Кіріспе

Кубадағы бұрынғы түрме

Президио Модело – Кубадағы Исла-де-Пинос ("Пинос аралы"), қазіргі Исла-де-ла-Ювентуд ("Жастар аралы") аралында паноптикон дизайнымен салынған "үлгі түрме" болған. Ол Ньюэва-Герона қаласының Чакон шағын ауданында орналасқан.

Тарих

Түрме 1926-1931 жылдар аралығында президенттікке ие болған диктатор Герардо Мачадоның кезінде салынған. Орталық бақылау пункттерінің төңірегінде қабат-қабат орналасқан камералары бар бес дөңгелек блок 5000-ға дейін тұтқынды қабылдауға арналған. Паноптикондық құрылым күзетшілерге тұтқындарды үнемі қадағалауға мүмкіндік берді. 1953 жылдың шілдесінде Монкада казармасына жасалған шабуылдан аман қалған тридцать адам, оның ішінде Фидель Кастро және оның інісі Рауль Кастро 1955 жылға дейін осы жерде түрмеде отырды. Сол кезде төрт дөңгелек ғимарат 6000 адамға толы болды, әр қабат қоқысқа толып, су құбыры болмады, тамақ рационы шектеулі болды, ал үкімет тек тіршілікке қажетті минималды жағдайды ғана қамтамасыз етті. Дегенмен, Кастро мен басқа көтерілісшілер кішкентай камералары мен қатал жағдайлары бар дөңгелек ғимараттарда емес, ауруханалық бөлімде ұсталды, онда жақсы төсек-орынмен және тұру жағдайларымен жабдықталған кең тұрғын алаңы болды. Диктатор Фульгенсио Батиста барлық заговоршыларды ауруханалық бөлімде шоғырландыру қатесін жасады, олар оны революциялық оқу лагері ретінде пайдаланды, күнделікті саясат сабақтарына қатысып, Куба бойынша қолдаушыларымен құпия байланыс орнатты. "Бұл түрме қандай керемет мектеп!" - деді Кастро бір хатында. "Осы жерден мен әлем туралы көзқарасымды қалыптастыра аламын". Кастроның 1959 жылғы революциялық жеңісінен кейін Президио Модело өз жұмысын жалғастырды. 1961 жылы, тығыздыққа байланысты (бір уақытта 4000-қа дейін тұтқын), түрме әр түрлі тәртіпсіздіктер мен аштық акцияларының ошағы болды, әсіресе Шошқалар шығанағына шабуыл жасау алдында, түрменің астындағы барлық туннельдерді бірнеше тонна ТНТ-мен толтыруға бұйрық берілді. Армандо Валладарес, Роберто Мартин Перес және Педро Луис Бойтел сияқты көрнекті кубалық саяси тұтқындар түрмеде әр түрлі уақытта ұсталды. 1967 жылы түрме үкімет тарапынан жабылды. Қазір түрме музей болып табылады және ұлттық ескерткіш ретінде танылған. Ескі әкімшілік ғимараты қазір мектеп және ғылыми-зерттеу орталығы ретінде пайдаланылуда.