Үйден қажетсіз немесе енді қажет емес заттарды алып тастау да жинақтаудың бір бөлігі болып табылады. Заттарды достарға немесе қайырымдылық ұйымдарына беруге, қолданылған заттар ретінде сатуға, қайта өңдеуге немесе тастауға болады. Жинақылыққа шамадан тыс құмарлықтың мінез-құлқылық жағы бар, ол – жинақылықтың шектен шығуы. Ал, керісінше, қалдықтарды жасауға және оларды тастауға тым көп сенетін қоғамды "тастап кететін қоғам" деп атайды.
Household de cluttering involves putting things in their proper place after they have been used. "Cleaning up your mess" might involve removing glasses, eating utensils or gadgets i. e. toys from the living room if you have eaten a meal there in front of the television. If several people have done that over a few days and not removed their glasses, dishes and utensils from the living room, the living room is considered to be "cluttered" with dishes. The dishes are out of place because they belong in the kitchen, washed and put away in the cupboards. That is the most common example of clutter in a modern North American household. There is another definition of clutter, which refers to having simply too many things and not enough room for all of it. Sometimes as happens in Asian households, the items are necessary, but the home is simply too small, and ingenious methods are needed to organize everything to minimize unsightly clutter. Removing unneeded or no longer necessary objects from a household or home is also an aspect of de cluttering. Objects can be given away to friends or charitable organizations, sold as second hand, recycled or thrown away. Extreme forms of an inability to de clutter is a behavioral aspect of compulsive hoarding. On the other end, a society that relies overly much on generating and then disposing of waste is referred to as a throw away society.
Тұрғын үй сатып алулары
Үй шаруашылығының сатып алуы – үй шаруасындағы адамның үй шаруашылығының мақсаттарына жету үшін тауарлар мен қызметтерді сатып алуға жасаған әрекеттері. Сатып алу процесінде стандарттарды белгілеуге тырысатын бірнеше отбасы бар, бірақ процестер отбасылар арасында күрт өзгеше болуы мүмкін. Әдетте, "сатып алу" сөзі "тапсырыс" сөзімен толығымен алмастырылмайды, себебі тапсырыс көбінесе басқа да түсініктерді қамтиды. Үй шаруасындағылар үй шаруашылығына қажетті нарықтық тауарларды анықтайды, мысалы, дүкеннен сатып алынған азық-түлік. Үй шаруасындағылардың тағы бір маңызды сатып алатын нәрсесі – электр құралдарына қажетті қуат көзі. Үйді немесе басқа ғимаратты жылыту үшін қазандықтар, пештер және су жылытқыштар қолданылуы мүмкін. Табиғи газды қысып сақтау, құбырларға қосылмаған ауылдық үйлерде немесе портативті грильдерде пайдаланылады. Дегенмен, сұйық газға (пропанға) қарағанда аз тиімді болғандықтан, сұйық газ табиғи газбен жұмыс істейтін плиталар мен/немесе пештер, табиғи газбен жылытылатын кір жуу машиналарын кептіру, жылыту/салқындату және орталық жылыту жүйелері үшін ауылдық газдың басым көзі болып табылады. Пайдалану мөлшері табиғи газ бағасы сияқты факторлармен анықталады.
Household purchasing refers to homemaker's attempt to acquire goods or services to accomplish the goals of the household. Though there are several households that attempt to set standards in the purchasing process, processes can vary greatly between households. Typically the word "purchasing" is not used interchangeably with the word "procurement", since procurement typically includes other concepts. Home makers decide the market goods that the household will buy, such as the groceries which have been bought at a grocer's. Another important purchase handled by homemakers is the power source used for appliances. Home or other building heating may include boilers, furnaces, and water heaters. Compressed natural gas is used in rural homes without connections to piped in public utility services, or with portable grills. However, due to being less economical than LPG, LPG (Propane) is the dominant source of rural gas for natural gas powered ranges and/or ovens, natural gas heated clothes dryers, heating/cooling and central heating. The amount of usages is determined by factors such as natural gas prices.
Қызметшілер
Үй шаруасымен айналысатындар үй қызметшілерін немесе "үй қызметшілерін" басқаруы мүмкін.
Homemakers may manage household workers or "domestic workers".
Үй шаруашылығының өндірісі
"Тұрмыстық өндіріс" – үй шаруашылығын жүргізуді қоса алғандағы экономикалық қызметтер санаты. Ол "үй шаруашылығының мүшелерінің өздерінің тұтынуы үшін, өз капиталын және ақысыз еңбегін пайдалана отырып тауарлар мен қызметтерді өндіруі" деп анықталады. Үй шаруашылықтары өздері үшін өндіретін тауарлар мен қызметтерге тұруға жайлы орын, тамақ, таза киім және бала күтімі кіреді. Тұрмыстық өндіріс процесі сатып алынған жартылай дайын өнімдерді соңғы тұтыну өнімдеріне айналдыруды қамтиды. Үй шаруашылықтары өз капиталын және еңбегін пайдаланады. Тұрмыстық өндірістің құнын ЖІӨ-ге ұқсас әдіспен есептеуге бағытталған жұмыстар жүргізілуде, бірақ бұл категория әдетте ЖІӨ-ге кірмейді. Үй шаруашылықтары өндіретін тауарлар мен қызметтер көбінесе бір елде тұтынылады, сондықтан ұлттық шоттарда "Ішкі тұтыну" санатына жатады.
"Household production" is an economic category for activities including homemaking. It is defined as "the production of the goods and services by the members of a household, for their own consumption, using their own capital and their own unpaid labor. Goods and services produced by households for their own use include accommodation, meals, clean clothes, and child care. The process of household production involves the transformation of purchased intermediate commodities into final consumption commodities. Households use their own capital and their own labor." There are efforts to construct estimates of the value of household production in a way analogous to GDP, though the category is not usually included in GDP. Goods and services created by households are generally consumed within the same country, and hence contribute in a "Domestic Consumption" category in national accounts.
Үй жұмыстарына төленетін жалақы
Халықаралық үй жұмысына ақы төлеу науқаны – 1972 жылы Италияның Падуа қаласында жазушы және белсенді Селма Джеймс бірлесіп құрған жаһандық әлеуметтік қозғалыс. Науқанның мақсаты үй шаруасы мен бала күтімі – барлық өндірістік еңбектің негізі екенін көрсету және осы қажетті жұмыстарға жалақы төленуі керек деген талапты қою болды. Үй жұмысына ақы төлеу туралы талаптар ресми түрде үй шаруасы үшін экономикалық сыйақы талап етті, сонымен қатар әйелдердің эмоционалды еңбегіне, капиталистік экономиканың әйелдерді пайдаланушылық еңбек тәжірибесіне және бос уақыттың теңсіздігіне көңіл аудару үшін де пайдаланылды.
The International Wages for Housework Campaign was a global, social movement co founded in 1972 in Padua, Italy, by author and activist Selma James. The Campaign was formed to raise awareness of how housework and childcare are the base of all industrial work and to stake the claim that these unavoidable tasks should be compensated as paid, wage labor. The demands for the Wages for Housework formally called for economic compensation for domestic work but also used these demands to more generally call attention to the affective labors of women, the reliance of capitalist economies on exploitative labor practices against women, and leisure inequality.