Ұшқыш ойыншық дискілер тарихы мен түрлері

Кіріспе

Лақтыру ойыншығы

Фризби (Frizbi) – ұшатын диск немесе жай ғана диск деп аталатын, әдетте инъекциялық қалыптан жасалған пластиктен жасалған және диаметрі шамамен 27 сантиметрге жуық, айқын жиегі бар жүзуші ойыншық немесе спорттық құрал. Ол ұшатын диск ойындарындағы сияқты, лақтыру және ұстау үшін демалыс және бәсекелестік мақсатта қолданылады. Диск пішіні көлденең қимада аэродинамикалық профильге ұқсас, ол ауада қозғалғанда соққыны азайтып, көтергіш күшті арттырады. Дискіні айналдыру оны тұрақтандыратын гироскопиялық күшті тудырады, бұл оны дәлдікпен бағыттауға және қашықтыққа лақтыруға мүмкіндік береді. Ұшатын дисктердің көптеген түрлері бар. Диск-гольф үшін арналғандары әдетте фризбиге қарағанда кішірек, бірақ тығыз болып келеді және тұрақтылықты арттыру немесе азайту үшін, сондай-ақ қашықтықты ұлғайту үшін арнайы ұшу профильдеріне ие. Ең ұзақ дискіні лақтыру рекорды Дэвид Виггинс-младшийге (David Wiggins Jr.) тиесілі, ол оны 128 метрге лақтырған. Диск-дог спортында иттердің тістеуіне төтеп беруге және итке жарақат алдырмауға арналған, иілгіш материалдан жасалған, салыстырмалы түрде баяу ұшатын дисктер қолданылады. Кез келген дәстүрлі ұшатын дискіден әлдеқайда ұзаққа ұшатын ұшу сақиналары да бар. Жарық дискілер фосфоресцентті пластиктен жасалады немесе қараңғыда ойнау үшін химиялық жарық беретін сұйықтыққа немесе батареямен жұмыс істейтін LED шамдарға ие. Ал кейбіреулері ұшу кезінде белгілі бір жылдамдыққа жеткенде сыбызғылайды. «Фризби» термині көбінесе барлық ұшатын дисктерді сипаттау үшін қолданылады, бірақ «Фризби» – Wham O ойыншықтар компаниясының тіркелген тауар белгісі. Осы қорғаудың нәтижесінде, альтимат немесе диск-гольф сияқты ұйымдастырылған спорт түрлері «Фризби» сөзін пайдаланудан бас тартуға мәжбүр.

Тарих

Уолтер Фредерик Моррисон және оның болашақ әйелі Люсил 1937 жылы Алғыс айту күні кешкі астан кейін попкорн қақпағын лақтып көңіл көтерді. Олар жақын арада жеңіл ұшатын дискіге сұраныс бар екенін анықтады, себебі Лос-Анджелес маңындағы жағажайда бір-біріне лақтып ойнаған торт табасына 25 цент (1937 жылғы 0,25 цент соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең) ұсынды. Моррисондар өз бизнесін Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жалғастырды, ол кезде Уолтер П-47 ұшақтарында Әскери әуе күшінде қызмет етті, содан кейін соғыс тұтқыны болды. "Осыны сол жерде үйрендік, осыны сата аламыз", - деді ол, себебі адамдар оған қызығушылық танытты. Ол өзінің дискісін арзанырақ өндіре алатынын түсінді және 1955 жылы «Плутон табағы» деп аталатын жаңа модельді жасады, ол барлық қазіргі заманғы ұшатын дискілердің прототипі болды. Ол 1957 жылдың 23 қаңтарында құқықтарды Wham O компаниясына сатты, бірақ өндіріс бірнеше айдан кейін ғана басталды. 1957 жылдың маусымында Wham O компаниясының негізін қалаушылары Ричард Кнерр мен Артур «Спад» Мелин студенттердің Плутон табағын осылай атап жүргенін білгеннен кейін дискіге «Фрисби» деген брендтік атауын берді. Бұл атау Коннектикут штатындағы пирог өндіруші Frisbie Pie Company компаниясынан алынған. 1964 жылы Эд Хедрик Wham O компаниясының бас менеджері және маркетинг вице-президенті болып тағайындалды. Хедрик Плутон табағының дизайнын қайта жасады, негізінен планеталардың аттарын алып тастау үшін, бірақ осы процесте жиектің қалыңдығы мен салмағын арттырып, толығырақ бақыланатын, дәлірек лақтырылатын дискіні жасады. Wham O компаниясы Фрисбиді жаңа спорт түрі ретінде насихаттау үшін маркетингтік стратегиясын өзгертті және сату көбейді. 1964 жылы алғашқы кәсіби модель сатылымға шықты. Хедрик оның дизайнын патенттеді; ол ұшуды тұрақтандыру үшін көтерілген қырларды («Хедрик сақиналары») қамтыды. Хедрик Фрисби спортының әкесі ретінде танылды; ол Халықаралық Фрисби қауымдастығын құрып, оның төрағасы болып Дэн Роддикті тағайындады. Роддик Фристайл, Гутс, Дабл Диск Корт және басқа да жарыстар сияқты Фрисби спортының түрлері үшін Солтүстік Америка сериясының (NAS) турнирлік стандарттарын енгізуді бастады. Кейін Хедрик «полюс тесіктері» деп аталатын стандартталған нысаналарды ойлап табу арқылы диск гольфін дамытуға көмектесті, ол алдымен Фрисбилермен, кейіннен аэродинамикалық қисық жиекті дискілермен ойналды. Хедрик қайтыс болғаннан кейін оның денесі өртеліп, күлі естелік дискілерге құйылып, отбасы мен жақын достарына таратылды және Эд Хедрик еске алу мұражайына көмектесу үшін сатылды. 1998 жылы Фрисби Ұлттық ойыншықтар даңқы залына енгізілді. Сонымен қатар, әлемде көптеген чемпионаттар пайда болды және спорт өте танымал болды, испан Мигель Ларраньяга фрисби лақтырудың жетекші шебері болып табылады.

