Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Атыс қаруының ұшына бекітілетін ұшты қару.
Pointed weapon attached to the end of a firearm
Байонет (ескі француз тілінен келген, қазір baïonnette деп жазылады) – мылтық, карабин, мушкет немесе осыған ұқсас атыс қаруының ұңғысына орналастырылатын пышақ, қысқа қанжар, қылыш немесе ұшты пішінді қару. Осы арқылы оны найза тәрізді қолдануға болады. Бұл термин дәстүрлі түрде Францияның оңтүстік-батысындағы Баёнь қаласынан шыққан, онда 17 ғасырда басктар алғаш рет байонеттерді қолданған деген болжам бар. 17 ғасырдың басынан 20 ғасырдың басына дейін, байонет жаяу әскердің шабуылдық және/немесе қорғаныс тактикасында қолданылатын жақын арадағы соғыс қаруы болды. Бүгінде ол қосымша қару немесе соңғы шара ретінде қарастырылады, бірақ оны әлі де рәсімдік мақсаттар үшін пайдаланады.
A bayonet (from old French bayonette, now spelt baïonnette) is a knife, dagger, sword, or spike shaped weapon designed to fit on the end of the muzzle of a rifle, carbine, musket or similar firearm, allowing it to be used as a spear like weapon. The term is traditionally derived from Bayonne, the town in south west France where bayonets were supposedly first used by Basques in the 17th century. From the early 17th to the early 20th century, it was a melee weapon used by infantry for offensive and/or defensive tactics. Today, it is considered an ancillary weapon or weapon of last resort, although it is still used for ceremonial purposes.
Тарих
Байонет термині 16 ғасырға дейін жетеді, бірақ сол кездегі байонеттердің ату қаруының ұштарына бекітілетін пышақтар болғандығы немесе жай ғана пышақ түрі болғандығы әлі анық емес. Мысалы, Коттгрейвтің 1611 жылғы сөздігінде байонет "пышақтармен жабдықталған шағын, жалпақ қалта пышағы; немесе белдікке ілінетін үлкен пышақ" деп сипатталған. Сол сияқты, Пьер Борль 1655 жылы Байонна қаласында бір түрі ұзын пышақ жасалғанын жазған, бірақ одан арғы ешқандай сипаттама бермеген. Кейбір мәліметтерде байонеттің 1570 жылға дейін Францияда немесе Германияда ойлап табылғаны айтылады.
The term bayonette itself dates back to the 16th century, but it is not clear whether bayonets at the time were knives that could be fitted to the ends of firearms, or simply a type of knife. For example, Cotgrave's 1611 Dictionarie describes the bayonet as "a kind of small flat pocket dagger, furnished with knives; or a great knife to hang at the girdle". Likewise, Pierre Borel wrote in 1655 that a kind of long knife called a bayonette was made in Bayonne but does not give any further description. There are some accounts that place the invention of the bayonet in either France or Germany as early as 1570.
Тіркемелі штыктар
Байонет туралы алғашқы жазба 1606 жылы жарық көрген 兵录 атты қытай әскери трактатында кездеседі. Ол 子母鳥銃 түрінде болған, яғни оқ-дәрісін артқы жағынан салатын мылтық, ол біршама ұзын плагиндік штыкпен жабдықталған, штык бекітілгенде жалпы ұзындығы белгілі бір шамаға жетеді. Ол "мылтық пышағы" деп аталған, және "мүресіне енгізіліп, сәл бұралып бекітілетін қысқа қылыш" ретінде сипатталған. Оны "оқ-дәрі мен оқтар таусылғанда, сондай-ақ қарақшылармен күрескенде, әскерлер жақын арада шайқасқа түскенде немесе шабуылға ұшырағанда" қолдану керек, ал егер "адам пистолетті екі бу (3,2 метр) қашықтыққа жүруге кететін уақыт ішінде қайтадан оқтай алмаса, штықты бекітіп, оны найза сияқты ұстауы тиіс". Алғашқы штыктар "қосылатын" типтес болған, онда штык тікелей мылтықтың мүресіне орнатылатын. Британдық сокет штығында жазық жүздігінің орнына үшбұрышты қималы ұшы бар, мүресіне қараған жағы жазық, ал екі қырлы жағы сыртқа қарай созылған. Онда мүреге берік бекітуге арналған құлып болмаған, сондықтан шайқас қызында жиі түсіп қалатын.
