Кіріспе
Сиенфуэгос – Кубаның оңтүстік жағалауындағы қала. Гаванадан шамамен 200 шақырым қашықтықта орналасқан, 2022 жылы халқы 178 368 адамды құрады. 1960 жылдардың соңынан бастап Сиенфуэгос Кубаның маңызды өнеркәсіптік орталықтарының біріне айналды, әсіресе энергия және қант өндірісі салаларында. Қала «Оңтүстік маржаны» (La Perla del Sur) деп аталады. Зауыттары мен түрлі ядролық/электр станциялары бар өнеркәсіптік қала ретінде танымал болғанымен, және «Сиенфуэгос» деген сөз тікелей «жүз от» (cien – «жүз», fuegos – «оттар») деп аударылса да, қаланың аты Астурияда туған Хосе Сиенфуэгос Ховельяносқа, Кубаның генерал-капитанына (1816–19) қатысты. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында қалаға көптеген испандықтар, негізінен каталондықтар мен астуриялықтар қоныстанды. Олар түрлі салаларда кәсіпкерлікпен айналысып байлық жинады, ал кейбіреулері қант өнеркәсібінде табысқа жетті. Кубада болған кезеңдерінде олар Сиенфуэгостың ең танымал ғимараттарының көптеген құрылысын тапсырды. Қаланың орталық бөлігінде 1819–1850 жылдарға дейінгі 6 ғимарат, 1851–1900 жылдарға дейінгі 327 ғимарат және 20 ғасырға дейінгі 1188 ғимарат бар.
Тарих
Қала орналасқан аймақты ерте испан конкистадорлары Касикazgo de Jagua деп атаған. Бастапқыда бұл жерде Ciboney (Taino) тайпасының өкілдері қоныстанған. Касикazgo сөзі тайно тілінен аударғанда «басшылық» деген мағынаны білдіреді. Сондықтан Касикazgo de Jagua – бұл басшы Jaguaның билігіндегі аймақ. Кейін қалаға 1819 жылдың 22 сәуірінде Дон Луи де Клуэ басқаруымен Бордо мен Луизианадан келген француз иммигранттары қоныстанды. Қоныс аударушылар қалаға Фернандина де Ягуа деген ат қойды, бұл Испания королі Фердинанд VII және жергілікті Ciboney басшысы Jaguaның құрметіне берілген есім. 1829 жылы елді мекен қалашыққа (villa) айналып, астуриялық Хосе Сиенфуэгос Ховельянос, Кубаның генерал-капитаны (1816–19) есімімен аталып, 1880 жылы қала мәртебесіне ие болды. Ескі қаладағы көптеген көшелер француздық тегін көрсетеді: Буйон, Д’Клуэ, Уррутинер, Гасель және Гриффо сияқты. Сиенфуэгос порты отарлық дәуірде құрылған соңғы елді мекендердің бірі болғанына қарамастан, оны қоршаған құнарлы алқаптар мен Ямайка және Оңтүстік Америка қалалары арасындағы сауда жолындағы орны, сондай-ақ солтүстік-шығыстағы Санта-Клара провинциясының орталық қаласына жақындығының арқасында тез өркендеп, қуатты қалаға айналды. 1853 және 1860 жылдар аралығында екі қала арасында теміржол салынуына байланысты, тарихи Ягуа шығанағындағы оның тиімді сауда орны Кубаның қант олигархиясы үшін пайдалы болды. 1898 жылдың 11 мамырында Сиенфуэгос маңында испан-американ соғысы кезінде американдық теңізшілер испандық коммуникация желілерін кесіп, испандықтарға қарсы күресті. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында қалаға көптеген испандар, негізінен каталондықтар мен астуриялықтар қоныстанды. Олар түрлі салаларда бизнесмен ретінде байлық жинады, ал кейбіреулері қант өнеркәсібінде табысқа жетті. Кубада өткен жылдары олар байып, бүгінгі күнге дейін сақталған Сиенфуэгостың ең танымал ғимараттарын салуға қаржы бөлді. Қаланың мәдени тарихына үлес қосқан Кубада туған талантты суретшілер де болды. Сиенфуэгос ғимараттарының сәулетшілері Кубада, Италияда және Испанияда туған өнер шеберлері еді. Куба революциясы кезінде қалада Фульгенсио Батистаға қарсы көтеріліс болды, ал 1957 жылдың 5 қыркүйегінде жауап ретінде бомбаға ұшырады. Кейін қала революциялық үкіметтің «қалаға қарсы» жоспарлау саясатының аясындағы маңызды өнеркәсіптік орталыққа айналды. Оның құрамына ешқашан аяқталмаған Юрагуа атом электр станциясы, Камило Сиенфуэгос есімімен аталған мұнай өңдеу зауыты және «Карл Маркс» цемент зауыты сияқты жобалар кірді. 1969 және 1970 жылдары қалаға совет әскери кемелерінің флотилиясы келді, оның құрамында ядролық қалдықтарды сақтау және тасымалдауға пайдаланылған екі баржа және су асты кемелерін жөндеу кемесі болды. Олардың барлығын Кубалық зымыран дағдарысынан кейін жасалған 1962 жылғы Кеннеди-Хрущев келісімдерінің шарттарын қайта қарау туралы күдікті советтік сұраныстан кейін Куба жағалауын бақылауға жіберілген АҚШ Әскери-әуе күштерінің U-2 барлау ұшақтары анықтады. Көптеген американдық барлау сарапшылары советтік флоттың Сиенфуэгоста су асты кемелерінің базасын салуды жоспарлап отыр деген қорытындыға келді. Бұл кейбіреулер тарапынан 1962 жылғы Кеннеди мен Хрущев арасындағы келісімді бұзу деп қабылдалды. Алайда, 1962 жылдан бері Совет Одағы мен АҚШ арасындағы қарым-қатынастардың жақсаруына байланысты, ешқандай үлкен әскери немесе дипломатиялық қақтығыс болған жоқ. Американдық ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі Генри Киссинджер советтік елшісі Анатолий Добриньинге АҚШ үкіметі осы кемелердің болуын сегіз жыл бұрын жасалған келісімдерді бұзу деп санайтынын мәлімдегеннен кейін, советтіктер кемелерін қайтарып алуға келісті. 2005 жылы «Деннис» дауылы Сиенфуэгос маңында сағат 13:00 шамасында (UTC 17:00) 232 км/сағ жылдамдықпен жел соғып, соққысы 285 км/сағ жылдамдыққа жетті.
