Греко-иудейлік Геродиандар ағымы

Кіріспе

Гректік мәдениетке бейімделген яһудилер сектасы. Гректік мәдениетке бейімделген яһудилер сектасы.

Иродтықтар (Геродиани) – Жаңа өсиетте екі рет еске алынған гректік мәдениетке бейімделген яһудилер сектасы. Олар бірінші рет Галилеяда, кейін Иерусалемде Исаға қарсы болды (, ; ; сондай-ақ , , ). Осы екі жағдайда да олардың аты парызшылардың атымен бірге айтылған. Көптеген зерттеушілердің пікірінше, бұл Ирод Антипаның ("Милитс Иродиса", Иероним) сарайындағы адамдары немесе әскерлері болуы мүмкін; ал басқалары Иродтықтардың ежелгі Иерусалимнен кейінгі яһуди дінінің екі ірі тарихи партиясынан (фарисейлер мен саддукейлерден) өзгешеленетін саяси партия болғанын, олардың Ирод Ұлына және оның әулетіне адал болғанын айтады.

Шолу

Иродтықтар Игі хабарларда парызшылдармен бірге жиі еске алынады. Парызшылдар сияқты, Иродтықтар да еврей халқының саяси тәуелсіздігін қалаған. Дәуіт патшалығын қайта жаңғыртуға тырысқан парызшылдардан өзгеше, Иродтықтар Яһудея тағына Ирод әулетінен біреуді отырғызуды көздеген. Англикан епископы Чарльз Элликотт «Мариани» (Гай Марийді қолдаушылар), «Помпеяни» (Ұлы Помпейге қатысты) және, қосымша айтар болсақ, «Христиани» сияқты басқа да атаулардағы формальды сәйкестікті атап көрсеткен. Мүмкін, Иродтықтар партиясы жақтастарын тарту үшін Ирод әулетінің орнауы теократияның іске асуына жағдай жасайтынын көрсетуге тырысқан болар; және осы себепті Псевдо Тертуллианның (Adversis Omnes Haereses [1,1]) Иродтықтардың өзінің Иродты Мәсіх деп санағаны туралы айғағы түсіндіріледі. Раббилер бұл сектаны Бөэтустықтар деп атаған, себебі олар Бөэтус әулетімен достық қарым-қатынаста болған, оның қызы Мариамне Ұлы Иродтың әйелдерінің бірі болған. Эйзенман Пауылды Иосиф Флавийдің «Агриппаның туысы» деп сипаттаған «Саул» атты тұлғамен байланыстырады. Пауылдың Ирод әулетіне жататындығын көрсететін тағы бір дәлел – Пауылдың «Менің туысым Иродионға сәлем жолдаймын» деп жазған сөзі. Кейбір адамдар Иродтықтардың Өлі теңізден табылған парқшаларды жазған ессейлердің тағы бір атауы болғанын санайды. «Олар туралы Евангелияда айтылғаннан басқа ештеңе белгілі емес». «Олардың басқа діндермен немесе еврей мектептерімен нақты байланысы, демек, болжамдарға негізделген». Иосиф Флавийдің «Иудейлердің ежелгі тарихы» (15-кітап, 10.5-тарау) мынадай мәлімдеме жасайды: «5. Осы ессейлердің арасында Манахим есімді біреу болған. Ол өзінің өте жақсы өмірін өткергені ғана емес, сонымен қатар Құдайдан болашақ оқиғалар туралы алдын ала білгендігімен де танымал болған. Бір күні ол Иродты бала кезінде, мектепке бара жатқанда көріп, оған еврейлердің патшасы деп сәлем берген. Бірақ Ирод оны танымаймын немесе оның әзіл айтқанын ойлағандықтан, ол қарапайым адам екенін еске салды. Бірақ Манахим күлімсіреп, оны қолымен соққымен ұрып: «Сен патша боласың және билігіңді бақытты бастайсың, өйткені Құдай сені лайық деп тапқан. Манахимнің сені соққан соққысын есіңде сақтап, тағдырыңның өзгеретінін біл. Сенің ең жақсы дәлелің – әділдік, Құдайдан қорқу және азаматтарыңа мейірімділік көрсету. Бірақ мен сенің барлық іс-әрекеттеріңді білемін, сен бұндай болмайсың. Сен барлық адамдардан бақытты болып, мәңгілік даңққа ие боласың, бірақ сен құдайға және туралыққа ұмытыласың; және осы қылмыстар өміріңнің соңында Құдайдан жасырылмастан, Ол оларды еске алады және олар үшін жазалайды». Ол кезде Ирод Манахимның айтқандарына ешқандай мән бермеді, себебі ол билікке жететініне үміттенбеген. Бірақ біраз уақыттан кейін, ол патшалыққа көтеріліп, билігінің шыңына жеткенде, Манахимды шақырып алып, қанша жыл билейтінін сұрады. Манахим оған патшалық мерзімінің толық ұзақтығын айтпады. Сондықтан Ирод оның үндемегеніне байланысты, он жыл билей ме деп қосымша сұрады. Ол: «Иә, жиырма, тіпті отыз жыл» деп жауап берді, бірақ патшалық мерзімін нақты белгілемеді. Ирод осы жауаптарға қанағаттанды және Манахимге қолын беріп, жіберді. Содан бері ол барлық ессейлерді құрметтеді. Оқырмандарымызға осы оқиғаны, қаншалықты таңғажайып болса да, және арамызда не болғанын жариялауды жөн деп санадық, өйткені осы ессейлердің көптегені өте жақсы мінез-құлқымен Құдайдың аяндарының осы біліміне лайық деп есептелді». Иосиф Иродтың «бұрынғыдай да ессейлерді құрметтегенін» айтқан. Адамдар ессейлерді Иродтың сүйіктілері деп ойлап, оларды Иродтықтар деп атаған болуы мүмкін.

