Кіріспе

2006 жылы Stefen Fangmeier режиссерлік еткен қимыл-фантастикалық фильм. Fox 2000 Pictures, Davis Entertainment, Dune Entertainment, Major Studio Partners компанияларының туындысы. Кірісі $250.4 миллионды құрады, бірақ АҚШ-та 2006 жылғы ең көп кіріс әкелген 31-ші фильм болды. Фильм 2007 жылдың 20 наурызында үйге арналған ойын-сауыққа шығарылды. Алғашқы жоспар бойынша, «Эрагон» Паолинидің «Мұрагерлік циклы» кітаптар сериясы негізінде жасалған франшизаның бірінші фильмі болуы керек еді, және Фангмейер «Елдэст» пен «Бриссингр» фильмдерін бірден түсіруді жоспарлаған. Алайда, «Эрагон» фильмнің сынға ұшырауы мен кассадағы көрсеткіштерінен кейін, барлық жоспарланған жалғасы тоқтатылды.

Сюжет

Эльсмера эльф патшалығының ханшайымы Ария ерекше таспен қашып кетеді, сонымен бірге оны зұлым патша Галбаторикстің қол астындағы қара сиқыршы Дурза қуалайды. Дурза Арияны қиын жағдайға түсіруге тырысады, бірақ, бақытымызға орай, ол өзінің сиқырын қолданып, тұтқынға түспес бұрын тасты телепорттайды. Алагасияда ағасы Гарроу және туысы Роранмен бірге тұратын кедей шаруа баласы Эрагон аң аулап жүргенде тастың пайда болғанын көреді. Тасты тамаққа айырбастауды үміттене отырып, Эрагон тасты үйіне әкеледі, бірақ көк айдаһар одан шыққанда, ол жұмыртқа екенін түсінеді. Ол айдаһарға қолын тигізген кезде, оның алақанында сиқырлы және құпия белгі пайда болады. Бұл оқиғаға бірнеше адамның реакциясы көрсетілген, соның ішінде Ария, ескі әңгімеші, Бром және Гальбаторикстің өзі. Эрагон айдаһарды қорғайды, тамақтандырады және оған ұшуға үйретеді. Ол оған ойлары арқылы сөйлесіп, өзін Сафира деп атайды. Олар шыққаннан кейін, Дурзаның жабайы қолбасшылары, Ра'зак, айдаһар мен атты іздеу үшін ауылға келіп, Гарроуды өлтіреді. Сафираны ағасының өлімі үшін кінәлап, Эрагон оны кетіреді. Бром келіп, Эрагонды ауылдан алып кетеді, оған Сафираның маңыздылығы туралы ескертеді және оны қайта шақыруға шақырады. Эрагон Сафираны ойларымен шақырады, ал ол қайта оралып, бұрын айтқан сөздерін кешіреді. Бром топты Галбаторикске қарсы шыққан Вардендерге апарады. Жолда Бром Эрагонға аждаһалар аттылары, Галбаторикс, Дурза және Ра'зак туралы білімді жеткізеді. Ол Эрагонды қылышпен күресуге үйретеді. Кішкентай ауылда Эрагон Анджела есімді баяншымен кездеседі, ол оған оның көмегін күтіп тұрған қыз туралы және алда қауіпті жол бар екенін айтады. Гальбаторикстің қызметшілері, Ургалдар, Бром мен Эрагонға шабуыл жасағанда, ол Бромды еліктеуге тырысады және көк оттың сиқырлы шабуылымен бүкіл топты жояды. Бром Эрагонға сиқырын басқаруды және күшін Сафирамен байланыстыруды үйретеді. Бірінші рет ұшқаннан кейін Эрагон мен Сафира Бромға Разакты өлтіруге көмектеседі, ал Бром өзінің бір кездері атты болғанын, оның айдаһарын Галбаторикспен одақтасқан Морзан өлтіргенін айтады. Дурза Эрагонға тұзақ құрып, Арияны жем ретінде пайдаланады. Оның телепатиялық шақыруларын естіген Эрагон оны табады, бірақ Дурза оған тұзақ қояды. Эрагонды жеңеді, бірақ Бром оған көмектеседі, бірақ ол өлімге ұшырайды. Үш адам қашып кетеді, ал Бром Сафирамен ұшып бара жатып қаза табады. Эрагон бұған дейін Морзанға тиесілі болған Бромның қылышы Заррокты алады. Эрагон оларды еріп келе жатқан, өзін Муртаг деп таныстырған және оларды Вардендерге жетелейтін капюшонды тұлғамен бетпе-бет келеді. Мұнда Морзанның баласы болған Муртагты Вардендер тұтқындап қояды. Көп ұзамай Дурза өзінің жасағымен бүлікшілердің лагерін қоршап алады. Эрагон, Сафира, Ария және Вардендер шайқасқа дайындалып, Галбаторикс әскерлерімен күреседі. Муртаг шайқаста өзін босатып, Вардендерге көмектеседі, жұлдыз патшасы Хротгарды құтқарады. Эрагон мен Сафира аспанда Дурзамен жекпе-жек өткізеді. Олар оны өлтіреді, ал Сафира ауыр жарақат алады. Эрагон оны сиқырымен емдейді. Келесі күні Эрагон Муртаг пен Сафирамен бірге оянады. Олар Эльсмераға бара жатқан Арияны ұстап алады. Олар қайтадан кездесеміз деп уәде береді. Осы уақытта Галбаторикс Алагасияның картасын кесіп, өзінің үлкен қара айдаһары Шруиканды ашады.

