Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Филиппин қылышы немесе пышағы
Philippine knife or sword
Боло ( ) – Филиппиннің колониялық дәуірге дейінгі шағын және орташа өлшемдегі бір жақты қылыштар немесе үлкен пышақтарды белгілейтін жалпы термин. Олар тұрмыста да, қару ретінде де қолданылады. Боло кең, иісті жүзімен сипатталады, ол сапқа қарай тарылып, үшкір немесе дөңгелек ұшымен аяқталады. Боло Филиппинде жиі қолданылатын құрал, көбінесе шабуырға (мачете) салыстырылады.
A bolo (, , , , , , , , , ) is a general term for traditional pre colonial small to medium sized single edged swords or large knives of the Philippines that function both as tools and weapons. They are characterized by a wide curved blade that narrows down to the hilt, and comes with a pointed or a blunt tip. Bolos are common tools in the Philippines and are often compared to the machete.
Жалпы қолданылу
Боло шаруашылықта жиі кездеседі, өйткені ол ауыл шаруашылығы құралы ретінде қолданылады. Сондықтан, ол испан отаршылдығы кезінде қарабаумен жыртудың қолмен жасалатын баламасы ретінде кеңінен пайдаланылды. Көбінесе кокос жару үшін қолданылады,
The bolo is common in the countryside due to its use as a farming implement. As such, it was used extensively during Spanish colonial rule as a manual alternative to ploughing with a carabao. Normally used for cutting coconuts,
Соғыста қолдану
Американың Филиппиндегі кезеңінде боломен қаруланған филиппиндік жауынгерлер "боломен" деп аталды. Олар американдықтармен моролар және басқа да түрлі шайқастар кезінде көмекші әскер ретінде пайдаланылды. Көбінесе олар мылтықшылардың алдына қойылатын, себебі "антинг-антингке" сенімдер болған. Боло қолданушылар штыкпен қаруланған жауынгерлермен жақын шайқаста тиімді болды, бірақ мылтықшылар оқ атуды бастаса, оңай жеңіліп қалды. Боло АҚШ әскері тарапынан "боло пышағы" ретінде қабылданып, 1897 жылдан 1918 жылға дейін өндірілді. Олар екінші дүниежүзілік соғысқа дейін бұталарды тазалау және шайқас құралы ретінде қолданылды. Боло филиппиндік жекпе-жек өнерінде, яғни Арнис-те жаттығудың бір бөлігі ретінде де қолданылады. Ол толық металл қаңқасы (tang) және болаттан жасалған, қисайған және кеңейген, көбінесе ұшына қарай едәуір кеңейетін жүзі бар. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясының сарбазы Генри Джонсон боло қолданып, неміс шабуылын тойтарып, халықаралық деңгейде танымал болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1-ші филиппин полкі мен 81-ші дивизияның әскери қызметшілері жақын арадағы шайқаста бололарды қолданды, осыдан оларға "Моро Боло батальоны" деген ерекше атақ берілді. 1972 жылдың 7 желтоқсанында өлтіруге әрекеттенген Карлито Димахилиг тікелей эфирде көрсетілген марапаттау салтанатында сахнада пайда болған бұрынғы бірінші ханым Имельда Маркосқа боломен шабуыл жасады. Димахилиг Маркосты бірнеше рет іш қуысына пышақпен ұрды, ал ол соққыларды қолдарымен қабылдады. Ол қауіпсіздік күштері тарапынан атып өлтірілді, ал Маркос ауруханаға жеткізілді.
During the American period in the Philippines, Filipino fighters armed with bolos were known as "bolomen". They were used as auxiliary troops by the Americans during the various battles with Moros, and others. They were often placed in front of riflemen, as beliefs in anting anting. The bolo men were effective in close combat with riflemen using bayonets but were easily defeated if riflemen opened fire on them. The bolo was adopted by the US Military as the bolo knife. Produced from 1897 to 1918, they remained in service both as a tool for clearing brush and for combat until World War II. The bolo is also used in Filipino martial arts or Arnis as part of training. a full tang, and a steel blade that both curves and widens, often considerably so, towards its tip. During World War I, United States Army soldier Henry Johnson gained international fame repelling a German raid in hand to hand combat using a bolo. During World War II, members of the 1st Filipino Regiment and the 81st Division used bolos for close quarters combat, earning them the distinctive title "Moro Bolo Battalion". On 7 December 1972, would be assassin Carlito Dimahilig used a bolo to attack former First Lady Imelda Marcos as she appeared onstage at a live televised awards ceremony. Dimahilig stabbed Marcos in the abdomen several times, and she parried the blows with her arms. He was shot dead by security forces while she was taken to a hospital.
Символизм
Боло Катипунан мен Филиппин революциясының, әсіресе Пугад Лавиннің шақыруының символы болып табылады. Андрес Бонифасионың бірнеше ескерткіштері, басқа да көрнекті Катипунеролар сияқты, бір қолында боло ұстаған, екінші қолында Катипунан туын ұстаған бейнеленген.
The bolo serves as a symbol for the Katipunan and the Philippine Revolution, particularly the Cry of Pugad Lawin. Several monuments of Andres Bonifacio, as with other notable Katipuneros, depict him holding a bolo in one hand and the Katipunan flag in the other.
Терминнің басқа қолданылуы
АҚШ әскерінде "to bolo" деген жаргондық термин – сынақтан, емтиханнан немесе бағалаудан сүре білу, испан-американ соғысы мен Филиппин көтерілісі кезіндегі филиппин-американдық әскери күштерінен, соның ішінде мойындалған партизандардан пайда болған. Оқ-дәріні ысырап етпеу үшін, оқ атуда шеберлік танытпаған жергілікті солдаттар мен партизандарға қарудың орнына боло берілген. Армияның ату шеберлігі белгісінің ("marksman" деңгейі, АҚШ-тың ату белгілері) ең төменгі деңгейі бейресми түрде "боло" белгісі деп аталады. Қолға-қол соғыс спортында, әсіресе бокста, "боло соққысы" термині боло қолданылғандағы доға тәрізді қозғалысты еліктейтін үстіңгі соққыны сипаттау үшін қолданылады.
In the United States Military, the slang term "to bolo" – to fail a test, exam or evaluation, originated from the combined Philippine American military forces including recognized guerrillas during the Spanish–American War and the Philippine Insurrection; those local soldiers and guerrillas who failed to demonstrate proficiency in marksmanship were issued bolos instead of firearms so as not to waste scarce ammunition. The lowest level of qualification for the Army Marksmanship Qualification Badge (Marksmanship badges (United States)), ‘marksman’, is unofficially known as a ‘bolo’ badge. In hand to hand combat sports, especially boxing, the term "bolo punch" is used to describe an uppercut thrown in a manner mimicking the arcing motion of a bolo while in use.