Украина Либералдық партиясы: Тарихы мен қазіргі жағдайы
Liberal Party of Ukraine
Украина Либералдық партиясы – 1991 жылы Донецк қаласында құрылған, заң үстемдігі, экономикалық және саяси еркіндіктерді қолдайтын саяси партия. 32 мың мүшесі бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Украинаның Либералдық партиясы (Ліберальна партія України, немесе LPU) – қазіргі заманғы украин саяси партиясы. Ол 1991 жылдың 12 қыркүйегінде Донецк қаласында құрылған. Ресми тіркеу күні – 10.10.1991, Украина Әділет министрлігінің куәлік нөмірі – 132. Басты либералдық принциптер әлемдік либералдық дәстүрлерге негізделген: заң үстемдігі, саяси және экономикалық еркіндіктер, мемлекеттік басқару және ұлттық идея. Бүгінде Украинаның Либералдық партиясының 32 мың мүшесі бар, Украинаның барлық облыстарында, Қырымда, Киев және Севастополь қалаларында 432 жергілікті және аудандық ұйым жұмыс істейді. Партияның мақсаты – Украинада либерализм идеялары мен принциптерін насихаттау және тарату, либералдық және демократиялық реформаларды іске асыру. Украин либерализмінің дәстүрлі құндылықтары – еңбек, шындық және бостандық. Украинаның Либералдық партиясы – бұрынғы Кеңес елдерінің арасында саяси либерализмнің халықаралық критерийлеріне сай келетін алғашқы либералдық партиясы болып, Либералдық Интернатционал тарапынан мойындалды. LPU 1997 жылдың 23 қарашасында Оксфордта (Ұлыбритания) өткен Либералдық Интернатционалдың 48-ші конгресінде LI қатарына бақылаушы мүше ретінде ресми қабылданды.
The Liberal Party of Ukraine (Ліберальна партія України, or LPU) is a modern Ukrainian political party. It was founded on September 12, 1991 in Donetsk. The official date of registration is 10.10.1991, the Ministry of Justice of Ukraine certificate number is 132. Main liberal principles are based on world's liberal traditions: precedence of law, political and economic freedoms, government and national idea. Today The Liberal Party of Ukraine has 32 thousands of members, 432 local and district centers in all regions of Ukraine, Crimea, cities of Kyiv and Sevastopol. The aim of the party promote and disseminate ideas and principles of liberalism in Ukraine, implement liberal and democratic reforms. Traditional values of Ukrainian liberalism are labor, truth and freedom. The Liberal Party of Ukraine is the first liberal party of former Soviet countries recognized by Liberal International as one that meets international criteria of political liberalism. LPU is officially accepted into the ranks of LI in the status of observer member on November 23, 1997 at 48th Congress of Liberal International held in Oxford (Great Britain).
Партияның тарихы
Партия 1991 жылдың 12 қыркүйегінде құрылтай съезінде құрылды. ЛПУ-ның бірінші басшысы болып И.Р. Маркулов сайланды. 1993 жылдың жазында Либералдық партия толыққанды украин партиясы болды. Киевте өткен бірінші съезде әлеуметтік либерализм құндылықтарына негізделген бағдарлама қабылданды. 1995 жылдың қаңтарында ЛПУ-ның екінші съезі өтті, онда О.И. Соскин басшылыққа сайланды. Сол кезде Украина Жоғарғы Радасында «Социалды нарық таңдауы» либералдық парламенттік фракциясы құрылды. ЛПУ берік орталықтандырылған ұстанымды сақтады. ЛПУ-ның үшінші съезі (1996 жылдың қаңтар-сәуір аралығында) партия бағдарламасының жаңа редакциясын және жаңа жарғысын бекітті. Съезде Владимир Щербан Украина Либералдық партиясының басшысы болып сайланды. 1997 жылы ЛПУ алғаш рет халықаралық аренаға белсенді түрде қатысып, халықаралық либералдық қозғалыстың толық құқықты мүшесі атанды және Оксфордта өткен конгресте Либералдық Интернешнлға қосылды. 1998 жылы Украина Жоғарғы Радасына сайлауға «Еңбек және Либералдық партиялар – Бірге!» блогымен қатысты. Блок 4% сайлау шегінен өте алмады және Жоғарғы Радаға өте алмады. 1999 жылы Украина Либералдық партиясы Украина Президентіне үміткер Леонид Кучманы қолдады. 2002 жылы парламенттік және жергілікті сайлауда Виктор Ющенконың «Біздің Украина» сайлау блогының құрамында қатысты. Сайлау қорытындысы бойынша ЛПУ-дан екі депутат Жоғарғы Радаға өтті. Екі либерал облыстық кеңестердің төрағасы болды, ал біреуі қала әкімі болды, ЛПУ-ның 600 мүшесі облыстық, қалалық, ауылдық және кенттік кеңестерге сайланды. 2004 жылғы президенттік сайлау алдында, басшы В.П. Щербанның ықпалымен Украина Либералдық партиясы «Біздің Украина» блогынан шығып, президенттік үміткер В.