Walter Frederick Morrison and his future wife Lucile had fun tossing a popcorn can lid after a Thanksgiving Day dinner in 1937. They soon discovered a market for a light duty flying disc when they were offered 25 cents (0.25 in 1937 is equivalent to about <calculated amount> in recent years) for a cake pan that they were tossing back and forth on a beach near Los Angeles. The Morrisons continued their business until World War II, when Walter served in the Army Air Force flying P 47s, and then was a prisoner of war. "That's where we learned we could sell these things," he said, because people were enthusiastic about them. He discovered that he could produce his own disc more cheaply, and he designed a new model in 1955 called the Pluto Platter, the archetype of all modern flying discs. He sold the rights to Wham O on January 23, 1957. but production did not actually begin until a few months later. In June 1957, Wham O co founders Richard Knerr and Arthur "Spud" Melin gave the disc the brand name "Frisbee" after learning that college students were calling the Pluto Platter by that term, which was derived from the Connecticut based pie manufacturer Frisbie Pie Company, a supplier of pies to Yale University, where students had started a campus craze tossing empty pie tins stamped with the company's logo—the way that Morrison and his wife had in 1937. In 1964, Ed Headrick was hired as Wham O's general manager and vice president of marketing. Headrick redesigned the Pluto Platter by reworking the mold, mainly to remove the names of the planets, but fortuitously increasing the rim thickness and mass in the process, creating a more controllable disc that could be thrown more accurately. Wham O changed their marketing strategy to promote Frisbee use as a new sport, and sales increased. In 1964, the first professional model went on sale. Headrick patented its design; it featured raised ridges (the "Rings of Headrick") that were claimed to stabilize flight. Headrick became known as the father of Frisbee sports; he founded the International Frisbee Association and appointed Dan Roddick as its head. Roddick began establishing North American Series (NAS) tournament standards for various Frisbee sports, such as Freestyle, Guts, Double Disc Court, and overall events. Headrick later helped to develop the sport of disc golf, which was first played with Frisbees and later with more aerodynamic beveled rim discs, by inventing standardized targets called "pole holes". When Headrick died, he was cremated, and his ashes were molded into memorial discs and given to family and close friends and sold to benefit The Ed Headrick Memorial Museum. In 1998, the Frisbee was inducted into the National Toy Hall of Fame. In addition, many championships have sprung up around the world and the sport has become very popular, with nine time champion Miguel Larrañaga from Spain being the leading exponent of frisbee throwing.

Ұшатын дискілердің түрлері

Ұшатын дискілер, немесе фризби деп белгілі дискілік спорт түрлерінің әртүрлі салаларындағы ерекшеліктерді жақсарту үшін әртүрлі мақсаттарда жасалған түрлері бар. Негізгі үш санатқа: алматы дискісі, гольф дискісі және фристайл дискісі кіреді.

Соңғы дискі

Ultimate дискілері Ultimate спортында қолдануға арналған. Ultimate дискілері берік пластиктен (көбінесе полиэтиленнен) жасалады және максималды қашықтыққа және дәлдікке лақтыру үшін жасалған. Ultimate-тің диаметрі және салмағы бойынша ерекше стандарт бар. Бәсекелестік жарыстарда WFDF және басқа ресми ұйымдар сапаны қамтамасыз ету үшін дискілердің стандарттарын белгілейді.