The first recorded instance of a bayonet proper is found in the Chinese military treatise, 兵录 published in 1606. It was in the form of the 子母鳥銃, a breech loading musket that was issued with a roughly long plug bayonet, giving it an overall length of with the bayonet attached. It was labelled as a "gun blade" with it being described as a "short sword that can be inserted into the barrel and secured by twisting it slightly" that it is to be used "when the battle have depleted both gunpowder and bullets as well as fighting against bandits, when forces are closing into melee or encountering an ambush" and if one "cannot load the gun within the time it takes to cover two bu (3.2 meters) of ground they are to attach the bayonet and hold it like a spear". Early bayonets were of the "plug" type, where the bayonet was fitted directly into the barrel of the musket. The British socket bayonet had a spike with a triangular cross section rather than a flat blade, with a flat side towards the muzzle and two fluted sides outermost to a length of It had no lock to keep it fast to the muzzle, and was well documented for falling off in the heat of battle.
Қалқандар
18 ғасырда семсер байнеті деген ұғым пайда болды, бұл бір немесе екі қырлы, сонымен қатар қысқа қылыш ретінде де қолданылуы мүмкін ұзын жүзді қару. Оның бастапқы мақсаты – атқыштардың атқыштардың шабуылына қарсы тұру үшін жаяу әскердің қатарын дұрыс құрауына көмектесу еді. Қарулы байнеттермен жабдықталған мылтықтың алғашқы үлгісі – 1800 үлгісіндегі жаяу әскер мылтығы, кейіннен «Бейкер мылтығы» деп аталды. 18 ғасырда қылыш байнеттерін неміс жауынгерлері қолданған. Ұстаның тұтқасында әдетте қарудың оқ түйреуіне арналған және штыкқа бекітуге мүмкіндік беретін механизм болды. Қарулы байнет мылтықтан немесе мылтықтан ажыратылған кезде қосалқы қару ретінде қолданылуы мүмкін. Байнет мылтыққа немесе мылтыққа бекітілген кезде барлық ұзын қаруды найзаға немесе айбалтаға айналдырады, бұл оны соғу және кесу шабуылдарына жарамды етеді. Британдық армия семсерлі байнеттен бас тарғанмен, түйреуіш байнет 1854 жылы британдық қызметке мылтық мылтықтың енгізілуінен кейін сақталды. Жаңа мылтық француздық құлыптау жүйесін көшірді. Кейбіреулер штықты қысқа қылышқа қайта жасау туралы шешімді атыс қаруы технологиясының жаңа жетістіктеріне қарсы тұрғанда, бекітілген штык қару ретінде маңыздылығының төмендеуін мойындау деп қарады. Ол бастапқыда 1865 жылы неміс мемлекеттерінде қабылданды; Бірінші дүниежүзілік соғыстың ортасына дейін әрбір штык стилінің шамамен 5% -ы арақ тісті нұсқамен толықтырылды, мысалы, Бельгияда 1868 жылы, Ұлыбританияда 1869 жылы және Швейцарияда 1878 жылы (Швейцария соңғы үлгісін 1914 жылы енгізді). Бастапқы арақ тісті байнеттер әдетте ауыр семсер типінде болды, олар инженерлерге берілді, штык аспектісі «құрал» аспектісіне қарағанда екінші болып табылады. Кейінгі неміс арақ тісті байнеттері функционалды кесуге қарағанда, мәртебелік белгі ретінде көбірек танымал болды. Арақ тісті байнет кесу құралы ретінде салыстырмалы түрде тиімсіз болып шықты және әскери логистика мен көліктегі жақсартулармен тез ескірді; көптеген елдер 20 ғасырдың басында арақ тісті байнеттен бас тартты. 1870 жылы АҚШ армиясы жаяу әскер полкіне американдық офицер және Азамат соғысының ардагері, лейтенант-полковник Эдмунд Райс жобасына негізделген қазылған штыктарды берді, оларды Спрингфилд арматурасы өндірді. Пайдалылығы жағынан бекітілген штык пен қазу құралын қоса алғанда, Райс қазылған штығын қысқы үйлер үшін бұрышталған үйлер мен тас мұржаларды гипстеу үшін қолдануға болады; бір жағынан өткірленген болса, шатыр бағаналарын және қадаларды кесуге болады. 1877 жылы Райс өзінің қазылған штығын Еуропаның бірнеше елдеріне көрсету үшін демалыс алды. Мылтық пен штык ұзындығының жаудың жаяу әскерінің мылтығы мен штығынан ұзын болуы, өткен күндердің жаяу әскерінің штығы сияқты, майданда тактикалық артықшылық береді деп ойланды. 1886 жылы француз армиясы Lebel Model 1886 мылтығының штығы үшін төртбұрышты штык ұшын енгізді, нәтижесінде мылтық пен штықтың жалпы ұзындығы 2 метрге жетті. Германия 29 дюймдік оқ түйрегі бар 1898 Mauser мылтығына ұзын семсерлік штык енгізді. Seitengewehr 98 штығының қалыңдығы 50 см. Бұлар жалпы жаяу әскер мен атты әскерге арналған. Британдық P1903 және оның ұқсас алдыңғы үлгісі P1888 қызметте қанағаттанарлық болғанмен, қысқа қашықтыққа сынға алды. Сол кездегі бір әскери жазушы: «Германиялық сарбаздың британдық сарбаздан 8 см артықшылығы бар, егер екі адам тең шебер болса, онда қосымша 8 см шайқасты ұзаққа созғысы келеді», - деп ескертті. Алайда, ұзақ оқ түйрегі бар 98 Mauser мылтығы негізгі жаяу әскердің кішігірім қаруы ретінде қызметте қалды. Сонымен қатар, неміс әскери билігі ұрыс алаңында қарсыласты ұзын винтовка мен штык комбинациясы арқылы жеңу идеясын алға жылжытты, бұл идея оның жаяу әскердің штык оқу доктриналарында айқын көрініс тапты. Осы тактиканы қолдана отырып, неміс сарбазы мылтығын және байнетті денесіне жақын ұстап, жартылай құлап түседі. SMLE мылтығы мен штықтың қысқа қашықтығына қатысты сынға жауап ретінде британдық қару-жарақ органдары 1908 жылы P1907 штығын енгізді, ол SMLE мылтығының қысқа жалпы ұзындығын өтеуге шамамен он жеті дюйм ұзын желекке ие болды. 