Кіріспе
Біріккен азаматтық партия (БҚП; ; Объединённая гражданская партия; ОГП) – Беларусьте тыйым салынған либералды-консервативті және либералды саяси партия. Партия Александр Лукашенко үкіметіне қарсы тұрады және бірнеше рет ел сайлауларына қатысқан, бірақ 2016 жылғы сайлауда бір мүшесі сайланғанға дейін Белорусь парламентінде бірде-бір өкілі болмаған. Партия, өкілдердің жетіспеуіне сайлау процесінің әділетсіздігі себеп деп мәлімдейді. Партияның белгілі мүшелері – бұрынғы премьер-министр Михаил Чихир, құпия түрде жоғалып кеткен саясатшылар Юрий Захаранка және Виктор Ханчар, сондай-ақ мерзімінен бұрын қайтыс болған Геннадий Карпиенка.
The United Civic Party (UCP; ; Объединённая гражданская партия; ОГП) is a banned liberal conservative and liberal political party in Belarus. The party opposes the government of Alexander Lukashenko and has participated in the country's elections on a few occasions, but it did not have a single member in the Belarusian parliament until one member was elected during the 2016 elections. It claims that its lack of seats is due to the unfairness of the election process. Famous party members are former Prime Minister Michaił Čyhir, the mysteriously disappeared politicians Jury Zacharanka and Viktar Hančar, and Hienadź Karpienka, who died prematurely.
Тарих
Партия 1995 жылы екі бірдей ойлы партияның бірігуі нәтижесінде құрылды: Біріккен демократиялық партия (1990 жылы құрылған) және Азаматтық партия (1994 жылы құрылған). Партия төрағасы – Микалай Казлоу, төраға орынбасарлары – Алаксандар Дабраволски және Яраслау Раманчук. 2004 жылғы 13-17 қазандағы заң шығарушы сайлауларда партия «5 Плюс» халық коалициясының құрамына кірді, бірақ ешқандай орын жеңіп алмады. ЕҚЫҰ/АӨКҚБ сайлауды бақылау миссиясының пікірінше, бұл сайлаулар ЕҚЫҰ міндеттемелерінен айтарлықтай кем түсті. Өркендеу, қауымдастық және жиналыс құқығы сияқты жалпыға ортақ принциптер мен конституциялық кепілдік берілген құқықтар күрт бұзылды, бұл Беларусь билігінің саяси бәсекелестікті теңдік принципі бойынша құрметтеуге дайындығына күмән тудырды. Миссияның мәліметінше, азаматтардың кемсітусіз саяси лауазымға үміткер болуға, үміткерлердің өз пікірлерін кедергісіз білдіруге және сайлаушылардың олар туралы ақпарат алып, еркін талқылауға құқығы бар, демократиялық процестің мұндай қағидалары көбінесе назардан тыс қалды. 2008 жылғы сайлауда партия жеке қатысып, ресми дауыс берудің 2,33 пайызын алып, үшінші орынға ие болды. Көптеген оппозициялық партиялар сияқты, UCP 2012 жылғы сайлауды бойкоттап, жақтастарынан процеске сенімсіздік білдіру үшін дауыс беруден бас тартуды сұрады. 2016 жылғы сайлауда партия БПФ партиясымен, Белоруссия христиан демократиясымен, Социал-демократиялық партиясымен (Ассамблея), «За свабоду» қозғалысымен, Жасыл партиямен, БЛПФП-мен, Электр өнеркәсібі кәсіподағымен және тәуелсіз кандидаттармен одақ құрды. Партия үміткері Ханна Канапацкая Минск қаласының Кастрычніцкі ауданындағы 97-ші сайлау округінен депутаттық мандат жеңіп алды, осылайша ол және тағы бір тәуелсіз үміткер 2004 жылдан бері парламенттегі алғашқы оппозициялық депутаттар атанды. Партия 2019 жылғы Беларусь парламент сайлауында бірде-бір орын жеңіп алмады, сондай-ақ басқа оппозициялық тәуелсіз депутаттың жоғалтуынан кейін, тағы да бір рет Өкілдер палатасында өкілдіксіз қалды. 2023 жылғы 15 тамызда Біріккен азаматтық партиясы Беларусь Жоғарғы Сотының шешімімен тыйым салынды.
Құрылымы
UCP құрамында әйелдер ұйымы мен жастар ұйымы бар. 1995-2000 жылдары UCP-нің жастар ұйымы "Азаматтық форум" болды, ол 2000 жылғы парламент сайлауында UCP-ден шығып кетті, себебі UCP "Азаматтық форумның" қарсылығына қарамастан сайлауды бойкоттады. "Азаматтық форумның" төрағасы Уладзимиер Навасиад парламентке сайланды. 2000 жылы "Азаматтық форумның" орнына "UCP Youth" жастар ұйымы құрылды, бірақ ол партия ішінде жасанды құрылым болды. Кейіннен сол жылдың соңынан бастап 2009 жылға дейін YCSU "Жас демократтар" UCP-нің ресми жастар қанаты болды, алайда 2009 жылдың ақпан айында YCSU "Жас демократтар" конгресінде партиямен ынтымақтастықты тоқтату туралы шешім қабылданды. Кейбір мүшелер Біріккен азаматтық партиясымен ынтымақтастықты шектеу туралы шешімге қарсы болды және "UCP Youth" ретінде қалып қойды.
Парламент сайлауы
СайлауПартия басшысыКөрсеткішіРангіҮкіметДауыс%± п.п.Мандаттар+/–1995Станислав БахданкиевичДерек жоқЖаңаЖаңа4-ші2000Анатолий ЛебедькоСайлауды бойкоттады2004160,011 (5 Plus) 0.48 0 7-ші2008125,276 0.29 0 4-ші2012Сайлауды бойкоттады2016111,227 0.17 1 5-ші2019Микалай Казлоŭ72,192 0.79 1 8-ші