Ф. Януковичті қолдаған коалицияға қосылуға шешім қабылдады. 2005 жылдың 4 маусымында ЛПУ саяси кеңесі В.П. Щербанның Украинаның Азаттық партиясы төрағасы лауазымынан кеткені туралы өтінімін қабылдады. 2005 жылдың 25 маусымында жаңа басшы П.С. Цыганка сайланды. Саяси кеңестің және партия басшысының жаңа құрамы сайланды. 2006 жылы Украина Либералдық партиясы парламенттік сайлауға тәуелсіз түсті, бірақ сайлау шегінен өте алмады. ЛПУ 2007 жылғы мерзімінен бұрын өткен парламенттік сайлауға қатысудан бас тартты, себебі олардың өткізілуінің әділдігі мен ашықтығына күмәнданды. 2010 жылы Либералдық партия Украина Президенті лауазымына үміткерін ұсынды, ол ЛПУ-ның бірінші басшысы И. Маркулов болды, бірақ техникалық себептермен Орталық сайлау комиссиясында тіркелмеді. 2012 жылғы Украина парламенттік сайлауында партия ұлттық дауыстардың 0,07%-ын алып, сайлау округтерінде (3 округте бәсекеге түсті) парламенттік өкілдікке ие бола алмады. 2014 жылғы Украина парламенттік сайлауында партия тағы да парламенттік өкілдікке ие бола алмады, себебі ол ұлттық дауыстардың 0,05%-ын ғана алды және тағы да сайлау округтерінде (38 округте бәсекеге түсті) өте алмады. 2019 жылғы Украина парламенттік сайлауында партия тағы да сайлау округтерінде бәсекеге түседі.
Party was formed on Founding Congress of September 12, 1991. I. R. Markulov was selected as the first Head of the LPU. In summer 1993 Liberal Party became all Ukrainian. The first Congress in Kyiv adopted the program based on values of social liberalism. In January 1995 the second Congress of LPU was held, that choose O. I. Soskin as the Head. At that time The Verkhovna Rada of Ukraine was forming the liberal parliamentary fraction "Socio market choice". LPU took strong centrist stand. The third Congress of LPU (January–April, 1996) approved new edition of party program and its new Charter. The Congress elected Volodymyr Shcherban as the Head of Liberal Party of Ukraine. In 1997, the LPU actively enters the international scene for the first time, becomes a full member of international liberal movement and joins the Liberal International on the Congress in Oxford. In 1998 it takes stand in elections to the Verkhovna Rada of Ukraine in the bloc "Party of Labor and Liberal Party – Together!" Bloc does not overcome 4% electoral threshold and do not get to the Verkhovna Rada. In 1999 the Liberal Party of Ukraine supported the candidate for President of Ukraine – Leonid Kuchma. In 2002 it took stand in parliamentary and local elections as a member of electoral bloc of Viktor Yushchenko "Our Ukraine". In result of elections two members of LPU entered the Verkhovna Rada. Two liberals chaired regional councils and one member became a mayor, 600 members of LPU became members of regional, district in cities, village and town councils. On the eve of president elections in 2004, under the pressure of the Head V. P. Shcherban, The Liberal Party of Ukraine decided to withdraw from the Our Ukraine bloc and join the coalition that supported presidential candidate V. F. Yanukovich. On June 4, 2005, LPU political council accepted the resignation of V. P. Scherban from post of the Chairman of the Liberty Party of Ukraine. On June 25, 2005 the new Head P. S. Tsyganka was elected. The new composition of the Political Council and Head of the Party was selected. In 2006 The Liberal Party of Ukraine took stand in the parliamentary elections independently and failed to overcome the electoral threshold. LPU refused to participate in early parliamentary elections in 2007 because of reasonably disbelief in the honesty and transparency of their implementation. In 2010 the Liberal Party nominated its candidate for President of Ukraine, the first head of LPU I. Markulov, which, however, was not registered by the CEC for technical reasons. In the 2012 Ukrainian parliamentary election the party won 0.07% of the national votes and no constituencies (it had competed in 3 constituencies) and thus failed to win parliamentary representation. In the 2014 Ukrainian parliamentary election the party again failed to win parliamentary representation since it now won 0.05% of the national votes and again no constituencies (it had competed in 38 constituencies). In the 2019 Ukrainian parliamentary election the party is again competing in constituencies.