Ciboney (Taino) indigenous people. Cacicazgo translates from the Taino language as "chiefdom". Cacicazgo de Jagua was therefore the chiefdom of Chief Jagua. The city was later settled by French immigrants from Bordeaux and Louisiana led by Don Louis de Clouet on April 22, 1819. The settlers named the city Fernandina de Jagua in honor of King Ferdinand VII of Spain and local Ciboneyan Chief Jagua. The settlement successively became a town (villa) in 1829, renamed for Asturian born José Cienfuegos Jovellanos, Captain General of Cuba (1816–19), and a city in 1880. Many of the streets in old town reflect French origins in their names: Bouyón, D'Clouet, Hourruitiner, Gacel, and Griffo, for instance. Cienfuegos port, despite being one of the latest settlements established during the colonial era, soon grew to be a powerful town due to the fertile fields surrounding it and its position on the trade route between Jamaica and South American cities to the southeast and the hinterland provincial capital of Santa Clara to the northeast. Its advantageous trading location on the historically eponymous Bay of Jagua was used by the Cuban sugar oligarchy when a railroad was built between both cities between 1853 and 1860. Near Cienfuegos was the scene of a battle during the Spanish–American War on May 11, 1898, between American Marines attempting to sever underwater Spanish communication lines and the Spanish defenders. Between the end of the 19th century and the beginning of the 20th century, the city was settled by many Spaniards, mainly Catalans and Asturians who amassed fortunes as businessmen in different branches, other few of them obtained in the sugar industry, they became rich during their stay in Cuba, and they commissioned many of the most emblematic buildings of Cienfuegos that remain today There were also artistic personalities born in Cuba who have contributed in the cultural history of the city. The architects of Cienfuegos buildings from different centuries were Cuban born, Italians and Spaniards architects. During the Cuban Revolution, the city saw an uprising against Fulgencio Batista and was bombed in retaliation on September 5, 1957. The city later became a key industrial center, part of the revolutionary government's "anti urban" planning policy, with industrial projects including the never completed Juraguá nuclear power plant, the "Camilo Cienfuegos" oil refinery named for Camilo Cienfuegos, and the "Carlos Marx" cement factory. In 1969 and 1970, a flotilla of Soviet naval vessels visited the city, which included two barges used to store and transport nuclear waste and a submarine maintenance vessel. Their presence was detected by U 2 reconnaissance aircraft of the United States Air Force that were sent out to monitor the Cuban coastline after a suspicious Soviet request to renegotiate the terms of the Kennedy–Khrushchev agreements of 1962 that were made in the aftermath of the Cuban Missile Crisis, with many American intelligence analysts concluding that the Soviet Navy was planning to construct a submarine base in Cienfuegos. This was interpreted by some to be in violation of the 1962 agreements between Kennedy and Khrushchev. However, because of a détente between the Soviet Union and the United States since 1962, no major military or diplomatic confrontation ensued, and the Soviets agreed to withdraw their ships after American National Security Advisor Henry Kissinger informed Soviet ambassador to the United States Anatoly Dobrynin that the United States government believed the presence of these naval vessels to be a violation of the agreements made eight years before. In 2005, Hurricane Dennis made its second landfall near Cienfuegos at about 1:00PM AST (17:00 UTC) with winds of 232 km/h (144 mph) and gusts reaching 285 km/h (177 mph).
География
Сиенфуэгос шығанағының кіреберісіне жақын жерде Кастильо-де-Ягуа (толық аты: Кастильо-де-Нуэстра-Сеньора-де-лос-Анжелес-де-Ягуа) орналасқан, бұл 1745 жылы Кариб теңізінің қарақшыларынан қорғану үшін салынған бекініс. Кубаның маңызды теңіз порттарының бірі – Сиенфуэгос қаласы қант, кофе және темекі саудасының орталығы болып табылады. Қант құрамы ең басты өнім болғанымен, жергілікті шаруалар кофе де өсіреді.
Климат
Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша, Сиенфуэгос тропикалық саванна климатына ие, климат карталарында "Aw" деп белгіленеді.
Демография
2004 жылы Сиенфуэгос муниципалитетінің халқы 163 824 адамды құрады. Жалпы ауданы , халық тығыздығы .
Спорт
Сиенфуэгос Куба Ұлттық сериясында "Сиенфуэгос Элефантес" командасымен қатысады. 1977–78 маусымдарында лигаға қосылғаннан бері "Камаронерос" командасының ең жақсы нәтижесі 2010–11 жылғы Куба Ұлттық сериясында 3-орынға ие болуы болды. 59–31 есебімен үздік көрсеткішті көрсеткеніне қарамастан, "Элефантес" командасы жартылай финалда алты ойыннан кейін болашақ чемпиондар "Pinar del Río Vegueros" командасына есе жіберді.
Көлік
Қалаға Хайме Гонсалес әуежайы қызмет көрсетеді, 2021 жылға қарай, ішінара Covid-19 пандемиясына байланысты, тұрақты әуе рейстері болмады.