Киевтің Тәуелсіздік алаңы

Кіріспе

Киев қаласының орталық алаңы, Украина

Майдан Незалежності (Майдан Незалежності) – Украинаның астанасы Киевтің орталық алаңы. Қаланың маңызды алаңдарының бірі, ол Шевченко ауданындағы Хрещатик көшесінде орналасқан. Алаң көптеген түрлі атаулармен белгілі болған, бірақ көбінесе адамдар оны жай ғана Майдан ("алаң") деп атайды. Алаңда Тәуелсіздік монументі орналасқан. 19 ғасырда алаңда қалалық кеңес және ақсүйектер жиналысының ғимараттары болған. 1990 жылы Украинаның тәуелсіздік қозғалысы басталғаннан бері, алаң саяси митингтер өткізілетін дәстүрлі орынға айналды, соның ішінде төрт ірі радикалды наразылық науқаны: 1990 жылғы Гранит революциясы, 2001 жылғы «Кучмасыз Украина», 2004 жылғы «Қызғылт революция» және 2013–2014 жылдардағы «Еуромайдан». Майдан саяси емес шаралар мен іс-шаралардың да тұрақты орны болып табылады; алайда, 2014 жылдан бері олардың көпшілігі Софиевская алаңына немесе басқа жерлерге көшірілді, себебі Еуромайдан кезінде адамдар қаза болған жерде ойын-сауық ұйымдастыру жөнсіз деп есептелді. Атап айтқанда, Рождество жәрмеңкелері мен Жаңа жыл тойланулары Софиевская алаңына көшірілді.

Орналасқан жері

Тәуелсіздік алаңы – Хрещатик көшесінің солтүстік-шығыс жағында орналасқан үш алаңның бірі. Ол Хрещатик көшесінің соңғы нүктесі саналатын Еуропа алаңына жақын. Хрещатик алаңды екіге бөледі, сонымен қатар бірнеше көше алаңға келіп тіреледі. Олардың ішінде Архитектор Городецкий көшесі, Институт көшесі, Михаил көшесі, Кошчоль көшесі, Кіші Житомир көшесі, София көшесі, Тарас Шевченко даңғылы және Борис Гриченко көшесі бар. Алаңның өзі көп деңгейлі. Жер бетінде Хрещатик пен Институт көшесі (вулиця Інститутська) және Михаил көшесінің (вулиця Михайлівська) қиылысы орналасқан. Алаңның астында Киев метросының Оболонско-Теремки линиясы және "Майдан Незалежності" станциясы жатыр. Сондай-ақ, "Хлобус" сауда орталығы да алаңның астында орналасқан.

Ерте тарихы және патшалық Ресей

Х ғасырға дейін болашақ алаң орны, сондай-ақ Хрещатик көшесінің қалған бөлігі Перевисич деп аталды. Ол Киев қаласының оңтүстігінде, одан әрі Днепр өзені бойындағы Үңгір монастырының (Киев Печерск) аумақтары орналасқан. Жоғарғы қалаға алып баратын Софиевская вулиция (София көшесі) төменгі жағында Ескі Киевтің (Ярослав қаласының) үш негізгі қақпасының бірі – Лядский қақпалары тұрды; қалған екеуі – Алтын қақпалар және Жидивский қақпалары. Бұл қақпалар 1151 жылы да айтылған, олардың маңында қаладағы поляк халқы Лачка Слободада тұрған. Лядский қақпалары 1240 жылы Бату ханның моңғол әскері қалаға шабуыл жасағанда қиратылған. 18 ғасырда жаңа Печерский қақпалары салынды, олар 1833 жылға дейін тұрды. 19 ғасырдың басына дейін бұл аймақ Ешкі батпағы (Козене Болото) деп аталатын төмен жатқан бос жер болды. 1830 жылдары бұл жерде алғашқы ағаш үйлер салынды, ал 1850 жылдары тас ғимараттар пайда болды. Ең танымал украин жазушысы Тарас Шевченко 1859 жылы осы аймақта, Мала Житомирская (Кіші Житомир) және Михайловская вулиция (Михаил көшесі) арасындағы ғимаратта тұрды. 19 ғасырдың ортасынан кейін даму қарқынды жүрді, аумақ біртіндеп Киевтің сауда орталығына айналды, ол Ресейдің өнеркәсіптік революциясы кезінде үлкен өсімді басынан өткізіп, Ресей империясының үшінші маңызды қаласы болды. 1871 жылға дейін ол Хрещатицкая Площад (Хрещатик алаңы) деп аталды; бұл жергілікті базар және халықтық ойын-сауықтар жиналатын орын болды. 1876 жылы бұл жерде Киев қалалық Думасының ғимараты салынды, ал аудан Думская площадь (Дума алаңы) деп аталды. 1894 жылы алаңға Ресей империясында салынған алғашқы электр трамвай желісі (1892 жылы ашылған) жетті. 1913 жылы қалалық Дума алдында Петр Столыпиннің (1911 жылы Киевте өлтірілген) ескерткіші орнатылды, ол 1917 жылдың наурызына дейін, империядағы революциялық соғыстың басында тұрды.