The Herodians are often mentioned in the gospels at the same time as the Pharisees. Like the Pharisees, the Herodians wanted political independence for the Jewish people. Unlike the Pharisees, who sought to restore the kingdom of David, the Herodians wished to restore a member of the Herodian dynasty to the throne in Judea. Anglican bishop Charles Ellicott notes a consistency in format with other designations such as "Mariani''' (supporters of Gaius Marius), Pompeiani (relating to Pompey the Great), and, we may add, Christiani". It is possible that, to gain adherents, the Herodian party may have been in the habit of representing that the establishment of a Herodian Dynasty would be favourable to the realization of the theocracy; and this in turn may account for Pseudo Tertullian's (Adversis Omnes Haereses [1,1]) allegation that the Herodians regarded Herod himself as the Messiah. The sect was called by the Rabbis Boethusians as being friendly to the family of Boethus, whose daughter Mariamne was one of Herod the Great's wives. Eisenman makes a connection between Paul and an individual identified by Josephus as "Saulus," a "kinsman of Agrippa." Another oft cited element of the case for Paul as a member of Herod's family is found in where Paul had written, "Greet Herodion, my kinsman." Some people think that the Herodians was another name for the Essenes who probably wrote the Dead Sea Scrolls. "Nothing is known of them beyond what the Gospels state." " their precise relation to the other sects or schools among the Jews are consequently matters of conjecture." Josephus' Antiquities of the Jews'' (Book 15 Chapter 10.5) states "5. Now there was one of these Essens [sic], whose name was Manahem, who had this testimony, that he not only conducted his life after an excellent manner, but had the foreknowledge of future events given him by God also. This man once saw Herod when he was a child, and going to school, and saluted him as king of the Jews; but he, thinking that either he did not know him, or that he was in jest, put him in mind that he was but a private man; but Manahem smiled to himself, and clapped him on his backside with his hand, and said," However that be, thou wilt be king, and wilt begin thy reign happily, for God finds thee worthy of it. And do thou remember the blows that Manahem hath given thee, as being a signal of the change of thy fortune. And truly this will be the best reasoning for thee, that thou love justice [towards men], and piety towards God, and clemency towards thy citizens; yet do I know how thy whole conduct will be, that thou wilt not be such a one, for thou wilt excel all men in happiness, and obtain an everlasting reputation, but wilt forget piety and righteousness; and these crimes will not be concealed from God, at the conclusion of thy life, when thou wilt find that he will be mindful of them, and punish time for them." Now at that time Herod did not at all attend to what Manahem said, as having no hopes of such advancement; but a little afterward, when he was so fortunate as to be advanced to the dignity of king, and was in the height of his dominion, he sent for Manahem, and asked him how long he should reign. Manahem did not tell him the full length of his reign; wherefore, upon that silence of his, he asked him further, whether he should reign ten years or not? He replied, "Yes, twenty, nay, thirty years;" but did not assign the just determinate limit of his reign. Herod was satisfied with these replies, and gave Manahem his hand, and dismissed him; and from that time he continued to honor all the Essens [sic]. We have thought it proper to relate these facts to our readers, how strange soever they be, and to declare what hath happened among us, because many of these Essens [sic] have, by their excellent virtue, been thought worthy of this knowledge of Divine revelations." Josephus said Herod "continued to honor all the Essenes." The people could have thought that the Essenes were Herod's pet and called them the Herodians.