1907 жылғы штык негізінен жапондық 30-типті штықтың көшірмесі болды, Ұлыбритания алдыңғы жылдары Корольдік теңіз флотына бірнеше жапондық 30-типті мылтық сатып алған болатын. Қазба соғысының жақын шекарасында болсын, түнгі рейдтер мен патрульдер болсын, немесе ашық жерде шабуыл жасасын, екі жақтың да сарбаздары ұзын және қиын мылтық пен штықты жақын қашықтықтағы шайқас қаруы ретінде қолданудың шектеулерін тез сезді. Ұзақ штыктардың орнына жаяу әскер күштері екі жақта да басқа қаруларды қосымша жақын қашықтықтағы қару ретінде сынап көрді, оларға траншея пышағы, траншея дубинкасы, тапанша, қол гранатасы және қазғыш құрал кірді. Сарбаздар штықты мылтыққа бекітілгеннен өзге, пышақ ретінде де қолдана бастады және оларды құрал ретінде пайдалануды жеңілдету үшін немесе жақын қашықтықта маневр жасау үшін ресми немесе ресми емес түрде қысқартатын.
The 18th century introduced the concept of the sword bayonet, a long bladed weapon with a single or double edged blade that could also be used as a shortsword. Its initial purpose was to ensure that riflemen could form an infantry square properly to fend off cavalry attacks when in ranks with musketmen, whose weapons were longer. A prime early example of a sword bayonet fitted rifle is the Pattern 1800 Infantry Rifle, later known as the "Baker Rifle". Sword bayonets were used by German Jagers in the 18th century. The hilt usually had quillons modified to accommodate the gun barrel and a hilt mechanism that enabled the bayonet to be attached to a bayonet lug. A sword bayonet could be used in combat as a sidearm, when detached from the musket or rifle. When the bayonet was attached to the musket or rifle, it effectively turned all long guns into a spear or glaive, which made it suitable for both thrusting and cutting attacks. While the British Army eventually discarded the sword bayonet, the socket bayonet survived the introduction of the rifled musket into British service in 1854. The new rifled musket copied the French locking ring system. The decision to redesign the bayonet into a short sword was viewed by some as an acknowledgement of the decline in importance of the fixed bayonet as a weapon in the face of new advances in firearms technology. It was initially adopted by the German states in 1865; until the middle of WWI approximately 5% of every bayonet style was complemented with a sawback version, for example in Belgium in 1868, Great Britain in 1869 and Switzerland in 1878 (Switzerland introduced their last model in 1914). The original sawback bayonets were typically of the heavy sword type, they were issued to engineers, with to some extent the bayonet aspect being secondary to the "tool" aspect. Later German sawbacks were more of a rank indicator than a functional saw. The sawback proved relatively ineffective as a cutting tool, and was soon outmoded by improvements in military logistics and transportation; most nations dropped the sawback feature by the early 20th century. In 1870, the US Army issued trowel bayonets to infantry regiments based on a design by Lieutenant Colonel Edmund Rice, a US Army officer and Civil War veteran, which were manufactured by the Springfield Armory. Besides its utility as both a fixed bayonet and a digging implement, the Rice trowel bayonet could be used to plaster log huts and stone chimneys for winter quarters; sharpened on one edge, it could cut tent poles and pins. Rice was given leave in 1877 to demonstrate his trowel bayonet to several nations in Europe. A combined length of rifle and bayonet longer than that of the enemy infantryman's rifle and attached bayonet, like the infantryman's pike of bygone days, was thought to impart a tactical advantage on the battlefield. In 1886, the French army introduced a quadrangular épée spike for the bayonet of the Lebel Model 1886 rifle, the Épée Baïonnette Modèle 1886, resulting in a rifle and bayonet with an overall length of 6 feet (2 