Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Чехияның Пльзен қаласындағы Ұлы синагога Еуропадағы екінші ірі синагога болып табылады.
The Great Synagogue in Plzeň, Czech Republic is the second largest synagogue in Europe.
Тарих
Веналық архитектор Макс Флейшер готика стиліндегі синагоганың бастапқы жоспарларын жасады, оған граниттік тіреулер мен 65 метрлік екі мұнара көзделген. Іргетасы 1888 жылдың 2 желтоқсанында қаланды, бірақ жұмыс осы деңгейде тоқтап қалды. Қалалық кеңесшілер жоспарды қабылдамады, себебі олардың ойынша, бұл құрылыс жақын орналасқан Әулие Бартоломей соборымен бәсекелесіп, оның сәнін басып тастайды. 1890 жылы Эммануэль Клоц бастапқы жоспарды сақтап, іргетасты өзгеріссіз қалдырған, бірақ мұнараларды 20 метрге төмендетіп, шығыс әшекейлерімен безенілген романтикалық және нео-Ренессанс стильдерін үйлестіретін ерекше дизайн ұсынды. Жоба тез мақұлданды және шебер-құрылысшы Рудольф Штех 1893 жылы 162,138 флоринге жұмысты аяқтады. Сол кезде Пльзендегі еврей қауымының саны шамамен 2000 адамды құрады. Стильдердің үйлесімі шынымен де таң қалдырады: орыс православие шіркеуінің пияз тәрізді күмбездерінен бастап, араб стиліндегі төбеге дейін, және ерекше үнділікке ұқсайтын Тора сандығына дейін. Синагога екінші дүниежүзілік соғыста нацистер басып алғанға дейін үздіксіз пайдаланылды. Соғыс кезінде синагога қойма ретінде қолданылды, соның арқасында қираудан құтылды. Соғыс аяқталғаннан кейін синагоганы қайта иеленген еврей қауымы Холокосттың құрбаны болды. Соңғы рет ғибадат 1973 жылы өткізілді, содан кейін синагога жабылып, коммунистік үкімет кезінде тоқырады. 1995-1998 жылдары қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді, және синагога 1998 жылдың 11 ақпанында 63 миллион чех кронасы қаржысына қайта ашылды. Орталық зал қазір көбінесе концерттерге пайдаланылады, ал қабырғаларында түрлі мақсаттағы көрмелер ұйымдастырылады. Ішкі кеңістіктерді жөндеу 2019-2022 жылдары жүзеге асырылды. Синагога әлі де ғибадат ету үшін қолданылады, бірақ бұрынғы қысқы дұғаханада ғана. Қазіргі Пльзендегі еврейлердің саны 70-тен аспайды.
A Viennese architect Max Fleischer drew up the original plans for the synagogue in Gothic style with granite buttresses and twin 65 meter towers. The cornerstone was laid on 2 December 1888 and that was about as far as it got. City councillors rejected the plan in a clear case of tower envy as they felt that the grand erection would compete with the nearby Cathedral of St. Bartholomew. Emmanuel Klotz put forward a new design in 1890 retaining the original ground plan and hence the cornerstone, but lowering the towers by 20m and creating the distinctive look combining Romantic and neo Renaissance styles covered with Oriental decorations and a giant Star of David. The design was quickly approved and master builder Rudolf Štech completed work in 1893 for the bargain price of 162,138 florins. At the time the Jewish community in Plzeň numbered some 2,000. The mixture of styles is truly bewildering; from the onion domes of a Russian Orthodox church, to the Arabic style ceiling, to the distinctly Indian looking Torah ark. The synagogue was used without interruption until the Nazi occupation of World War II. The synagogue was used as a storage facility during the war and was thereby spared from destruction. The Jewish community that retook possession of the synagogue at the end of hostilities had been decimated by the Holocaust. The last regular service was held in 1973, when the synagogue was closed down and fell into disrepair under communist rule. Restoration was undertaken from 1995 to 1998, and the synagogue was reopened on 11 February 1998 at a cost of 63 million CZK. The central hall is now often used for concerts, while the walls host exhibitions of various causes. Renovation of interiors was carried out between 2019 and 2022. The synagogue is still used for worship, but only in what was formerly the winter prayer room. The present number of Plzeň Jews is a little over 70.