Диск гольф

Ұшатын дискінің тағы бір түрі – диск-гольф дискісі, ол диск-гольф спортында қолданылады. Диск-гольф дискілері өлшемі мен пішіні жағынан алтимат дискілеріне ұқсас, бірақ салмағы мен дизайны әртүрлі. Гольф дискілерін жасау үшін көбінесе полипропилен қолданылады. Диск-гольф дискілерінің үш негізгі түрі бар: драйверлер, орташа қашықтыққа арналған дискілер және паттерлер. Әрбір түр белгілі бір мақсат үшін жасалған: драйверлер ұзақ қашықтыққа лақтыру үшін, орташа қашықтыққа арналған дискілер бақыланатын лақтырулар үшін, ал паттерлер қысқа және дәл нысанаға тигізу үшін қолданылады. Гольф дискілерінің шеті алтимат фризбиге қарағанда өткір болып келеді, бұл желдің қарсылығын азайтуға көмектеседі. Гольф дискісінің әр түрі жүздеген нұсқаға ие, бірақ дискілердің өлшемдеріне қатысты бірыңғай талаптар бар: гольф дискісінің ең кішкентай диаметрі .

Еркін стиль дискісі

Фристайл дискілері – фристайл фризби жарыстарында қолданылатын ұшу дискілерінің тағы бір түрі. Бұл дискілер әдетте басқа дискілерге қарағанда кішірек және жеңіл болады. Көптеген фристайл дискілерінің диаметрі немесе одан кем, ал салмағы шамамен , бірақ бұл орындаушының қажеттілігіне байланысты өзгеруі мүмкін.

Диск спорт түрлері

IFT жарыстары Солтүстік Мичиганда, Канаданың ашық фризби чемпионаты (1972), Торонто, Онтарио, Ванкувердің ашық фризби чемпионаты (1974), Ванкувер, Британдық Колумбия, Октад (1974), Нью-Джерси, Американың ұшу дискісінің ашық чемпионаты (1974), Рочестер, Нью-Йорк және әлемнің фризби чемпионаты (1974), Пасадена, Калифорния – фризбиді жаңа диск спорты ретінде таныстырған ең алғашқы жарыстар. Осы турнирлерге дейін фризби ойыншық деп есептелген және демалыс үшін қолданылған.

Екі дискілі алаң

Джим Палмери 1974 жылы екі диск және екі ойыншыдан тұратын екі командамен ойналатын, екі дискпен талмайтын спортты ойлап тапты және енгізді. Әр команда өз алаңын қорғайды және қарсыластың алаңына ұшу дискісін түсіруге тырысады.

Дискті ит

Иттер мен олардың иелері ұшқыш дискіні лақтыру жарыстарында, мысалы, қашықтыққа ұстау және біршама ойын-сауықпен ұстау сияқты жарыстарда бақ сынасады.

Диск гольф

Бұл нақтылық пен дәлдік талап ететін спорт түрі, онда жекелеген ойыншылар ұшатын дискіні нысанадағы тесікке лақтырады. 1926 жылы Канаданың Саскачеван провинциясының Бладворт қаласында Рональд Гибсон және оның Бладворт бастауыш мектебіндегі достары металл қақпақтарды пайдаланып ойын ойнады, оны "Тін Лид Гольф" деп атады. 1976 жылы диск-гольф ойыны "полюс тесіктері" деп аталатын нысаналармен стандартталды, оларды Wham O компаниясының Эда Хедрик ойлап тапты және дамытты.

Еркін стильде жарысу

1974 жылы Кен Вестерфилд пен Дискафттың Джим Кеннері фристайл жарысын ойлап тауып, енгізді. Екі немесе үш ойыншыдан құралған командалар музыкамен үйлесімде креативті лақтыру және ұстау техникаларын көрсететін қойылым орындағанда бағаланады.

Мақсатты бағалау

Ақырғыдан туындаған, ыстық қорапқа ұқсас жарты алаңдық диск ойыны. Ойынның мақсаты – дискіді пас беру арқылы алаңда алға жылжыту және ұшқыш дискіні командаласыңызға кішкентай ұпайлау аймағына лақтыру арқылы ұпай жинау.

Ішектер

Құралы ойынын 1950 жылдары Хилли ағайындары ойлап тапты және Мичиган штатының Игл-Харбор қаласында өткен Халықаралық фризби турнирінде (IFT) дамытты. Екі команда, әрқайсысы бірден бес мүшеден тұрады, бір-біріне қарама-қарсы параллель сызықтарда тұрып, қарсы команданың мүшелеріне ұшатын дисктерді лақтырады.

Қаңжам

Патенттелген ойын, онда ұшатын дискіні лақтырып, қайтара соғып, қақпаға тигізу немесе қақпаның ішіне түсіру арқылы ұпай жиналады. Ойын бір команда дәл 21 ұпай жинағанда немесе дискіні бірден жеңіс үшін "жұмбағанда" аяқталады.

Ең соңғы

Ең көп таралған диск ойыны 1960 жылдардың соңында Джоэл Сильвер мен Джаред Касспен басталды. 1970 жылдары ол ұйымдастырылған спорт түріне дамыды, осы үшін Дэн Роддик, Том Кеннеди және Ирв Калб Ultimate Players Association (Үлкен ойыншылар қауымдастығы) құрды. Ойынның мақсаты – дискті алға жылжыту және оны қарсыластың энд зонасына (аймағына) командаласына жеткізу арқылы ұпай жинау. Ойыншылар дискі ұстап жүгіре алмайды.