Кіріспе

Қолғап, пышақ немесе денеге қаптамада немесе қынында тағылатын басқа да қару.

Бүйірдегі қару – бұл жеке қару, ол адамның жанында сақталады және қажет болған жағдайда жылдам қолжетімді болады. Оны жеке немесе жиі қолданылатын негізгі қаруға қосымша қару ретінде тасуға болады. Тарихи тұрғыдан бұл термин қынында сақталатын семсерлер, пышақтар және басқа да ұсақ жарақтарды білдірген, ал қазіргі заманда қашықтықтан әрекет ететін қарулар басым болғандықтан, бүйірдегі қарулар көбінесе сол сияқты қаптамада сақталатын қол қарулары ретінде қарастырылады. Әдетте, әскери офицерлерге мұндай қару қажет, және оны құқық қорғау органдарының қызметкерлері де тасуға болады. Көбінесе, бұл қызметтердің форма киген қызметкерлері қаруларын ашық тасыса, азаматтық киімдегі қызметкерлер оны киімдерінің астына жасырады.

Қолданылуы

Қазіргі заманғы көптеген әскерлерде қызметтік пистолет түріндегі қосалқы қарудың болуы биліктің айқын белгісі саналады және ол офицер немесе аға сержанттың мәртебесін көрсетеді. Әдептілік протоколы бойынша, қолбасшының жеке қаруын тапсыру – бөлімнің толық капитуляциясының соңғы амалы. Егер жаман ниет болмаса және әскери әдептің қатаң талаптары сақталса, капитуляциялаған қолбасшыға өзінің бағыныштыларына бұйрық беру құқығын сақтау үшін жеке қаруын өзінде қалдыруға рұқсат етілуі мүмкін. Сондай-ақ, жергілікті деңгейдегі көптеген қолбасшылардың әскерлерді ынталандыру үшін жеке қаруларын қолданғаны туралы деректер бар, нәтижесі әртүрлі болған. Қосалқы қарудың маңызды мақсаты – негізгі қару қол жетімді болмаған (бұзылған немесе жоғалған), оқ-дәрісі таусылған немесе істен шыққан жағдайда пайдалану болып табылады. Мылтық немесе автоматтары бар көптеген сарбаздар қосалқы қару ретінде жартылай автоматты пистолетке де ие болуы мүмкін. Жеке қорғануға арналған қарулар көбінесе жүк көліктерінің жүргізушілері, тікұшақ пилоттары және көлік құралдарының экипаждары сияқты, мылтық немесе карабин қолдану қиын тар кеңістікте жұмыс істейтін күштік құрылымдарға жеке қару ретінде беріледі.