Кіріспе

Франшхуектегі монумент, Оңтүстік Африка

Оңтүстік Африканың Батыс Кейп провинциясындағы Франшхуектегі гугенот монументі гугеноттардың 17 және 18 ғасырлардағы көші-қонынан кейін Кейп колониясына (және соның ішінде бүкіл Оңтүстік Африкаға) әкелген мәдени ықпалдарына арналған. Бұл француз және бельгиялық протестанттар, әсіресе Рим-католик Франциясындағы қатыгез діни қуғын-сүргіннен қашып келді. Монументті Ж.С. Йонгенс жобалаған, ол 1945 жылы аяқталып, 1948 жылдың 17 сәуірінде доктор А.Ж. ван дер Мерве салтанатты түрде ашты. Үш биік арка Әке, Ұл және Киелі Рухтан тұратын қасиетті үштік символы болып табылады. Аркалардың үстінде әділеттілік күнінің символы, ал одан жоғары гугеноттардың христиандық сенімінің айқыш белгісі орналасқан. Орталықтағы әйел мүсінін Курт Штейнберг жасаған, ол бір қолында Киелі кітапты, екіншісінде үзілген тізбекті ұстап, діни еркіндікті бейнелейді. Ол өзінің қысымның жамылуын тастап жатыр. Оның жер шарының үстіндегі орналасуы оның рухани бостандығын көрсетеді және Рим-католик иконографиясындағы Мария ананың кейбір бейнелерімен саякес келеді, онда ол бір аяғын жер шарына тіреген күйде бейнеленген. Әйелдің киіміндегі лилия гүлінің бейнесі – ұлы рух пен мінез-құлықтың символы; бұл гүл сонымен қатар гугеноттардың кетіп кетуі кезінде билікте болған француз монархиясының басты символы болды. Жер шарының оңтүстік бөлігінде гугеноттарға қатысты символдар бейнеленген: олардың сенімі үшін Киелі кітап, өнер мен мәдениеті үшін арфа, егіншілік пен жүзім шаруашылығын көрсететін бидай бас және жүзім лозасы, сондай-ақ жібек және мата тоқымашыларының тоқыма станогы – олардың өнеркәсібінің символы. Су қоймасы, артындағы колоннаданы шағылыстырады, Франциядағы қатыгез діни қуғын-сүргіннен кейін Оңтүстік Африкада гугеноттардың тапқан тыныштығы мен рухани бейбітшілігін көрсетеді. Монументке жақын орналасқан Гугенот еске алу мұражайы Кейпке, әсіресе Франшхуек аңғарына қоныстанған француз гугеноттарының тарихын зерттейді. Көрмеде олардың шарап жасауға қолданған түрлі құралдары, киген киімдері, олардың мәдениеті мен мақсаттары туралы түсіндірулер ұсынылған. Сонымен қатар, бұл жерде «Post Tenebras Lux» («Қараңғылықтан кейін жарық» - латын тілінде) деген сөздермен жазылған колонналы галереямен біріктірілген шарап погребтері орналасқан. Бұл ұран Реформация кезінде протестанттардың лозунгі болған, ал бұл фраза алғаш рет Швейцарияның Женева қаласындағы Реформация қабырғасына жазылған, ол протестанттық Реформацияға арналған.

Оңтүстік Африкадағы басқа да гугеноттық ескерткіштер мен мемориалдар

Йоханнесбург ботаникалық бағында гугеноттардың Оңтүстік Африкаға келгенінің 300 жылдығына арналған ескерткіш орналасқан. Веллингтон қаласының Жубер алаңында гугеноттардың фонтаны бар. Кейптаун қаласындағы Королева Виктория көшесінде Гугеноттар ескерткіш қоғамы салған Гугеноттар ескерткіш ғимараты тұр. Президент Крюгердің денесі Нидерландқа жерлеуге апарылғанша осы жерде сақталған.