Кіріспе
Пистолет қылы – әдетте пышақ бойымен пістолет немесе револьвер бекітілген қылыш. Ол байнет орнатылған мылтықтан ерекшеленеді, себебі бұл қару негізінен қылыш ретінде қолдануға арналған, ал атуға арналған бөлігі көбінесе қылышқа қосымша ретінде қарастырылады, пістолетке қосымша емес. Бұндай қарулардың екі бөлігі, көптеген мылтықтарға орнатылатын байнеттерден айырмашылығы, әдетте бөлектелмейді.
A pistol sword is a sword with a pistol or revolver attached, usually alongside the blade. It differs from a rifle with a bayonet attached, in that the weapon is designed primarily for use as a sword, and the firearm component is typically considered a secondary weapon designed to be an addition to the blade, rather than the sword being a secondary addition to the pistol. In addition, the two components of these weapons typically cannot be separated, unlike most bayonets mounted on rifles.
Тарих
Тарихи тұрғыдан алғанда, 17-18 ғасырлардағы кейбір кремневый пистолеттер қарулы қылыштар ретінде жасалған, онда пистолеттің ұңғысы қысқа қылыштың немесе пышақтың жанына бекітілген. Қарудың қорғағышы қару ретінде қолданылған кезде ату механизмін қорғаған. Француз және неміс аңшылары осы құралдарды жараланған қабанды өлтіру үшін пайдаланған. Осы қарулардың мысалдары Вавель қамалының қару-жарақ қоймасында (Краков, Польша) кездеседі. Үндістанда да осыған ұқсас қарулар жасалған, соның ішінде катар (कटार) – ұшты пышақ, оның заманауи түрлерінде бір жағына орнатылған бір оқ атар пистолет болуы мүмкін.
Әскери мақсатта
1838 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері .54 калибрлі, бір рет атуға арналған, жылтыр түтікшелі Эльгин тапаншасын жасады, ол 11,5 дюймдік Боуи пышағымен жабдықталған және жағалауға шабуыл жасаушы топтар пайдалануы үшін көзделген. Бұл теңіз күштерінде қолданылған алғашқы соққылы қақпақшалы тапанша болды, бірақ барлығы 150 дана ғана жасалды. Теңіз күштері оны Вилкс Оңтүстік теңіздер экспедициясы үшін арнады. 1940 жылы Малоло аралында фиджилік жауынгерлер теңізшілерге шабуыл жасағанда, теңізшілер тобы осы тапаншаны тиімді пайдаланған деген хабар бар. АҚШ Азамат соғысы кезінде бірнеше Эльгин тапаншалары қолданыста болды, бірақ олар көпке ұнаған жоқ. Теңіз күштері оларды M1860 Cutlass-пен тез алмастырды, ол 1940 жылға дейін қызметте болды. Кейбіреулері азаматтардың қолына тиді, ал кейбіреулері Ескі Батысқа жетті. 19 ғасырдың ортасында Бельгияда пинфайрлі патрондық семсерлер өндірілді, бірақ олардың саны шектеулі болды. Бұл арнайы жасалған қаруларды кейде еуропалық офицерлер қолданды. Олар окоптардағы офицерлердің жақын арадағы шайқастарда қолдануына ыңғайлы болды, себебі тар кеңістікте семсерді пайдалану қиын болды. Дегенмен, шикізаттың қымбаттылығы мен жетіспеушілігіне байланысты олар аз ғана санда өндірілді. Екінші дүниежүзілік соғыстағы жапондық Nambu автоматтарының сирек кездесетін түрі – тапаншалы семсер болды. Бұл ресми емес қаруды бір офицер жеке сатып алған болуы мүмкін, өйткені оның тек бір ғана данасы белгілі.
Азаматтық мақсатта
Тағы бір көрнекті мысал – 1865 жылғы шведтік Cutlass Pistol; үкімет 500 данасын тапсырып, түрме күзетшілеріне берді. Бұл – екі оқ атуға арналған, құлыпты қару, оның жүзі 14 дюйм, ені 2 дюйм, салмағы 2,5 фунт. Бірнешеуі Атлант мұхитының арғы жағына жетті, ал біреуі Буффало Биллдің қару коллекциясына қосылды. Виктория дәуірінің соңында, кейбір француз семсер таяқтары өлімге әкелу мүмкіндігін арттыру үшін ішкі қағылмалы револьверлермен жабдықталған; оларды азаматтар өздерін қорғау үшін алып жүрген. Дегенмен, бұл идея жаңа емес еді; семсер таяқтары мен дөңгелекті тапаншалар 16 ғасырдан бері қолданылып келеді. Қазіргі заманғы нұсқалары кейде жаңалық ретінде немесе коллекциялық заттар ретінде нарықта пайда болады, олардың ішінде Sierra Madre пышақ тапаншасы да бар.
Ұқсас қарулар
Шығыс Еуропада ішінде тапаншасы бар қырлы қарулар кең таралған. Флинтлокты балта пістолеті (gun axe) – 16-шы ғасырдан 18-шы ғасырға дейін Польшаның кавалериясының танымал қаруы болған. Осыған ұқсас қарулар Венгрияда да жасалған, ал Германияда көп түтіктелген нұсқасы ойлап табылды. 1703 жылы адмирал Эрих Сиоблад жасаған балта пістолеттері 18-шы ғасырдың басынан 1840 жылға дейін швед теңіз флотына берілді. Ренессанс және кейінгі орта ғасырлардағы кейбір шамдардың саптарында жасырылған шұғыл пішін тапаншалар болған. Соның бір мысалы – Генрих VIII-нің үш түтіктелген тапаншасы және таңғы жұлдызы. Патша қалада түнде серуендеп, полиция қызметкерлерін тексеру үшін оны алып жүретін. Генрихтің пистолеті қазір Лондон мұнарасының Тюдор бөлмесінде қойылған. 19-шы ғасырдың соңында париждік көше топтары Apache револьверін тасыды, ол пышақ, револьвер және жұдырықтандырғыштың комбинациясы болған. Виктория дәуірінің ортасында Англияда жиналмалы пышақтары бар тапаншалар танымал болды. Оларды Unwin and Rodgers компаниясы жасаған, қара ұнтақпен жұмыс істеген және түрлі шағын калибрлерде шығарылған. Қазіргі швейцарлық армия пышағы сияқты, олар пышақтан бастап тығыздағышқа дейін әртүрлі құралдарды қамтиды және көбінесе теңізшілер қолданған. Қазіргі заманғы нұсқасы .22 калибрлі rimfire патрондарымен атылады, ол Defender деп аталады және әлі де өндірісте. Бельгиялық қаругерлер Боуи пышағының жүзімен револьвер жасады, олардың кейбіреулерін француз офицерлері Қырым соғысы мен Франко-пруссия соғысы кезінде қолданды.