Қытай саусақ тұзағы – ойыншық, әдемі әзіл. Саусақтарды бамбуктан тоқылған цилиндрге қамап, тартылған сайын нығыздайды. Шешуі: ұштарды ортаға қарай итеріңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тоқылған цилиндр, көңіл көтеру үшін қолданылатын құрал
Woven cylinder used as a prank device
Қытай саусақ тұзағы (сонымен қатар қытай саусақ жұмбағы, қытай саусақ манжеті, қытай қолқаптары және осыған ұқсас атаулармен белгілі) - күтпеген балалар мен ересектерге ойыншық әзіл жасауға арналған көңіл көтеруші ойыншық. Саусақ тұзағы – құрбанның саусақтарын (әдетте бас бармақтар мен көрсеткіш саусақтарды) бамбуктан тоқылған кішкентай цилиндрдің екі басында қысып тұратын қарапайым жұмбақ. Жәбірленушінің алғашқы реакциясы көбінесе саусақтарын сыртқа қарай тартып алу болады, бірақ бұл тұзақты ғана нығайтады. Тұзақтан шығудың жолы – цилиндрдің екі шетін ортаға қарай итеріп, тесіктерді кеңейтіп, саусақтарды босату.
A Chinese finger trap (also known as a Chinese finger puzzle, Chinese thumb cuff, Chinese handcuffs, and similar variants) is a gag toy used to play a practical joke on unsuspecting children and adults. The finger trap is a simple puzzle that traps the victim's fingers (often the index fingers) in both ends of a small cylinder woven from bamboo. The initial reaction of the victim is often to pull their fingers outward, but this only tightens the trap. The way to escape the trap is to push the ends toward the middle, which enlarges the openings and frees the fingers.
Тарих
Құрылғының бір жақты нұсқасы, "қыз тұзағы" деп сатылып келген, кем дегенде 1870 жылдан бері "Mädchenfänger" немесе "қыз ұстағыш" деп тіркелген. "Қытай саусақ тұзағы" термині алғаш рет 1953 жылы Американың Огайо штатындағы газетте жарияланған жарнамада қолданылған.
A single ended version of the device, sold as a "girlfriend trap", has been available since at least 1870, when it was recorded as a "Mädchenfänger" or "girl catcher". The earliest known use of the term Chinese finger trap was in 1953, in an advertisement for the device in a newspaper in the American state of Ohio.
Дизайн
Бұл - цилиндр пішіндес, спиральды оралған, әдетте екі осьті тоқыманың қалыпты әрекеті. Тоқыманың барлық бөлігін тартқанда, ол ұзарады және тарылады. Ұзындық, сопақ және көлденең жіптердің қиылысу нүктелеріндегі бұрыштың кішіреюі арқасында пайда болады, бірақ бұл қарама-қарсы жақтар арасындағы радиалды қашықтықты, соның салдарынан жалпы шеңберді азайтады. Қаншалықты көп тартса, шеңбер соншалықты кішірейеді және тұзақ тығыздалады. Осы эффект арнайы тоқыма өндірісінде, Вивьен Келлемс кабель ұстағыштарында, Индонезияда тоқылған жеміс сығымдағыштарында және балық аулаушылар қолданады. Қытайлық саусақ тұзақтарын ұстау құралы ретінде қолдануға болмайды. Алаяқтық құрбандары бамбук жолақтарын сыртқа тартқанда, саусақтарын босатуға тырысып, тұзақтың мүмкіндігінен асырып жібергенде, физикалық күшпен сындыра алады.
The tightening is simply a normal behavior of a cylindrical, helically wound braid, usually the common biaxial braid. Pulling the entire braid lengthens and narrows it. The length is gained by reducing the angle between the warp and weft threads at their crossing points, but this reduces the radial distance between opposing sides and hence the overall circumference. The more one pulls, the more the circumference shrinks and the trap tightens. The same effect is used in specialized textile manufacturing, the Vivien Kellems cable grip, Indonesian woven fruit presses, and by fly fishers. Chinese finger traps are not intended for use as restraint devices. Victims of the prank may break the bamboo strips through physical strength when they pull outwards, attempting to free their fingers and stretching the trap beyond its limits.
