Тұз көлі қаласының климатына шолу

Кіріспе

Солт-Лейк-Сити климатына шолу

Солт-Лейк-Сити, Юта штатының климаты суық және қарлы қыстар, ыстық және құрғақ жаздар, сондай-ақ орташадан жеңіл маусымдық жауын-шашынмен сипатталады. Солт-Лейк аңғарында орналасқан қала таулармен және Ұлы тұзды көлмен қоршалған. Көппен климаттық жіктелімі бойынша Солт-Лейк-Ситиде қолданылатын жүйенің нұсқасына байланысты Жерорта теңізі климаты (Csa) немесе құрғақ жазғы континенттік климат (Dsa) болады, бірақ қаладағы жауын-шашынның салыстырмалы түрде аз болуына байланысты суық жартылай шөлейт климатына (BSk) жақын. Қаланың төрт ерекше мезгілі бар: суық, қарлы қыс; ыстық, құрғақ жаз; және екі салыстырмалы ылғалды ауысу кезеңі. Тынық мұхиты ауа-райына басты ықпал етеді, қазаннан мамырға дейін дауылдар әкеледі, көктем – жауын-шашынның ең көп болатын мезгілі. Қыста қар жиі жауады, мұның көп бөлігі Ұлы тұзды көлдің әсерінен туындайды. Жазда жауын-шашынның жалғыз көзі – Калифорния шығанағынан солтүстікке қарай жылжыған муссондық ылғал. Жаздар ыстық, температура жиі жоғарылайды, ал қыстар суық және қарлы болады. Шығыста және солтүстіктегі Роки таулары әдетте қыста күшті полярлық антициклонның штатқа әсер етуін тоқтатады. Температура сирек нөлден төмен түседі, бірақ көбінесе қатып қалады. Қыста температура инверсиясы салдарынан аңғарда түнде қалың тұман мен күндіз көлеңке пайда болады, себебі салқын ауа, ылғал және ластаушы заттар қоршаған таулармен шектелген аңғарда қалып қояды.

Температуралар

Қысқы температура қаланың 4300 фут (1311 м) биіктігі және 40°45'N ендігі ескерілгенде, күтілгендей экстремалды емес. Штаттың шығысы мен солтүстік-шығысындағы Рокки таулары Ұлы жазықтардағы полярлық антициклоннан туындаған суық толқындардың көп бөлігін қалаға жеткізбей тоқтатады. Қалаға әсер ететін мұздай суық ауа тікелей солтүстіктен немесе солтүстік-батыстан, Канаданың батысынан, аралықтағы таулар аз және төмен орналасқан арқылы келуі керек. Температура сирек нөлден төмен түседі; Солт-Лейк-Ситиде соңғы 10 жылда тек 4 дауыл циклында ғана нөлден төмен температура тіркелді. Дегенмен, бір жылдағы орташа нөлден төмен күндер саны 2-ге жетеді. Солт-Лейк-Ситиде орташа есеп бойынша 26 күнде температура нөл градусқа тең немесе одан төмен болады. Қыста, қоршаған шөлден жылы ауа әдетте солтүстік-батыстан келген суық фронт алдында ғана қалаға тартылады. Қаңтар – ең суық ай, орташа температурасы Солт-Лейк-Ситидің ең төмен максималды температурасы 1990 жылғы 22 желтоқсанда, Арктикадан келген суық ауаның ұзақ кезеңінде тіркелді, ал жалпы ең төмен температурасы 1933 жылғы 9 ақпанда, солтүстіктен келген күшті суық ауа толқыны кезінде тіркелді. Бәріне барлығы жылына шамамен 3030 сағат жұмсалады. Қаңтар ақпан наурыз сәуір мамыр маусым шілде тамыз қыркүйек қазан қараша желтоқсан Орташа жауын-шашын (дюйм) 1.37 1.33 1.91 2.02 2.09 0.77 0.72 0.76 1.33 1.57 1.40 1.23 Жауын-шашын бойынша рекорд (дюйм) 3.23 4.89 3.97 4.90 4.76 3.84 2.57 3.66 7.04 3.91 3.34 4.37 Орташа қар жауын (дюйм) 13.6 9.9 9.1 4.9 0.6 0.0 0.0 0.0 0.1 1.3 7.0 12.0 Көп қар жауған рекорд (дюйм) 50.3 32.1 41.9 26.4 7.5 0.0 0.0 0.0 4.0 20.4 33.3 5.2 Деректер Солт-Лейк халықаралық әуежайы үшін.