Until the 10th century, the future square's site, as well as the rest of Khreshchatyk, was called Perevisyshch. It was located just to the south of the Kyiv City, beyond which were located territories of the Cave Monastery (Kyiv Pechersky) along the Dnipro River. At the lower end of Sofiivska vulytsia (Sofia Street), which led to the High City, stood one of the three main gates of Old Kyiv (Yaroslav's City), the Lyadski Gates; the other two were the Golden Gates and Zhydivski Gates. Those gates are also mentioned in 1151, and around them lived the Polish population of the city, Lacka Sloboda. The Lyadksi Gates were destroyed during the storm of city by the Mongol army of Batu Khan in 1240. Sometime during the 18th century, the new Pecherski Gates were erected; they stood until 1833. Until the early 19th century, the area was a low lying vacant ground known as Goat Swamp (Kozyne Boloto). In the 1830s, the first wooden dwellings were built on the site, and in the 1850s stone buildings appeared. The most famous Ukrainian writer, Taras Shevchenko lived in that area in 1859, in a building between Mala Zhytomyrska (Little Zhytomyr) and Mykhailivska vulytsia (Michael's Street). Development rapidly intensified after the mid 19th century, when the territory gradually became the commercial center of Kyiv, which underwent an immense boom during the Russian Industrial Revolution, becoming the third most important city in the Russian Empire. Until 1871, it was called the Khreshchatitskaya Ploshchad (Khreshchatyk Square); it was a location for the local market and folk entertainment. In 1876, the Kyiv City Duma building was built here, and the area became known as the Dumskaya Ploshchad (Duma Square). A line from the Kyiv tram, the first electric tram built in the Russian Empire (opened 1892) reached the square in 1894. In 1913, in front of the City Duma, a monument of Pyotr Stolypin (who was assassinated in Kyiv in 1911) was constructed, and it stood there until March 1917 at the dawn of the Revolutionary war within the Empire.

Кеңес одағының соғыс алдындағы жылдары

1919 жылы алаң Совет алаңы деп қайта аталды. 1935 жылдан бастап ол КСРО Жоғарғы Кеңесінің бірінші төрағасы Михаил Калининнің есімімен Калинин алаңы деп аталды.

Соғыстан кейінгі совет жылдары

Соғыстан кейінгі алғашқы екі жыл ішінде алаң толығымен дерлік қайта салынды. Ол сол кездегі типологиялық неоклассикалық сталиндік сәулет стилінде жаңадан салынған Хрещатикпен архитектуралық тұрғыдан үйлестірілді. Алаңда орналасқан, биік сағаты бар жаңадан салынған Киевтің орталық пошта кеңсесі мен кәсіподақ үйі өте танымал және қала орталығының суреттерінде жиі кездеседі. 1976-1977 жылдары метро құрылысы аясында алаңның көп бөлігі қайтадан жаңартылып, Октябрь революциясы алаңы (Жовтневой революциясы алаңы) деп атау өгерді. Жаңарту барысында Октябрь революциясының 60 жылдығына арналған алып кубистік ескерткіш және фонтандардың тұтас кешені орнатылды. Кеңес кезеңінде алаң 1 мамыр күніне (1969 жылға дейін), Жеңіс күніне және Қазан революциясына арналған митингілер мен әскери шерулер өткізілу үшін пайдаланылды.

Тәуелсіз Украина

1991 жылы Украина тәуелсіздік алғаннан кейін алаңға қазіргі атауы берілді. Сол кезде және кейінгі жылдары Еркіндік алаңы (Площадь Свободы) деген ұсыныс талқыланды, бірақ Украина тәуелсіздігін еске алу үшін қазіргі атауы алаңмен берік байланысты (төмендегі бөлімді қараңыз). 2001 жылы алаң "Кучмасыз Украина" жаппай наразылық науқанының басты орталығы болғандықтан, Киевтің сол кездегі мэрі Александр Омельченко бұл аймақтың кең ауқымды құрылысын жедел тапсырды. Алаң құрылыс үшін қоршалды және наразылық білдірушілер үшін қол жетімсіз болды. Көптеген бақылаушылар қала әкімінің тапсырмасымен жүзеге асырылған жобаның басты мақсаты – наразылық акцияларын тоқтату екенін, әсіресе Украина бойынша жергілікті билік органдары мұндай тактиканы жиі қолданғанын айтты. Құрылыс аяқталғаннан кейін, көптеген фонтандары бар алаңның бұрынғы таныс келбеті айтарлықтай өзгерді және алаңның жаңа дизайны бастапқыда ара-тұра реакция тудырды. Дегенмен, қазір алаңдағы Киевтің құрылтайшылары Кий, Шек, Хорив және Либид ескерткіші, халықтық батыр казак Мамай, қаланың тарихи қорғаушысы Архангел Михаил, сондай-ақ Украина тәуелсіздігінің нышаны – Тәуелсіздік монументінің үстіндегі Берехиня бейнесі және көптеген шыны күмбездер қала орталығының бөлігі ретінде оңай танылады. Алаңның астында бұрынғы киевтіктер "Труба" деп атаған ескі, тозығы жеткен жер асты жолының орнына "Глобус" атты жер асты сауда орталығы салынды. Кәсіподақтар үйі 2014 жылдың ақпан айындағы өрт кезінде қирап, кейін қайта жаңартылды. Алаңды дамыту жоспарларында ескі "Украина" қонақ үйін (бұрынғы "Москва" қонақ үйі) бұзу және оның орнына 68 қабаттан тұратын жаңа ғимарат салу көзделген.