Даму

Кристофер Паолинидің ең көп сатылған романы негізінде фильм түсіру жоспарлары алғаш рет 2004 жылдың ақпанында жарияланды. 20th Century Fox компаниясы «Эрагон» романына құқықтарды сатып алды. «Юралық парк III» фильмінде жұмыс істеген Питер Бухман сценарийді жазды. Фэнтези және ғылыми-фантастикалық әдебиет пен фильмдердің жанкүйері Бухман автордың ерте жасындағы дағдысына, сюжеттік желілер мен кейіпкерлерді шебер меңгергеніне және бірнеше толығымен ойдан туған әлемдерді жасау қабілетіне қатты әсерленгенін айтады.

Кастинг

Спиллерс әлемдік кастингтен кейін басты рөлге таңдалды. "Эд [кастингке] келді, біз бір-бірімізге қарап: "Осы – Эрагон, кітаптан шыққан жігіт", – деді режиссер Стефен Фангмайер: "Мен Эдтің жарқырағын, оның өмірін жақсы сезіндім. Оның киножұлдызға айналуға тағдырланғанын сездім. Спиллерс "Гамлет" мектеп қойылымына репликаларын жаттап жатқанда осы рөлді жеңіп алды. Рөлге Алекс Петтифер де қарастырылды, бірақ түсірілім Орталық Еуропада өтті, ал Петтифер ұшудан қорқатындықтан рөлден бас тартты. 2005 жылдың 15 шілдесінде 20th Century Fox компаниясының ресми баспасөз хабарламасында Спиллерс жобаға қол қойғаны расталды. Келесі айларда Джереми Айронс, Джон Малкович, Крис Иган және Джимон Хунсу "Эрагон" актерлік құрамына қосылғаны расталды. Алғашқы романның авторы Паолини фильмде эпизодтық рөлде түскім келетінін айтты, әсіресе Фартен Дүр шайқасында басы кесілген жауынгер рөлінде. Бірақ ол еуропалық кітап сапарында болғандықтан мұндай мүмкіндікке ие болмады. Жас көрермендерге өзін қайта таныстыруға қуанған Джереми Айронс рөлді қабылдады, өйткені "Данжон мен Дракон" (бұрынғы фантастикалық фильм) сәтсіз аяқталғанмен, "Эрагон" одан жақсы басқарылды деп ойлады.

Видео ойындар

Фильмге негізделген бейне ойынды Stormfront Studios және Amaze Entertainment жасады және ол 2006 жылдың қараша айында шықты.