Басқа ауа райы оқиғалары

Эль-Ниньо және Ла-Ниньо құбылыстары Ұлы ойпаңдағы жауын-шашынға да әсер етеді, кейде құрғақшылық пен су тасқынына алып келеді. Солт-Лейк-Ситидегі соңғы үлкен су тасқыны 1983 жылы болды. Күшті Эль-Ниньоның нәтижесінде, тым көп қар жиналу арқасында су тасқыны мен зор зиян келді. Қалалық арнасы жер астынан жарылып, қаланы су басты. Мемлекеттік көше және 1300 Оңтүстік сияқты кейбір көшелер, арнаның ағынын қабылдау үшін уақытша өзендерге айналды. 1987 жылы Ұлы Тұзды көл рекордтық ең жоғары деңгейге жеткен кезде де су тасқыны болды. 2010 жылғы зерттеу көрсеткендей, бұл рекордтық оқиға аймақтағы үш маңызды климаттық циклдың бірдей кезеңінде орын алды. Солт-Лейк аңғарында қыстың ортасында температура инверсиясы жиі кездеседі. Көбінесе бірнеше күн немесе апталарға созылатын бұл инверсиялар қыс ортасында ең айқын байқалады, бірақ басқа маусымдарда да жеңілірек инверсиялар болады. Қысқы температура инверсиясы аңғарда суық, тұманды және көңілсіз ауа-райын тудырады, ал айналасындағы тауларда күн ашық және сәл жылы болады. Температура инверсиясы аңғардағы ауаның ластаушыларын тұтқындап, олардың деңгейі денсаулыққа зиянды болып көтерілуі мүмкін. Тұман пайда болуы үшін ылғалдылық пен температура тек қыс ортасында ғана жеткілікті болады, бірақ тұман мен түтін жыл бойы кездесуі мүмкін. Инверсиялар Ұлы ойпаң үстіндегі күшті жоғары қысым аймақтары тұрақталғанда пайда болады. Әдетте, жоғары қысымды ығыстыру немесе бұзу үшін суық фронт қажет. Осы себепті, көктем мен күзде инверсиялар сирек болады, себебі ауа райы жиі өзгеріп тұрады. Мұндай қайталамалы және тұрақты инверсиялар шамамен 30 күндік ерекше уақыт шкаласын ұстанады, бұл ұзақ мерзімді ауа райын болжауға мүмкіндік береді. 30 күнге дейінгі инверсияны болжау жүзеге асырылды. Солт-Лейк-Ситиде торнадолар да сирек кездеседі. Дегенмен, қалада зиян келтірген кем дегенде бір торнадо болған. 1999 жылдың 11 тамызында Солт-Лейк-Ситиде болған торнадо бір адамның өмірін алып, 60 адамды жарақаттады, бұл Юта штатында торнадодан болған екінші өлім жағдайы және шамамен 500 миллион долларлық зиянға әкелді. Ұзаққа созылған құрғақшылық салдарынан Солт-Лейк-Сити су тасқыны кезінде артық суды жинап, құрғақшылық кезінде сумен қамтамасыз ету үшін бірнеше суқоймалар салды. Сонымен қатар, артезиандық құдықтар және оңтүстікке қарай Юта көлінен алынған су қала үшін балама су көздері болып табылады.