Саяси белсенділіктің символы

Киевтің орталық алаңы ретінде Кеңес дәуірі аяқталғаннан кейін Майдан қоғамдық-саяси белсенділіктің орталығына айналды. 1990 жылдың күзінде Майданда студенттердің наразылықтары мен аштық ереуілдері, сондай-ақ «Гранит революциясы» деп аталған оқиғалар Украина КСР Министрлер Кабинетінің төрағасы Виталий Масольдың отставкаға келуіне әкелді. 2000-шы жылдары Украинадағы ең ірі саяси наразылықтар, мысалы, «Кучмасыз Украина» науқаны және «Қызғылт революция» осы алаңда өтті. 2004 жылдың соңындағы «Қызғылт революция» кезінде Майдан Незалежності әлемдік бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланды. Осы кездегі белгілі белсенділердің бірі – Параска Королюк. Сайлаудағы бұрмашылыққа қарсы наразылықтар нәтижесінде Украина Жоғарғы Соты президент сайлауының қосымша кезеңін тағайындады, оның жеңімпазы оппозициялық кандидат Виктор Ющенко болды. Украина Президенті болып сайланғаннан кейін және парламентте ресми ант қабылдағаннан соң, Ющенко Майдан Незалежностіде көптеген қолдаушыларының алдында қоғамдық ант берді. «Қызғылт революциядан» кейін Майдан Незалежності саяси наразылықтарды тартуын жалғастырды. Саяси кандидаттарды қолдау митингілеріне көптеген адам жиналды, 2009 жылғы «Батькивщина» партиясының съезі (осы съезде Юлия Тимошенко президенттікке үміткер ретінде ұсынылды) алаңда 200 мыңға жуық адамды жинаған ерекше оқиға болды. 2013 жылдың қарашасынан бастап алаңда «Еуромайдан» наразылықтары өтті, олар қақтығыстарға, өрттерге ұласып, ақпан айында Абырой революциясымен аяқталды. 2013 жылдың 1 желтоқсанынан бастап алаң күндіз де, түнде де наразылық білдірушілермен толы болды. 2014 жылдың 27 қаңтарында Украина полициясы Батыс Украинадан келген 55 жастағы ер адамның Киевтің орталығындағы үлкен жасанды «Жаңа жыл шыршасынан» асылып өлгенін хабарлады. Денесі Киевтің Тәуелсіздік алаңындағы конус пішіндес құбырлы болат конструкциясынан асылып табылған. Бұл шырша, үкіметке қарсы күрестің символына айналған, сол кезде тұтқынға алынған оппозиция көшбасшысы Юлия Тимошенконың суретімен және президент Виктор Януковичке қарсы жазылған граффитилермен әшекейленген.

As the central Kyiv square, following the end of Soviet era the Maidan has been the centre of public political activity. In the autumn of 1990, students' protests and hunger strikes also known as the Revolution on Granite at the Maidan resulted in the resignation of the Chairman of the Cabinet of Ministers of the Ukrainian SSR Vitaliy Masol. In the 2000s, the biggest political protests in Ukraine, such as the Ukraine without Kuchma campaign and the Orange Revolution took place in this square. During the Orange Revolution in late 2004, Maidan Nezalezhnosti received global media coverage, as hundreds of thousands of protesters gathered in the square and nearby streets, and pitched tents for several weeks, enduring the cold and snow. One of the eminent activists during that time became Paraska Korolyuk. The protests against electoral fraud resulted in an additional round of presidential elections being ordered by the Supreme Court of Ukraine, which were won by the opposition candidate, Viktor Yushchenko. Following his election as the President of Ukraine, and after taking the official oath in the parliament, Yushchenko took a public oath at Maidan Nezalezhnosti in front of his numerous supporters. After the Orange Revolution, Maidan Nezalezhnosti continues to attract political protesters. Mass rallies for political candidates have attracted large numbers, with the 2009 "Batkivshchyna" party congress (during which Yulia Tymoshenko was nominated as a candidate for president) being a notable example that brought nearly 200,000 people to the square. The square was the site of Euromaidan protests beginning in November 2013, progressing to violent clashes, fires, and ending in the February Revolution of Dignity. The square was covered in protesters all day and night since 1 December 2013. On 27 January 2014, Ukrainian police reported a 55 year old man from Western Ukraine found dead hanging from the framework of a huge artificial 'New Year tree' in central Kyiv. The body was found hanging inside the cone shaped tubular steel construction on Kyiv's Independence Square. The tree, which had become a symbol of anti government resistance, was at that time decorated with a poster of jailed opposition leader Yulia Tymoshenko and scrawled with graffiti opposing President Viktor Yanukovich.