Кіріспе

Франсиско Сальзильо и Алькарас (12 мамыр 1707 – 2 наурыз 1783) – испан мүсіншісі. Ол 18 ғасырдағы ең көрнекті испан суретшісі және барокко өнерінің ең ұлы шеберлерінің бірі. Франсиско Сальзильо тек діни тақырыптарда ғана жұмыс істеді, және көбінесе боялған ағаштан жасады. Ол жүздеген туынды жасады, олар Мурсия аймағында және көршілес провинцияларда сақталған. Испания Азамат соғысы (1936–1939) Сальзильоның көптеген туындыларын жойды. Оның шедеврлеріне процессияға қатыспайтын діни туындылары, процессияға қатысатын туындылары және оның әйгілі Шығу тегі кіреді.

Өмірбаян

Ол Мурсияда итальяндық ағаш мүсінші Николас Сальзильоның отбасында дүниеге келді. Жиырма жасында әкесі Мурсиядағы доминикандықтар үшін бастаған Монтепульчаноның Инес мүсінін аяқтады. Әкесі қайтыс болғаннан кейін отбасының күтімі Францискоға жүктелді, ол бауырлары мен қарындастарының көмегімен шеберхана ұйымдастырды. 1765 жылы ол шағын академия құрды, бірақ мүшелер арасындағы келіспеушілікке байланысты ол тез таратылды. Мурсиядағы Эрмита де Хесус-та Сальзильоның Құдайдың Азаптарынан көріністерін көруге болады, бұл мүсіншінің барлық қасиеттері мен кемшіліктерін көрсететін зор жұмыс. Сан-Мигель шіркеуінде Таза ұғым мен Франциск әйгілі мүсіндері орналасқан. Сондай-ақ, Мурсиядағы Санта-Мария-де-лас-Грасиас шіркеуіндегі құдық жанындағы Мәсіх және Сан-Педродағы, сондай-ақ Мурсиядағы Капуцин монастырындағы мүсіндерді атау қажет. Сальзильо көбінесе ағаштан жұмыс істеді және "көлемді" мүсіндеме жасады, содан кейін оның жұмысы естофадо деп аталатын техникамен алтынмен жалатылып, түрлі түске боялды. Мурсиядағы Қасиетті Николас шіркеуінің фасадындағы тас мүсіндерді оған жатқызу – бұл тек болжам ғана. Сантьяго Апостолдағы бірнеше мүсіндер оған немесе оның оқушыларына жатқызылады. Ол Мурсияда қайтыс болды.

Негізгі жұмыстар

XVII ғасырдың Хуан Мартинес Монтанес немесе Грегорио Фернандес сияқты ұлы мүсіншілерінен өзгеше, Франсиско Сальзильо бейнелеген сахналардың драмалық жақтарына аса мән бермеді, бірақ барокко стилінен рококо мен неоклассицизмге өтуді хабарлаған, идеалданған сұлулықтың натуралистік тұжырымдамаларын зерттеді. Сальзильо өзінің заманынан асып, бүгінгі күнге дейін сақталған Мурсия мүсін мектебін құрды, себебі оның алғашқы ізбасарлары да, кейінгілері де Сальзильоның иконографиялық және стильдік үлгілерін, түрлерін жалғастырды. Мурсияда Сальзильоға арналған мұражай бар. Оның негізгі туындылары:

La Cena (Соңғы кешкі ас): 1763 жылы жасалған, онда Иса мен 12 апостолдан құралған он үш тұлға үстелге отырған. La Oración del Huerto (Бақтағы азап): 1754 жылы жасалған, онда бір жағынан періште Исаға тостағанды көрсетсе, екінші жағынан пальма астында ұйықтаған үш апостолдың көрінісі бейнеленген. El Prendimiento немесе El Beso de Judas (Ұстау немесе Яһуданың сүйісі): 1754 жылы жасалған, ол Иса мен Яһуданың беттерін салыстырады, бұл соңғысының жамандығы мен зұлымдығына қарсы біріншісінің сұлулығы мен мейірімділігін бағалауға мүмкіндік береді. Jesús en la Columna немесе Los Azotes (Иса бағанада немесе Жазалау): 1777 жылы мүсінделген, онда Исаның беті тыныштық пен құрметпен, келген жазаға төзімділік танытады. Santa Mujer Verónica (Қасиетті Вероника): 1755 жылы жасалған, онда Исаның бейнесі керемет түрде басылған матаны қолына ұстаған, қайғылы көрініспен киген әулие Вероника бейнеленген. La Caída (Құлау): 1752 жылы жасалған. San Juan (Сан-Хуан): 1756 жылы жасалған. La Dolorosa (Қайғылы Мария): 1756 жылы жасалған. El Belén (Туған орын): 1780-1800 жылдар аралығында жасалған, Сальзильо бастап, оның шәкірті Роке Лопес аяқтаған. Бұл шамамен 30 см биіктігіндегі 556 саз фигурадан тұрады. Көптеген дайындық эскиздері терракотадан жасалған.