Үй медиасы

Эрагон DVD және Blu-ray нұсқалары АҚШ-та 2007 жылдың 20 наурызында жарық көрді. Ол ұлттық DVD сатылымы бойынша 1-орынға, ал DVD жалға алу бойынша 3-орынға шықты. Жалға алудан 35,2 миллион АҚШ долларынан астам кіріс түсті. Еуропада ол 2007 жылдың 16 сәуірінде, ал Австралияда 2007 жылдың 18 сәуірінде DVD форматында шығарылды.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes шолу агрегаторында 126 шолу негізінде «Эрагон» фильмінің мақұлдау рейтингі 16%-ды құрайды, орташа рейтингі 4,08/10. Пікір бойынша, «Эрагон – әсері жоқ, әлемді сенімсіз құру және материалға қызығушылық танытпаған актерлердің көптігінен құлаған фантастикалық эпос». Metacritic-те фильм 29 шолу негізінде 100 балдық шкала бойынша 38 ұпай жинады, бұл «көбінесе жағымсыз пікірлер» екенін көрсетеді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A+ – F шкаласы бойынша «B» бағасын берді. The Seattle Times газеті фильмді «техникалық тұрғыдан жақсы орындалған, бірақ өмірлігі жоқ және кейде сәл әжуалы» деп сипаттады. The Hollywood Reporter «Эрагон» әлемінің «көп мәнді емес және тереңдігі жоқ» екенін айтты. The Washington Post оқиғаны «еліктеуші», ал Las Vegas Weekly – «жалпылама» деп атады. Newsday бұл ойды одан әрі күшейтіп, «Жұлдыздар соғысы» фильмінің барлық алты бөлімін білмейтін тоғыз жасар балалар ғана фильмді жаңа деп санайтынын мәлімдеді. The Washington Post актерлік шеберлікті «әлсіз» деп бағалады. MSNBC диалогты «әжуалы» деп сынады, ал Las Vegas Weekly оны «бүркіт» деп сипаттады, сондай-ақ «ұлдардың қиялынан туған дүние» деді. КГИ жұмысы «көркемдік шешімдерге толы» деп бағаланды, ал Сафира – «ұлы жаратылыс» аталды. Кристофер Паолини фильмнен ләззат алғанын, әсіресе Джереми Айронс пен Эд Спелеерстің ойынын жоғары бағалағанын айтты.

Кассалық жинақ

"Эрагон" АҚШ-та шамамен 75 миллион доллар, ал басқа елдерде 173,9 миллион доллар жинап, жалпы әлем бойынша 249 миллион доллар табыс етті. "Эрагон" АҚШ-та 17 апта көрсетілді, 2006 жылдың 15 желтоқсанында басталып, 2007 жылдың 8 сәуірінде аяқталды. "Эрагонның" екінші аптадағы АҚШ кассасы шамамен 70%-ға төмендеді, бұл мүмкін "Музейдегі түн" ("Night at the Museum") фильмінің 20th Century Fox компаниясынан шыққан тағы бір отбасылық фильмнің көрсетілімге түсуіне байланысты болды. Бұл көрсеткіш тіркелгеннен бері екінші аптадағы ең үлкен 41-ші құлдырауды көрсетті. "Эрагонның" АҚШ-тағы жалпы табысы 75 миллион долларды құрады, бұл 2006 жылдың 31-ші көрсеткіші болды. Фильм 76 шетелдік нарықта алғашқы аптасында 150 миллион доллар жинап, әлемдегі ең табысты фильм атанды. Бұл "Эрагонның" жаһандық көрсетілімінің кең ауқымымен байланысты болды, себебі фильм шыққан шетелдік территориялардың жартысынан да аз бөлігінде бірінші орынға ие болды. Фильмнің алғашқы аптасында шетелдік кассадағы бәсекелестік "әлсіз" болды; егер "Эрагон" бір жыл бұрын шығарылған болса, төртінші орынға шығар еді. "Эрагонның" Ұлыбританиядағы көрсетілімі "көңіл көтермейтін" болды, онда фильм 21 миллион доллардан астам табыс тапты. Фильмнің жалпы әлемдік табысы 249 миллион долларды құрады, бұл 2006 жылдың 16-шы көрсеткіші болды. "Эрагон" 20 наурыздан 13 мамыр аралығында DVD форматында 86 995 160 доллар табыс етті.

Қайта іске қосу

2021 жылы, фильмнің премьерасынан 15 жыл өткен соң, кітап сериясының жанкүйерлері #EragonRemake хэштегімен Twitter-де Дисней компаниясын, 21st Century Fox-ты сатып алғаннан кейін интеллектуалдық құқық иесі ретінде, кітап сериясын Disney+ үшін мүмкін болатын телешоуға бейімдеуге шақыруға тырысты. Бірнеше сағат ішінде хэштег танымал бола бастады, жанкүйерлер лайықты бейімделуді талап етті. Паолини бұл қозғалыс туралы білгеннен кейін, жанкүйерлерді қолдауға шақырды және өзі де оған қосылды. 2022 жылдың 25 шілдесінде Variety басылымы Дисней+ үшін «Эрагон» телесериалының даму кезеңінде екенін хабарлады, Паолини сериалдың сценарийін жазуға қатысып, ал Берт Салке атқарушы продюсер ретінде жұмыс істейді.