m). Germany responded by introducing a long sword bayonet for the Model 1898 Mauser rifle, which had a 29 inch barrel. The bayonet, the Seitengewehr 98, had a 50 cm (19.7 inch) blade. These were intended for general use by infantry and cavalry. While the British P1903 and its similar predecessor, the P1888, was satisfactory in service, criticism soon arose regarding the shortened reach. One military writer of the day warned: "The German soldier has eight inches the better of the argument over the British soldier when it comes to crossing bayonets, and the extra eight inches easily turns the battle in favour of the longer, if both men are of equal skill." However, the long barreled 98 Mauser rifle remained in service as the primary infantry small arm. Moreover, German military authorities continued to promote the idea of outreaching one's opponent on the battlefield by means of a longer rifle/bayonet combination, a concept prominently featured in its infantry bayonet training doctrines. Using this tactic, the German soldier dropped into a half crouch, with the rifle and fixed bayonet held close to the body. In response to criticism over the reduced reach of the SMLE rifle and bayonet, British ordnance authorities introduced the P1907 bayonet in 1908, which had an elongated blade of some seventeen inches to compensate for the reduced overall length of the SMLE rifle. The 1907 bayonet was essentially a copy of the Japanese Type 30 bayonet, Britain having purchased a number of Japanese type 30 rifles for the Royal Navy during the preceding years. Whether in the close confines of trench warfare, night time raiding and patrolling, or attacking across open ground, soldiers of both sides soon recognized the inherent limitations of a long and ungainly rifle and bayonet when used as a close quarters battle weapon. Instead of longer bayonets, infantry forces on both sides began experimenting with other weapons as auxiliary close quarter arms, including the trench knife, trench club, handgun, hand grenade, and entrenching tool. Soldiers soon began employing the bayonet as a knife as well as an attachment for the rifle, and bayonets were often shortened officially or unofficially to make them more versatile and easier to use as tools, or to maneuver in close quarters.
Наполеон соғыстары
Байонетпен шабуыл Наполеон соғыстары кезінде жиі қолданылатын тактика болды. Оның тиімділігіне қарамастан, штыкпен шабуыл жасау қарудың өзінен көптеген жарақаттарға себеп болған жоқ. 18 ғасырдағы шайқастағы жарақаттар туралы толық тізімдер көрсеткендей, көптеген шайқастарда емделген жарақаттардың 2% азы штыктан туған. Наполеон дәуірінде көптеген армиялерде қызмет еткен белгілі әскери автор Антуан Анри Жомини, ашық даладағы штыкпен шабуылдың көпшілігінде бір тарап тіпті кездеспей тұрып қашқандығын айтты. Штыкпен шайқас болды, бірақ көбінесе қарсыластың бөлімшелері шектеулі кеңістікте кездескен кезде, мысалы, бекіністерді басып алу кезінде немесе қиын жердегі шабуылдарда. Жаппай атыс кезінде, көрінбейтін кездейсоқ оқтармен салыстырғанда, штыкпен қаруланудың қаупі анық әрі дереу болды – егер екі тарап та мойынсұнбаса, қорқынышты аяқталуға кепілдік берді. Бұл ерлерді қақтығысқа дейін қашуға ынталандырды. Осылайша, штык жаудан жерді жаулап алу үшін өте пайдалы қару болды, бірақ ол жарақат келтіру үшін сирек қолданылды.
The bayonet charge was a common tactic used during the Napoleonic wars. Despite its effectiveness, a bayonet charge did not necessarily cause substantial casualties through the use of the weapon itself. Detailed battle casualty lists from the 18th century showed that in many battles, less than 2% of all wounds treated were caused by bayonets. Antoine Henri Jomini, a celebrated military author who served in numerous armies during the Napoleonic period, stated that the majority of bayonet charges in the open resulted with one side fleeing before any contact was made. Combat with bayonets did occur, but mostly on a small scale when units of opposing sides encountered each other in a confined environment, such as during the storming of fortifications or during ambush skirmishes in broken terrain. In an age of fire by massed volley, when compared to random unseen bullets, the threat of the bayonet was much more tangible and immediate – guaranteed to lead to a personal gruesome conclusion if both sides persisted. All this encouraged men to flee before the lines met. Thus, the bayonet was an immensely useful weapon for capturing ground from the enemy, despite seldom actually being used to inflict wounds.
