Кіріспе

Ондо (音頭) – жапон халық музыкасының бір жанры.

Этимологиясы мен сипаттамасы

"Ондо" сөзінің тура мағынасы "дыбыс бас" дегенді білдіреді. Канжи, яғни жапон тілінде қолданылатын қытай иероглифтері, көбінесе тура және абстрактілі мағыналарды білдіреді. Мұнда "дыбыс" (音 on) деген канжи "мелодия" немесе "музыка" деген абстрактілі мағынаны, ал "бас" (頭) деген канжи "ритм", "негізгі үлгі" деген абстрактілі мағынаны білдіреді. Сондықтан "ондо" сөзі, ең болмаса, "дыбыс" немесе "ритм үлгісін" білдіреді. Жапон музыкасының ескі жанрларын сипаттау үшін тағы да басқа атаулар қолданылады. Мысалы, "фуши" немесе "буши" (節), сөзбе-сөз мағынасында "буын", "тізе" немесе "қосылыс" дегенді білдіреді, және ол бамбук сабағындағы түйіндерді көрсетеді, олар әдетте бірқалыпты ретпен орналасқан. Осылайша, "фуши" сөзі "рет" немесе "тізбек" деген абстрактілі ұғымды да білдіре алады, яғни ноталар мен соққылардың реттілігін, атап айтқанда, мелодияны. Дегенмен, "ондо" әдетте ерекше ырғақты, 2/2 өлшеміндегі "свинг" стилінде орындалатын ән түрін білдіреді. Осы "свинг" жапон тілінде "укаре" деп аталады. "Ондо" термині ескі жапон жанрларында қолданылған, бірақ бүгін де осы свинг стилінде жазылған әндерді атау үшін қолданылады. Кейде ырғақ свингтелмейді және тікелей орындалады. Бұл "кизами" деп аталады. Барлық ескі жапон мелодиялары, егер олар свингтелген ырғаққа ие болса, "ондо" деп аталмайды, себебі кейде "фуши" немесе "буши" термині де свингтелген 2/2 ырғақты әуенді білдіру үшін қолданылады, олардың екеуі де шамамен "әуен" немесе "мелодия" деген мағынаны білдіреді. Мысалы, Goshu Ondo халық әнінде бұл ереже сақталмайды, себебі ырғақ свингтелмейді. Tankō Bushi халық әнінде атында "буши" болғанымен, 2/2 ырғағы бар. Жапон халық музыкасында "фуши" және "ондо" әннің атын толықтырады. Мысалы, Tokyo Ondo, Mamurogawa Ondo және Hanagasa Ondo әндерінің атында "ондо" сөзі бар. Kushimoto fushi, Burabura fushi және Soran fushi әндерінің атында "фуши" сөзі қолданылған.

Халықтық музыка және обон

Жапондық Обон мерекесінің бір бөлігі – жергілікті биге қатысу. Бон биі дәстүрі, немесе Бон одори (盆踊り), бірнеше жүз жыл бұрын пайда болған және әдетте жергілікті әуенмен орындалады. Соңғы жылдары Бон биін сүйемелдеу үшін жаңа музыка қолданылып келеді, оның ішінде соңғы енка хиттері және Бон биі үшін арнайы жазылған музыка бар. "Ондо" ырғағы жапон халық музыкасында әрқашан кең таралған, бірақ Бон билері үшін жазылған тіпті жаңа музыка да осы стильде жазылған. Жаңа музыка атауларында "ондо" сөзі жиі кездеседі. Мысалы, аниме, бейне ойындар және токусацу телесериалдары сияқты жапон франшизаларының өзіндік ондо әндері бар:

Басқа қолданыстар

Токио Оондо Токио Якульт Суоллоз командасының ойыншысы хоум-ран соққан сайын немесе "Бақытты 7" кезінде, 7-ші иннингте соққыға түсер алдында "Көмше биі" дәстүрін орындау үшін қолданылады. "Көмше биін" орындағанда, жанкүйерлер шағын қолшатырларды желбіретіп тұрады және Токио Оондо осы биге қосатын музыка болып табылады.