Кіріспе
Ұлыбритания үкіметінің ірі қылмыстар туралы деректер қоры HOLMES 2 (Home Office Large Major Enquiry System) – бұл Ұлыбритания полиция күштері сериялық кісі өлтірулер және ірі көлемдегі алаяқтықтар сияқты ауқымды оқиғаларды тергеу үшін негізгі пайдаланатын ақпараттық технология жүйесі. Жүйе Unisys және McDonnell Douglas Information Systems (бәсекелес, ынтымақтастық емес) компаниялары Полиция ақпараттық технологиялар ұйымы үшін жеке қаржы жобасы аясында әзірлеген бірыңғай қосымша болып табылады. Ол Англия, Шотландия, Уэльс және Солтүстік Ирландияның барлық полиция күштерімен, сондай-ақ Корольдік әскери полициясымен толық үйлесімділік пен біркелкілікке қол жеткізеді. Жүйе атауы – Артур Конан Дойлдің ойдан шығарған Шерлок Холмс жеке детективіне сілтеме.
HOLMES 2 (Home Office Large Major Enquiry System) is an information technology system that is predominantly used by UK police forces for the investigation of major incidents such as serial murders and high value frauds. The system is a single application which was developed by Unisys and McDonnell Douglas Information Systems (in competition, not co operation) for the Police Information Technology Organisation under a private finance initiative. It provides total compatibility and consistency between all the police forces of England, Scotland, Wales, and Northern Ireland, as well as the Royal Military Police. The name of the system is a reference to the fictional Arthur Conan Doyle private detective character Sherlock Holmes.
ХОЛМЕС
ХОЛМС 1985 жылы енгізілді және құқық қорғау органдарына қылмыстық тергеулерде тиімділікті және өнімділікті арттыруға мүмкіндік берді. Кейінгі ХОЛМС 2 сияқты, бұл әкімшілік қолдау жүйесі, негізінен жоғары деңгейдегі тергеушілерге ауыр қылмыстарды тергеудің күрделілігін басқаруға көмектесу үшін жасалған. Осы мақсатта ХОЛМС өзіне ұсынылған мол ақпаратты мұқият өңдеп, ешбір маңызды ізді жібермеуге тырысты. ХОЛМС сонымен қатар Полицияның Ұлыбританиядағы Зардап шеккендер бюросына хабарланған жоғалған адамдарды, зардап шеккендерді, аман қалғандарды және эвакуацияланғандарды тіркеуге мүмкіндік беру үшін пайдаланылды. Қолданба жоғалған адамдарды оқиғаға қатысы бар адамдармен сәйкестіруге көмектесетін құралдарды ұсынады. Бірақ жүйеде маңызды кемшіліктер де болды. Ол қылмыстың өзінің тергелуіне өте аз көмек көрсетті және жеке оқиғаларды байланыстыру мүмкіндігі, әсіресе полиция күштерінің шекараларында, өте шектеулі болды. Қажет болған нәрсе – ақпарат алмасуды арттырып, оны тиімді пайдалануға мүмкіндік беретін шешім еді. 1987 жылдың жазында ХОЛМС Вест-Мидлендс полициясының «Өсу» (GROWTH) операциясымен бірге қолданылды, бұл Вольвергемптон Уондерерсті жақтаушы, «The Bridge Boys» деп аталатын футбол хулигандарының топқа жасырын кірген жасырын полиция офицерлеріне көмектесу үшін жасалған шара еді. Бұрынғы футбол хулигандарына қатысты сот процестері полицияның қызмет барысында дәлелдерді жинау тәсіліне байланысты сәтсіз аяқталған. «Өсу» операциясы барысында жиналған барлық дәлелдер тікелей ХОЛМС-ке жіберілді, бұл 1988 жылдың желтоқсанында сәтті сотталғандарға әкелді.