Америка Азаматтық соғысы
Америкалық Азаматтық соғыс кезінде (1861–1865) байнет салдарынан майдан даласындағы қазалардың 1%-дан азы болғаны анықталды, бұл заманауи соғыстың айқын белгісі. Жауды шегінуге мәжбүрлеу үшін штыкпен шабуыл жасау, Америка Азаматтық соғысындағы көптеген шағын топтардың қатысуында, қысқа қашықтықта өте тиімді болды, себебі көптеген әскерлер оқ-дәрі қайта жүктеу кезінде шабуылға ұшырағанда шегінді. Мұндай шабуылдар көп шығын келтірмесе де, олар көбінесе қысқа ұрыстарды шешті және маңызды қорғаныс позицияларын басып алуға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, штыкпен жаттығу жаудың атысынан уақытша дүрбелеңге түскен әскерлерді қайта жинауға пайдаланылуы мүмкін. Геттисбург шайқасының жалпы нәтижесі одақтың әскерлерінің жер бедері мен артиллерияның күшті атысының арқасында жеңіске жеткенімен, шайқастың екінші күніндегі шешуші сәт Литтл Раунд Топтағы штыкпен шабуылға байланысты болды. Джошуа Лоуренс Чемберленнің 20-шы Мэн ерікті жаяу әскер полкі оқ-дәрісі таусылып, төмен қарай шабуылдап, 15-ші Алабама жаяу әскер полкінің және басқа конфедерациялық полктердің көптеген сарбаздарын таңқалдырып, тұтқынға алды. Геттисбургте басқа да штыкпен шабуылдар болды, мысалы, 1-ші Миннесота жаяу әскер полкінің шабуылы. Бұл шабуыл 2 шілдеде генерал Хэнкок тарапынан, конфедерациялық бригаданың ілгерілеуін тоқтату үшін, зират төбесіндегі одақтың қорғаныс шебіне күштер жеткізілгенше, бұйрық берілді. Тағы бір штыкпен шабуыл 2 шілде күні кешке 137-ші Нью-Йорк жаяу әскер полкі тарапынан Кульпс-Хиллдегі одақтың желісінің оң жақ қанатын қорғау үшін жасалды. Бірнеше ротаның шабуылы 10-шы Вирджиния жаяу әскер полкінің ілгерілеуін 14-ші Бруклин полкінің 137-ші полкке оң жақтан қосылуына және шабуылды тойтаруына жеткілікті уақытқа тоқтатты.
During the American Civil War (1861–1865) the bayonet was found to be responsible for less than 1% of battlefield casualties, a hallmark of modern warfare. The use of bayonet charges to force the enemy to retreat was very successful in numerous small unit engagements at short range in the American Civil War, as most troops would retreat when charged while reloading. Although such charges inflicted few casualties, they often decided short engagements, and tactical possession of important defensive ground features. Additionally, bayonet drill could be used to rally men temporarily unnerved by enemy fire. While the overall Battle of Gettysburg was won by the Union armies due to a combination of terrain and massed artillery fire, a decisive point on the second day of the battle hinged on a bayonet charge at Little Round Top when Joshua Lawrence Chamberlain's 20th Maine Volunteer Infantry Regiment, running short of musket ammunition, charged downhill, surprising and capturing many of the surviving soldiers of the 15th Alabama Infantry Regiment and other Confederate regiments. Other bayonet charges occurred at Gettysburg, such as that of the 1st Minnesota Infantry Regiment. This was ordered in desperation by General Hancock earlier on July 2 in order to delay a Confederate brigade's advance long enough to bring up reinforcements for the holed Union line on Cemetery Ridge. Still another bayonet charge was conducted late in the evening on July 2 by the 137th New York Infantry Regiment defending the extreme right flank of the Union line on Culp's Hill. The charge of several companies managed to temporarily stall the advance of the 10th Virginia Infantry Regiment long enough for the 14th Brooklyn to move in on the 137th's right and repel the attack.
Жоғарғы жаққа өту
Бірінші дүниежүзілік соғыстың кең таралған бейнесі – штығы бекітілген жауынгерлердің толқыны, "алға шабуылдай" жаудың отына түсіп, ешкімнің жерімен өтетіні. Бұл соғыстың басында стандартты әдіс болғанымен, көбінесе сәттілікке жетпейтін. Сомма шайқасының бірінші күні британ армиясы тарихындағы ең ауыр шығын күні болды, 57 470 британдық жауынгер зардап шекті, олардың 19 240-ы қаза тапты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ешкімнің жері көбінесе жүздеген метрге созылатын. Бұл аймақ әдетте соғыстан қирап, артиллерия мен минометтердің жарылыстарынан шұңқырларға толы болып, кейде химиялық қарулармен ластанған. Екі жақта да пулеметтер, минометтер, артиллерия және мылтықшылармен қатты қорғалған бұл жер көбінесе сым торы мен миналармен жабылған, ал одан аман қалмай құлағандардың шіріген денелерімен толы болатын. Ешкімнің жері арқылы штыкпен шабуыл көбінесе бүкіл батальонның толық құрылуына әкелетін.