The phenomena El Niño and La Niña also affect precipitation along the Great Basin, bringing occasional cycles of drought and flooding. The largest recent flood in Salt Lake City occurred in 1983. Triggered by a powerful El Niño, an exceptionally large snowpack caused flooding and massive damage. City Creek burst from its underground diversion and flooded the city. Some streets, such as State Street and 1300 South, were converted into makeshift rivers to accommodate the overflowing creek. Some flooding also occurred in 1987, when the Great Salt Lake reached its all time maximum water level. A 2010 study indicates that this record event occurred during an overlapping period of three prominent climate cycles that are unique in the region. Significant mid winter temperature inversions often occur in the Salt Lake Valley. These inversions, which often last for days and weeks, are most pronounced in mid winter, although milder inversions sometimes occur during other seasons. Winter temperature inversions cause cold, foggy and hazy valley conditions, with sunny and somewhat warmer conditions prevailing in the surrounding mountains. Temperature inversions trap valley air pollutants, which often rise to unhealthy levels. Humidity is only high enough and temperatures cold enough for fog to occur during mid winter, although haze and smog can be found year round. Inversions occur when strong areas of high pressure remain parked over the Great Basin. It usually takes a cold front to force out or break down the high pressure. Consequently, inversions are rare in spring and fall, when the weather takes on a more progressive pattern, with frequent fronts moving through. Such recurring and persistent patterns of inversions follow a unique timescale of about 30 days, providing a means for long range weather prediction. Such prediction of persistent inversion up to 30 days has been made operational. Tornadoes are also relatively uncommon. However, there has been at least one damaging tornado in the city. The Salt Lake City Tornado of August 11, 1999, which killed one person and injured 60, resulted in only the second ever fatality from a tornado in Utah, and caused about $500 million in damage. As a result of extended drought patterns, Salt Lake City constructed several reservoirs to hold excess water during flood periods and provide water during drought conditions. Additionally, artesian wells and water siphoned from Utah Lake miles to the south act as alternate water sources for the city.

Соңғы күнгі ауа райы оқиғалары

Юта 1998 жылдың соңынан бастап 2004 жылға дейін үздірілмейтін құрғақшылықта болды, бірақ сарапшылар 2004 және 2005 жылдары байқалған құрғақшылықтың аяқталуы, шындығында, ұзаққа созылған құрғақшылық үлгісінің уақытша тоқтауы болуы мүмкін екенін ескертеді. 2003 жылдың шілде айы Солт-Лейк-Ситидегі ең жылы ай рекордын жаңартты. 2003 жылдың барлық кезеңіндегі екінші ең жылы жыл тіркелді, сондай-ақ қаңтар, тамыз және қазан айларындағы екінші ең жылы көрсеткіштер тіркелді, бірақ ең жылы ай (шілде) болды. 2003 жылдың қаңтарында қаңтар айының ең жоғары температурасы және ең аз қар жаууы (көзге көрінбейтін) тіркелді. Бұл қыс ең жылы алтыншы және ең қар аз үшінші қыс болды. 2003 жылдың мамыр айында да екі күн қатарынан мамыр айының ең жоғары температурасы тіркелді. 2002 жылдың шілдесінде де температура рекорды теңестірілді, ал 2003 жылдың шілдесінде ең төменгі температура рекорды жаңартты (сол жазда 100 градустан жоғары температура 24 күннің 10-ында тіркелді). 2003 жылдың желтоқсан айының соңында үлкен қарлы дауыл аңғарға 200 см-ден астам қар түсірді, ал биік жерлерде және Уасач жотасында 300 см-ге дейін қар жиналды. 25-29 желтоқсан аралығында ресми метеостансада бұл қарлы дауылдан электр желісінде кең ауқымда ақаулар туды. Одан кейінгі қарлы дауылдар мен өте суық қаңтар және ақпан айларында осы дауылдан түскен қар қыс бойы ерімеді. 3-26 қаңтар аралығында Солт-Лейк-Ситиде ауа температурасы мұздың түсуінен төмен рекорды тіркелді. Қаңтар мен ақпан айлары өте суық болды, бірақ одан кейін наурыз айы рекордтық төртінші жылы болды, ол наурыз айының ең жоғары температурасын теңестірді. 2005 жылға дейін 1998 жыл орташадан жоғары жауын-шашын көрген соңғы жыл болды. 2004-2005 жылдар аралығында таулардағы қардың көп болуы және көктемгі жаңбырлар құрғақшылықты штаттың көбінде аяқтады. Ауыр қысқы және көктемгі жаңбырлар штат бойынша су тасқынына әкелді. Қаңтардың соңында қатты жаңбырлар штаттың оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан Вашингтон округіндегі Санта-Клара өзенін басып, Ивинс, Санта-Клара және Сент-Джордж қалаларындағы бірнеше үйлерді қиратты және Гунлоктың кішкентай қалашығын толығымен оқшаулады. Сәуір айының соңындағы ауыр көктемгі жаңбырлар Солтүстік Юта штатында кең ауқымда, бірақ аз су тасқынына әкелді. 2006 жылдың шілдесінде қайтадан ыстық ауа болды, ал 2006 жылдың шілдесі рекордтық екінші ең ыстық шілде болды. 2006 жылдың жазы (маусым-тамыз) рекордтық төртінші ең ыстық жаз ретінде аяқталды, тек орташа тамыз айымен ғана қалыпты болды. 2007 жылдың қаңтары 1990 жылдың желтоқсанынан бері ең суық ай болды, ал 1978 жылдан бері ең суық қаңтар болды. 2007 жылдың 29 сәуірінде сәуір айының ең жоғары температурасы тіркелді. Шаңғы курорттарындағы қар деңгейі рекордтық төмендікке жетті. Бұл Солт-Лейк-Ситидегі ең құрғақ көктемдердің бірі болды. 2007 жылдың жазында қайтадан ыстық ауа болды, ал 2007 жылдың шілдесі 2003 жылдың шілдесінің рекордын жаңартты. 2007 жылдың шілдесінде ең жоғары орташа айлық ең төменгі температура рекорды жаңартты. 2007 жылдың желтоқсаны рекордтық көрсеткіштегі ең жауын-шашынды үшінші ай болды. 2007-2008 жылдардағы қыс бойы қардың түсуі де ерекше болды, өйткені қар әдеттен тыс жиі түсті. Қардың жалпы көлемі 2003-2004 жылдардағыдан сәл төмен болды, бірақ бұл көрсеткішті үлкен қарлы дауыл көтере алмады. 2008 жылдың көктемі тағы да құрғақ болды, бірақ өте салқын болды. Сол жылы жаз тағы да ыстық болды, ал 2008 жылдың шілдесі рекордтық бесінші ең жылы ай болды.