Нұсқалар
Қытайлық саусақ тұзағының бір түрі ортопедиялық медицинада қолданылады – атап айтқанда, науқастың саусағына (саусақтарына) бірдей қысым түсіріп, бір мезгілде буындарды қозғалмайтын күйде ұстап тұруға. Ол сонымен қатар созу құрылғысы сияқты да қызмет етеді. Оның даму тарихы 1870 жылға, Австрияға дейін жетеді. Венадағы Рудольф ауруханасының стоматологы доктор Штайнбергер өзінің докторанты Шмалдың жаңалық ашуы туралы хабарлағанда, ол "Мädchenfänger" (қыздарды ұстаушы) ойыншығын саусақтар мен қолдарды созу үшін пайдалану идеясын тапқан еді. Бұл принцип хирургияда қолдануға бейімделді және 1873 жылы "Шмалдың кеңейту торы" (Schmall'sches Extensionsgeflecht) деп аталды. Тағы бір түрі – сүйреуге арналған шұлық. Ол да құбыр немесе туннель арқылы тартылатын кабельдің ұшын ұстап алу үшін сол принципті пайдаланады. Парашют сызықтарын жинағанда жиі саусақ тұзақтары қолданылады, онда сызық өзіне немесе басқа сызыққа оралады.
One variation on the Chinese finger trap has uses in orthopedic medicine—namely, providing even pressure to the patient's digit(s) and at the same time immobilizing the joints—and serves a similar purpose as a traction device. Its development goes back to Austria in 1870 when Dr. Steinberger, a dentist at the Rudolfsspital in Vienna, reported the discovery of his doctoral student Schmall, who got the idea to use the toy ″Mädchenfänger" (girl catcher) for the extension of fingers and arms. The principle was adapted for the use in surgery, and by 1873 was termed Schmall'sches Extensionsgeflecht ("Schmall's Extension Mesh"). Another variant is the towing sock. It uses the same principle to seize the end of a cable to be pulled through a tube or tunnel. Parachute lines are often assembled using finger traps where the line is looped back into itself or another line.
Мәдениеттің әсері
Қытайлық саусақ тұзағы – проблеманың демалу арқылы, яғни оны шешуге тырыспау арқылы жеңілуі мүмкін екенін көрсететін кең таралған метафора; мысалы, қабылдау және міндеттеме терапиясында. Бұл әзіл бірнеше фильмдерде және телешоуларда қолданылған, мысалы, Стэн Лорелдің "Доктор Пайкл және Мистер Прайд" (1925) қысқа фильмі; "Біздің Банданың" "Моан және Моран, Inc." (1929) қысқа фильмі, онда олар "жапон қолшаптары" деп аталған; "Романс на даль" (1942); "Дэби Гиллистің" "Ей, жыртқыш" эпизоды; 1998 жылғы "Симпсон" мультсериалының "Бұл кішкентай Вигги" эпизоды; 2000 жылғы "Family Guy" мультсериалының "Фор, әке" эпизоды; "Декстердің зертханасының" "Бақытсыз печенье" эпизоды; "Майло Мерфи заңының" "Мерфидің майы" эпизоды (онда басты кейіпкер Майлоның олардан қорқатыны белгілі); 1991 жылғы "Аддамс отбасы" фильмі; 1987 жылғы "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" эпизоды "Соңғы бекет", онда Дата осы құрылғымен шатасқан; және "Боб Бургерс" мультсериалының "Түскі жүгіріс" эпизоды. Бұл тұзақ "Олимп батырлары" кітап сериясында, әсіресе "Афина белгісі" кітабында кездеседі, онда әзіл – күлкі көзі және кульминациядағы шешім болып табылады. Тұзақ Эрик Андренің "Жаман сапар" фильмінде, сондай-ақ жақында Apple TV+ сериалы "Бөлінуде" де көрсетілген, онда ол өнімділіктері үшін қызметкерлерге берілетін сыйлықтардың бірі.
The Chinese finger trap is a common metaphor for a problem that can be overcome by relaxing, i. e. not trying too hard to solve it; for example, in acceptance and commitment therapy. The gag has been used in a number of films and television productions, such as the Stan Laurel short Dr. Pyckle and Mr. Pryde (1925); the Our Gang short Moan and Groan, Inc., where they are referred to as Japanese handcuffs (1929); "Romance on the Range" (1942); "The Beast with Twenty Fingers" episode of Dobie Gillis; the "This Little Wiggy" episode of the American show The Simpsons in 1998; the "Fore, Father" episode of the show Family Guy in 2000; the Dexter's Laboratory episode "Unfortunate Cookie"; the Milo Murphy's Law episode "Murphy's Lard" (in which the title character Milo is revealed to have a phobia of them); The Addams Family in 1991; the 1987 Star Trek: The Next Generation episode "The Last Outpost", in which Data is stumped by the device; and the Bob's Burgers episode "Midday Run". The trap was featured in the book series The Heroes of Olympus, most notably The Mark of Athena, the joke a source of humor and a solution in the climax. The trap is featured in the Eric Andre film Bad Trip, and more recently, in the Apple TV+ series Severance where it is one of the rewards given to employees for productivity.