The popular image of World War I combat is of a wave of soldiers with bayonets fixed, "going over the top" and charging across no man's land into a hail of enemy fire. Although this was the standard method of fighting early in the war, it was rarely successful. British casualties on the first day of the Battle of the Somme were the worst in the history of the British army, with 57,470 British casualties, 19,240 of whom were killed. During World War I, no man's land was often hundreds of yards across. The area was usually devastated by the warfare and riddled with craters from artillery and mortar shells, and sometimes contaminated by chemical weapons. Heavily defended by machine guns, mortars, artillery, and riflemen on both sides, it was often covered with barbed wire and land mines, and littered with the rotting corpses of those who were not able to make it across the sea of projectiles, explosions, and flames. A bayonet charge through no man's land often resulted in the total annihilation of entire battalions.
Банзай айыппұлдары
ХХ ғасырда заманауи соғыс қаруларының пайда болуы, найзамен шабуылдардың тиімсіздігіне әкелді. Порт-Артурды қоршау кезінде (1904–1905) жапондықтар ресейлік артиллерия мен пулеметтерге қарсы «адам толқыны» шабуылдарын қолданды, – бұл инфильтрация мен Корея соғысы (1950–1953) кезінде Халықтық азаттық армиясы қолданған шок тактикасының үйлесімі болды. Типик қытайлық қысқа шабуылдары түнде жүзеге асырылатын, онда бес адамнан тұратын шағын топтар жаудың қорғанысындағы ең әлсіз нүктеге жіберілетін. Қытай армиясындағы қарапайым байланыс жүйелері мен қатаң саяси бақылаудың салдарынан, қысқа шабуылдар қорғаныс бұзылғанша немесе шабуылдаушылар толығымен құрылғанша қайта-қайта жүргізілетін. Кейін журналистер мен әскери шенеуніктер «адам толқыны» терминін американдық әскерлердің қытайлықтардың көп санынан шабуылға ұшырауының бейнесін беру үшін пайдаланды, бірақ бұл, қытайлықтардың әдеттегі тәжірибесімен салыстырғанда, дәл емес еді. Шындығында, қытайлықтардың жаудың отын қабылдау үшін тығыз жиналған жаяу әскерін қолдануы сирек кездесетін.
The advent of modern warfare in the 20th century made bayonet charges dubious affairs. During the Siege of Port Arthur (1904–1905), the Japanese used human wave attacks against Russian artillery and machine guns,—a combination of infiltration and the shock tactics employed by the People's Liberation Army during the Korean War (1950–1953). A typical Chinese short attack was carried out at night by sending a series of small five man fireteams to attack the weakest point of an enemy's defenses. Due to primitive communication systems and tight political controls within the Chinese army, short attacks were often repeated until either the defenses were penetrated or the attackers were completely annihilated. The term "human wave" was later used by journalists and military officials to convey the image of the American soldiers being assaulted by overwhelming numbers of Chinese on a broad front, which is inaccurate when compared with the normal Chinese practice of sending successive series of small teams against a weak point in the line. It was in fact rare for the Chinese to actually use densely concentrated infantry formations to absorb enemy firepower.
Қазіргі қолданысы
Екінші дүниежүзілік соғыста немістер штыктарды жасырынған адамдарды іздеу үшін қолданған. Нидерландыда бір үйде жасырынған адам былай деп жазды: "Германдар жоғарғы қабатқа көтерілгенде көп шу шығарып, штыктарын қабырғаға тікті. Содан кейін біз үнемі қорқып келген нәрсе орын алды: штык шкаф үстіндегі жұқа қағазқабырғаға түсіп, онда жасырынған үш адамды ашты. "Раус!" деп айғайлады немістер. "Шық!" - деді олар. Корея соғысы кезінде француз батальоны мен түрік бригадасы жау әскерлеріне қарсы штыкпен шабуыл жасады. 1982 жылы Фолкленд соғысы кезінде британ армиясы штыкпен шабуылдады, әсіресе 3-ші батальон, Парашют полкі Лонгдон тауының шайқасында және 2-ші батальон, Шотланд гвардиясы Тэмблдаун тауына соңғы шабуыл кезінде. 1995 жылы Сараево қоршауы кезінде БҰҰ-ның француздық 3-ші теңіз жаяу әскер полкінің бейбітшілік сақшылары Врбанья көпірінде серб күштеріне шабуыл жасады. Полк басқарған әрекеттер БҰҰ бейбітшілік сақшыларына қауіпті жағдайдан шегінуге мүмкіндік берді. Екі адам қаза тауып, он жеті адам жараланды. Екінші Ирак соғысы мен Ауғанстандағы соғыс кезінде британ армиясы бірнеше рет штыкпен шабуыл жасады. Оның шектеулеріне қарамастан, көптеген заманауи автоматтарда (соның ішінде бульпап конструкцияларында) штык орнатуға арналған тесік бар және штык көптеген армиялармен жабдықталады. Штык тұтқындарды бақылауға немесе соңғы құрал ретінде қолданылады. Бүгінгі штыктар көбінесе көп мақсатты пышақ, бөтелке ашқыш немесе басқа құралдар ретінде де қолданылады. Бір заманауи көп мақсатты штык/пышақтың шығарылуы жеке арнайы штыктарды және далалық/жауынгерлік пышақтарды шығарудан тиімдірек.