Utah was in a consistent drought from late 1998 through 2004, although experts warn that the drought breaking conditions experienced in 2004 and 2005 could actually just be a break in a more extended drought pattern. July 2003 set the record for the warmest month ever in Salt Lake City. 2003 overall was the second warmest year on record, and recorded the second warmest January, August, and October on record, but with the warmest month ever (July). January 2003 saw a record high January temperature of and record low January snowfall (a trace). That winter was the sixth warmest and third least snowy on record. May 2003 also set a record high May temperature of on two consecutive days. July 2002 also saw a record tying high temperature of , while July 2003 saw a record high minimum temperature and a record streak of 100 degree weather (July contributed 10 of that summer's 24 days over 100 degrees). In late December 2003, a large snowstorm dumped more than of snow across the valley, with up to in high bench areas and up to in the Wasatch Range. From December 25–29, the official station saw This snowstorm also caused widespread power outages. Accompanied by subsequent snowstorms and a very cold January and February, snow from this storm remained on the ground for the remainder of the winter. From January 3–26, Salt Lake City spent a record amount of time below freezing. January and February were both very cold, but this was followed by the fourth warmest March on record, which also saw a record tying March high. Before 2005, 1998 was the last year to see above average precipitation. Near record setting snowpack in the mountains during the 2004 to 2005 season, as well as heavy spring rains, ended the drought nearly statewide. Heavy winter and spring rains caused flooding throughout the state. In late January, heavy rains overflowed the Santa Clara River in Washington County in the southwest corner of the state, destroying several homes in Ivins, Santa Clara, and Saint George, and essentially cutting off the small town of Gunlock. Heavy spring rains in late April caused widespread but minor flooding in northern Utah. Heat returned in the summer of 2006, with July 2006 becoming the second hottest July on record. Summer 2006 (June–August) closed as the 4th hottest on record, tempered only by a near average August. January 2007 became the coldest month since December 1990, and the coldest January since 1978. April 29, 2007, saw a record April high temperature of Snow levels in the ski resorts were near record lows. It became one of the driest springs on record in Salt Lake City. Heat returned again in the summer of 2007, with July 2007 breaking the aforementioned July 2003 record. July 2007 also set the record for the highest average monthly minimum temperature. December 2007 became the third wettest on record. Snowfall was also abnormally high throughout the winter of 2007 2008 as snow came at an unusually frequent pace. Snow totals ended only slightly under the totals of 2003 2004 without a major snowstorm to boost the totals. Spring 2008 was once again dry but was very cool. Heat returned that summer once again and July 2008 became the fifth warmest month on record.