Кіріспе

Жон Ирвингтің 1998 жылғы романы.

«Бір жылға жесір» – американдық жазушы Жон Ирвингтің 1998 жылғы романы, оның жарық көрген тоғызыншы романы. Романның үштен бірінші бөлігі 2004 жылы «Қабаттағы есік» фильміне бейімделді.

Сюжет

1958 жыл, Рут Коул 4 жаста. Ол сүйікті бала болғанымен, ата-анасының некесі бақытты емес. Оның екі ағасы бірнеше жыл бұрын қайғылы оқиғада қаза тапқан, және ол Коул отбасы үйінің қабырғаларына ілінген балалық шақтың суреттері арқылы олардың есін үнемі сақтайды. Руттың әкесі Тед Коул – сәтті жазушы және балалар кітаптарының суретшісі. Ол Руттың екі ағасы оқыған Phillips Exeter Academy мектебінде оқитын Эдди О’Хейр деген жасөспірімді жаз бойы көмекшісі ретінде жұмысқа алады. Эдди Тедтің бақытсыз әйелі Марионды адастыруға бағытталған жоспарына бейсалы түрде тартылады. Өлген ұлдарын ұмыта алмайтын Марион қызына аз қамқорлық көрсетеді. Тед үнемі некеден тыс қатынастарда болып, Руттың қамқорлығы үшін сотта жеңіліп қалуы мүмкін. Егер Марионның да қарым-қатынасы болса, әсіресе жасөспіріммен, онда оған баланың қамқорлығы берілуіне мүмкіндік туады. Тед Марионды азғыру үшін Эддиді таңдайды, себебі ол ұлы Томасқа, "сенімдіге" өте ұқсайды. Эдди мен Марионның қарым-қатынасы Марионды Тед пен Рутты жаздың соңында тастап кетуге әкеледі. Кейін 1990 жылға келгенде Рут 36 жаста. Ол танымал, сыншылар тарапынан жоғары бағаланған романистке айналған және өзінің үшінші және соңғы романын насияттап, Еуропаға саяхатқа дайындалуда. Ол 4 жасынан бері алғаш рет Эддимен қайта байланысады, ол оны Нью-Йорктегі оқу кешінде таныстырады, одан кейін ол Еуропаға саяхаттайды. Ұзақ уақыттан кейін төртінші романының идеясын тапқан Рут Амстердамның қызыл шамдар ауданында зерттеу жұмыстарын жүргізіп, клиентімен (біраз достық қарым-қатынаста болған) әйел құмарлық қызметін көрсететін әйелге куә болу үшін шкафқа жасырынады. Бірақ ол әйелдің қанымен өлтірілгенін көреді. Ол кісі өлтірудің кейбір егжей-тегжейін жазып, полицияға анонимді түрде жібереді, нәтижесінде кісі өлтіруші ұсталады. Кісі өлтіруді шешуге көмектескен детектив Рут Америкаға оралғаннан кейін ұзақ уақыттан соң "куәгерді" табуға ден қояды. Рут 41 жаста, күйеуі қайтыс болған, бірақ ұлы бар. Бұл бөлім Руттың жесірлікке шыдаған жылына тоқталады ("Бір жыл жесір" – Руттың жағдайының тікелей сипаттамасы, сондай-ақ оның үшінші романының бірінші тарауына сілтеме). Амстердамдағы кісі өлтіру ісін шешуге көмектескен детектив, Руттың жаңа романында қолданған егжей-тегжейлерге байланысты, әсіресе өлтірілген әйелдің бөлмесіне ұқсас бөлмені сипаттағандықтан, Руттың "куәгер" екенін түсінеді. Бұрын құмарлық қызметін көрсететін әйелмен жақын дос болған детектив, сонымен қатар Руттың шығармаларын да жақсы көреді. Рут кісі өлтірудің ашылғанын біледі. Ол келесі Еуропа сапарында детективпен кездеседі және олар ғашық болады. Роман тез дамиды, ол Рутпен Вермонтқа көшуге келіседі. Олар үйленеді. Кітаптың соңында Рут пен Эдди күтпеген жерден Марионмен қайта қосылады. Бұл кітапта, "Гарптың әлемі" (1978) және "Твистед Ривердегі соңғы түн" (2009) сияқты, Джон Ирвинг жазушыларды басты кейіпкерлер ретінде қолданады және олардың шығармашылықтарының мысалдарын келтіреді.