One use the Germans in World War II made of bayonets was to search for people in hiding. One person hiding in a house in the Netherlands wrote: "The Germans made lots of noise as they came upstairs, and they stabbed their bayonets into the wall. Then what we'd always feared actually happened: A bayonet went through the thin wallpaper above the closet, exposing the three people who were hiding there. 'Raus!' cried the Germans. 'Out!'". During the Korean War, the French Battalion and Turkish Brigade used bayonet charges against enemy combatants. In 1982, the British Army mounted bayonet charges during the Falklands War, notably the 3rd Battalion, Parachute Regiment during the Battle of Mount Longdon and the 2nd Battalion, Scots Guards during the final assault of Mount Tumbledown. In 1995, during the Siege of Sarajevo, UN peacekeepers of the French 3rd Marine Infantry Regiment charged Serbian forces at the Battle of Vrbanja bridge. Actions led by the regiment allowed the UN peacekeepers to retreat from a threatened position. Two fatalities and seventeen wounded resulted. During the Second Gulf War and the war in Afghanistan, British Army units mounted several bayonet charges. Despite its limitations, many modern assault rifles (including bullpup designs) retain a bayonet lug and the bayonet is issued by many armies. The bayonet is used for controlling prisoners, or as a weapon of last resort. Today's bayonets often double as multi purpose utility knives, bottle openers or other tools. Issuing one modern multi purpose bayonet/knife is also more cost effective than issuing separate specialty bayonets, and field/combat knives.
Кеңес Одағы
Бастапқы AK-47 моделінде қанағаттанарлық, бірақ ерекше емес штык болған. Дегенмен, 1959 жылы енгізілген AKM I типті штык – бастапқы конструкцияның жақсартылған нұсқасы. Оның жүзінде тісті жиектері бар Боуи стиліндегі (ұшы клип тәрізді) жүзі және болаттан жасалған қабығымен бірге қолданылғанда көп мақсатты аман қалуға арналған пышақ және сым кескіш ретінде пайдалануға болады. 1983 жылы ұсынылған AK-74 штығы 6Kh5 – AKM штығының одан әрі жетілдірілген түрі. Онда жиегіне жақын бір жағында, ал жалған жиегіне жақын қарсы жағында тегіс кесілген ерекше пішіндес жүзі бар. Кейбір 56 типтес мылтықтар AKM II типті штықтарды да қолдануы мүмкін. Қытайдың ең соңғы QBZ 95 мылтығы АҚШ-тың M9 штығына ұқсас көп мақсатты пышақ штығымен жабдықталған.
The original AK 47 has an adequate but unremarkable bayonet. However, the AKM Type I bayonet (introduced in 1959) was an improvement of the original design. It has a Bowie style (clip point) blade with saw teeth along the spine, and can be used as a multi purpose survival knife and wire cutter when combined with its steel scabbard. The AK 74 bayonet 6Kh5 (introduced in 1983) represents a further refinement of the AKM bayonet. "It introduced a radical blade cross section, that has a flat milled on one side near the edge and a corresponding flat milled on the opposite side near the false edge." Some Type 56s may also use the AKM Type II bayonet. The latest Chinese rifle, the QBZ 95, has a multi purpose knife bayonet similar to the US M9.
Бельгия
FN FAL-да екі түрлі штык бар. Біріншісі – дәстүрлі найза ұшы бар штык. Екіншісі – 1960 жылдары пайда болған C типіндегі икемді штык. Оның мундштугіне кигізілетін қуыс саптайғышы бар, және ол FAL-дың 22 мм НАТО стандартындағы жарық сөндіргішіндегі ойықтармен сәйкес келеді. Сонымен қатар, ол SA80/L85 мылтығының мундштугіне де кигізіледі және жарық шығару құрылғысындағы ойықтармен дәл келіп жатады. Жыпылықшаның жанына бұрылған пышақ, оқтың жанынан өтуіне мүмкіндік береді. Ол өз қынымен бірге қолданылғанда көп мақсатты пышақ және сым кескіш ретінде де пайдаланылуы мүмкін. Ал біріншісі – стандартты G3 штығы, оның пышағы американдық M7 штығына ұқсас.
The FN FAL has two types of bayonet. The first is a traditional spear point bayonet. The second is the Type C socket bayonet introduced in the 1960s. It has a hollow handle that fits over the muzzle and slots that lined up with those on the FALs 22 mm NATO spec flash hider. It has a hollow handle that fits over the SA80/L85 rifle's muzzle and slots that lined up with those on the flash eliminator. The blade is offset to the side of the handle to allow the bullet to pass beside the blade. It can also be used as a multi purpose knife and wire cutter when combined with its scabbard. The first is the standard G3 bayonet which has a blade similar to the American M7 bayonet.