Ауыстыру
Осы жағдайға байланысты, 1994 жылы британдық полиция күштері қолданыстағы жүйені жаңа, жақсартылған нұсқамен алмастыру жоспарын бастады. Жаңа нұсқа, HOLMES 2, HOLMES жүйесінің бұрынғы кемшіліктерін жойды. Бұдан өзге, ол болашақ өзгерістерге оңай бейімделеді және ақпаратқа жылдамдау және тиімді қол жеткізуге мүмкіндік береді. Жүйе алғашқы полиция бөлімдеріне 2000 жылы ұсынылды, ал соңғы бөлімдер 2004 жылдың басында толыққандай жұмыс істеуге кірісті.
Қолданбалар
Жоғарыда айтылғандай, HOLMES 2-нің ең маңызды функциясы – қылмыстық тергеу құралы болып табылады. Осы мақсатта ол ұйымдастырылған және әдістемелік тәсілге негізделген, оның құрылымы негізгі оқиғалар бөлмесіне (MIR) бағытталған. Бұл – әкімшілік орталық, онда тергеу әрекеттері үйлестіріледі және жұртшылықтан, тергеушілерден және басқа да көздерден алынған барлық ақпарат жиналады. Кіріс маскаларының көмегімен HOLMES 2 қажетті ақпаратпен қамтамасыз етіледі және жоғары тұрған тергеуші оны тергеу барысын басқару және бақылау үшін пайдаланады. Осыған байланысты, жүйе полиция қызметі үшін ең тиімді жүйені қамтамасыз ету мақсатында, коммерциялық (COTS) компоненттер мен арнайы жасалған бағдарламалық жасақтаманы үйлестіреді. Бұған қоса, жаңартылған HOLMES алғаш рет компьютерлік интеллектіні қамтиды. Мысалы, динамикалық есептеу қозғалтқышы (DRE) қылмыстық тергеушілердің білімі мен тәжірибесін жүйе жинаған біліммен біріктіруге мүмкіндік береді, осы арқылы жаңа тергеу бағыттарын анықтауға болады. HOLMES 2-нің тағы бір маңызды қолданылуы – төтенше жағдайларды басқару. Мұның себебі – ірі оқиғаны және ірі апатты тергеудегі ұқсастықтар. Апат жағдайларында HOLMES 2 апатты басқару мекемелерімен зардап шеккендер бюросы арқылы ынтымақтасады. Зардап шеккендер бюросының жұмысына қажетті қосымша функциялар, мысалы, Интерпол деректерін тіркеу және арнайы іс-шараларды басқару құралдары, HOLMES 2-ге толық интеграцияланған. HOLMES 2 сонымен қатар, жоғалған адамдар туралы хабарламалардың бастапқы кезеңіндегі күрт өсімді тиімдірек басқару үшін ресурстарды біріктіруге мүмкіндік береді. HOLMES 2-нің толық мобильді нұсқасы да бар, оны ноутбукта сотта немесе сапарда пайдалануға болады.
Техникалық мәліметтер
HOLMES 2 клиенттік/серверлік архитектурасы Microsoft Windows 2000 Professional немесе NT 4.0 жұмыс станциялары мен Solaris немесе UnixWare жүйелерінде жұмыс істейтін UNIX серверлеріне негізделген. Жүйе желісі LAN және WLAN байланысы үшін TCP/IP желілік протоколдарын пайдаланып байланысады. Бұдан әрі, HOLMES 2 жергілікті деректер қорына қолжеткізу үшін екі деңгейлі, ал қашықтан деректер қорына қолжеткізу үшін үш деңгейлі тәсілді қолданады, мұнда қашықтан деректер қорына қолжеткізу пайдаланушы интерфейсінен конфигурацияланады. Бос мәтіндік деректер қоры пайдаланушыларға құрылымдалмаған сұрақтар қоюға және нәтижелерді сәйкестік деңгейі бойынша көрсетуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, жүйенің жылдамдығын арттыру мақсатында екі еселенген операция қолданылды. Іздеулер SQL (Structured Query Language) деңгейінде жақсартылып, RDBMS (реляциялық деректер базасын басқару жүйесі) кестелеріне қосымша индекстер орнатылды.