Мартин Герберт: Неміс ғалымы, теолог және музыка зерттеушісі

Кіріспе

Неміс ғалымы Мартин Герберт (1720 жылғы 11 тамыз – 1793 жылғы 3 мамыр) – неміс теологы, тарихшысы және музыка туралы жазушы, Герберт фон Хорнау асыл тегінен шыққан. Ол 1720 жылғы 12 (немесе 11 немесе 13) тамызда Вюртембергтегі Хорб-ам-Неккар қаласында дүниеге келген.

Өмір

Ол Фрайбург-им-Брайсгау, Швейцариядағы Клиннау және 1737 жылы ант берген Қара Ормандағы Бенедиктиндік Сент-Блез аббаттығында білім алған. 1744 жылы ол дін қызметкеріне тоғыстырылды, содан кейін бірден философия, кейін теология профессоры болып тағайындалды. 1754 және 1764 жылдар аралығында ол теологиялық трактаттар сериясын жариялады, олардың негізгі бағыты қатаң схоластикалық жүйені өзгертуге, әсіресе Августинге жүгіну арқылы әкелу болды; 1759 жылдан 1762 жылға дейін ол Германияда, Италияда және Францияда саяхаттады, негізінен әртүрлі монастырь кітапханаларындағы құжаттар жинақтарын зерттеу мақсатында. 1764 жылы ол Сент-Блездің князь-аббаты болып сайланды және аббат және князь ретінде үлгілі басшы екенін көрсетті. Саяхаттары кезінде мұрағаттарды зерттеу оған тарихи зерттеулерге қызығушылық тудырды, және оның басшылығымен Сент-Блез тарихты жүйелі зерттеудің маңызды орталығына айналды; Маркуард Хергот өзінің "Monumenta domus Austriacae" еңбегін жазды, оның алғашқы екі томын Герберт екінші басылым үшін өңдеді, сондай-ақ "Codex epistolaris Rudolphi I., Romani regis" (1772) және "De Rudolpho Suevico comite de Rhinfelden duce et rege, deque ejus familia" (1785) (қ. Рудольф Рейнфельдендік) жариялады. Алайда Гербертті ең алдымен сакраменталды теология, литургия және әсіресе шіркеу музыкасы қызықтырды. 1774 жылы ол екі томдық "De cantu et musica sacra"; 1777 жылы "Monumenta veteris liturgiae Alemannicae"; және 1784 жылы үш томдық "Scriptores ecclesiastici de musica sacra" – 3-ші ғасырдан бастап баспа өнерінің пайда болуына дейінгі шіркеу музыкасы туралы негізгі жазушылардың жинағын жариялады. Ол бұл еңбек үшін материалдарды саяхаттары кезінде жинады, және онда көптеген мәтіндік қателер болғанымен, оның жариялануы музыка тарихы үшін үлкен маңызға ие болды, өйткені ол жойылған немесе белгісіз қалған жазбаларды сақтап қалды. Музыкаға деген қызығушылығы оны композитор Глюкпен таныстырды, ол оның жақын досы болды. Герберт Империя князі ретінде Австрия мүдделерін қолдады; Бенедиктин аббаты ретінде ол император Иосиф II-нің шіркеу саясатына қарсы болды. Феброниялық дау кезінде ол ерте араласушы ұстанымды қабылдады, және оның ықпалымен епископ Хонтейм өзінің радикалды көзқарастарынан бас тартты. 1768 жылы шіркеуі мен кітапханасымен бірге Сент-Блез аббаттығы өртеніп кетті, ал ескі шіркеудің орнына салынған жаңа шіркеу (1783) 1874 жылы өртенгенге дейін сақталды, Герберттің архитектуралық талғамы мен Габсбургқа деген құрметінің ескерткіші болды. Оның өтініші бойынша ол Австриядан тыс жерленген барлық австриялық княздардың мавзолейі болды, олардың қалдықтары салтанатты түрде оның жер астына көшірілді. Оның қасиеттендірілуіне байланысты ол "Historia Nigrae Silvae, ordinis S. Benedicti coloniae" (3 том, St Blasien, 1783) еңбегін жариялады. Католиктер мен протестанттардың барлығынан да сүйіспеншілік пен құрметке ие болған Герберт 1793 жылдың 3 мамырында Сент-Блазиенде қайтыс болды.

He was educated at Freiburg im Breisgau, at Klingnau in Switzerland and at the Benedictine St. Blaise's Abbey in the Black Forest, where in 1737 he took the vows. In 1744 he was ordained priest, and immediately afterwards appointed professor, first of philosophy and later of theology. Between 1754 and 1764 he published a series of theological treatises, their main tendency being to modify the rigid scholastic system by an appeal to the Fathers, notably Augustine; from 1759 to 1762 he travelled in Germany, Italy and France, mainly with a view to examining the collections of documents in the various monastic libraries. In 1764 he was elected prince abbot of St Blaise's, and proved himself a model ruler both as abbot and prince. His examination of archives during his travels had awakened in him a taste for historical research, and under his rule St. Blaise's became a notable centre of the methodical study of history; it was here that Marquard Herrgott wrote his Monumenta domus Austriacae, of which the first two volumes were edited, for the second edition, by Gerbert, who also published a Codex epistolaris Rudolphi I., Romani regis (1772) and De Rudolpho Suevico comite de Rhinfelden, duce et rege, deque ejus familia (1785) (cf. Rudolf of Rheinfelden). It was, however, in sacramental theology, liturgiology, and notably ecclesiastical music that Gerbert was mainly interested. In 1774 he published two volumes De cantu et musica sacra; in 1777, Monumenta veteris liturgiae Alemannicae; and in 1784, in three volumes, Scriptores ecclesiastici de musica sacra, a collection of the principal writers on church music from the 3rd century till the invention of printing. The materials for this work he had gathered during his travels, and although it contains many textual errors, its publication has been of great importance for the history of music, by preserving writings which might either have perished or remained unknown. His interest in music led to his acquaintance with the composer Gluck, who became his intimate friend. As a prince of the Empire Gerbert was devoted to the interests of the house of Austria; as a Benedictine abbot he was opposed to Emperor Joseph II's church policy. In the Febronian controversy he had early taken a mediating attitude, and it was largely due to his influence that Bishop Hontheim had been induced to retract his extreme views. In 1768 St. Blaise's abbey, with the library and church, was burnt to the ground, and the splendid new church which rose on the ruins of the old (1783) remained until its destruction by fire in 1874, at once a monument of Gerbert's taste in architecture and of his Habsburg sympathies. It was at his request that it was made the mausoleum of all the Austrian princes buried outside Austria, whose remains were solemnly transferred to its vaults. In connexion with its consecration he published his Historia Nigrae Silvae, ordinis S. Benedicti coloniae (3 vols, St Blasien, 1783). Gerbert, who was beloved and respected by Catholics and Protestants alike, died in St. Blasien on 3 May 1793.