Австрия
Steyr AUG екі түрлі штык қолданады. Бірінші және ең көп таралғаны – Eickhorn KCB 70 типті көп мақсатты штык, M16 штығының интерфейсімен жабдықталған. Екіншісі – Glock Feldmesser 78 (Далалық пышақ 78) және Feldmesser 81 (Тіршілік пышақ 81), оларды да AUG мылтығына бекітілетін штык адаптері арқылы, саптамадағы ұяны (пластик қақпақпен жабылған) пайдаланып, штык ретінде де қолдануға болады. Бұл штыктар ерекшелігі, олар негізінен далалық немесе тіршілік үшін қолданылатын пышақтар ретінде жасалған, ал штык ретінде пайдалану екінші дәрежелі мәселе болған. Оларды лақтыруға да болады, сондай-ақ қорғауында бөтелке ашатын құрылғысы бар.
The Steyr AUG uses two types of bayonet. The first and most common is an Eickhorn KCB 70 type multi purpose bayonet with an M16 bayonet type interface. The second are the Glock Feldmesser 78 (Field Knife 78) and the Feldmesser 81 (Survival Knife 81), which can also be used as a bayonet, by engaging a socket in the pommel (covered by a plastic cap) into a bayonet adapter that can be fitted to the AUG rifle. These bayonets are noteworthy, as they were meant to be used primarily as field or survival knives and use as a bayonet was a secondary consideration. They can also be used as throwing knives and have a built in bottle opener in the crossguard.
Белгілер мен белгілер
Австралия армиясының "Көтерілетін күн" белгісінде жарты шеңбермен орналасқан штыктар бейнеленген. Австралия армиясының жаяу әскерінің жауынгерлік белгісі (ICB) тік орнатылған Австралия армиясының SLR (7.62 мм өздігінен зарядталатын FN FAL) штығынан және овал тәрізді лавр гүлдерімен жасалған шеңберден тұрады. 2001 жылдан бері атысқа түскен, бірақ жауынгерлік жаяу әскері белгісіне ие болуға құқығы жоқ (өйткені жауынгерлік жаяу әскері белгісі тек жаяу әскері қызметкерлеріне беріледі) АҚШ армиясының жауынгерлік қимыл белгісінің орталық мотиві – штык. АҚШ армиясының 10-шы тау дивизиясының иық белгісінде қиылысқан штыктар бейнеленген. АҚШ армиясының 173-ші әуе шабуыл бригадасының иық жапсырмасында олардың әуе шабуылдық статусын көрсететін қанатқа оралған штык суреттелген. Бригада "Байнет" деген атпен міндеттерді орындайтын топтарда жиі жұмыс істейді. Ұлыбритания армиясының жаяу әскер мектебінің белгісі – қызыл қалқанға қарсы SA80 штығы. Оны Катериктегі жаяу әскер оқу орталығының, Брекон қаласындағы жаяу әскер ұрыс мектебінің және Уорминстердегі қару-жарақ мектебінің инструкторлары тактикалық тану белгісі ретінде тағады. Тіке штыктар сондай-ақ шапка белгісінде және Шағын қарулар мектебі корпусының тактикалық тану белгісінде де кездеседі. Сингапур қарулы күштерінің жаяу әскер құрамының мамандық белгісінде екі қиылысқан штык қолданылады. Штык Сингапурда жаяу әскердің символы ретінде жиі пайдаланылады.
The Australian Army 'Rising Sun' badge features a semicircle of bayonets. The Australian Army Infantry Combat Badge (ICB) takes the form of a vertically mounted Australian Army SLR (7.62mm self loading rifle FN FAL) bayonet surrounded by an oval shaped laurel wreath. The US Army Combat Action Badge, awarded to personnel who have come under fire since 2001 and who are not eligible for the Combat Infantryman Badge (due to the fact that only Infantry personnel may be awarded the Combat Infantryman Badge), has a bayonet as its central motif. The shoulder sleeve insignia for the 10th Mountain Division in the US Army features crossed bayonets. The US Army's 173rd Airborne Brigade Combat Team's shoulder patch features a bayonet wrapped in a wing, symbolizing their airborne status. The brigade regularly deploys in task forces under the name "Bayonet". The insignia of the British Army's School of Infantry is an SA80 bayonet against a red shield. It is worn as a Tactical recognition flash (TRF) by instructors at the Infantry Training Centre Catterick, the Infantry Battle School at Brecon and the Support Weapons School in Warminster. Fixed bayonets also feature on the cap badge and tactical recognition flash of the Small Arms School Corps. The vocation tab collar insignia for the Singapore Armed Forces Infantry Formation utilizes two crossed bayonets. The bayonet is often used as a symbol of the Infantry in Singapore.